دیپلماسى ایران و سردرگمى جامعه بین‌المللى

دیروز على لاریجانى دبیر شوراى عالى امنیت ملى ایران و خاویر سولانا کمیسر عالى اتحادیه اروپا در امور سیاست خارجى و امنیت در وین پیشنهاد «گروه شش» (روسیه، آمریکا، انگلستان، آلمان، فرانسه و چین) در مورد مسئله هسته اى ایران را بررسى کردند. تدارک این دیدار در پشت پرده انجام شد. دیروز صبح خبرگزارى اتریشى «آپا» گزارش داد که سولانا و لاریجانى ممکن است که در وین با یکدیگر دیدار کنند، اما خانم کریستینا گالا دستیار سولانا در مصاحبه اى این خبر را بى اساس نامید و تاکید کرد که «روند توافق در خصوص زمان و مکان برگزارى این دیدار ادامه دارد.»
وى تاکید کرد که اتحادیه اروپا با روحیه بسیار مثبتى خواهان شنیدن مواضع ایران است. به گفته وى پاسخ ایران سند بسیار وسیعى است و مفاد آن نیاز به روشن شدن دارد. ایگور شوالوف دستیار رییس جمهور روسیه دیروز تاکید کرد که بسته پیشنهادى «گروه شش» به ایران متعادل بود و امکانات معینى در اختیار ایرانیان قرار مى داد. وى تاکید کرد که ایران همسایه روسیه است و به همین خاطر«بنا به درک تاکتیکى» مسکو باید مسئولیت و احتیاط خاصى در حل آن به خرج دهد. در عین حال شوالوف اعتراف کرد که در سیاست روسیه امکان الحاق به تحریمات ضد ایرانى وجود دارد. مسئله دیگر این است که خود تحریمات ممکن است که براى ما ضرر داشته باشند. دستیار رییس جمهور روسیه گفت که بى فایده خواهد بود اگر ما الان اعلام کنیم که به تحریم ها مى پیوندیم و یک سال دیگر افسوس آن را بخوریم.
جامعه جهانى هنوز مانند گذشته نظر واحد و روشنى در مورد این که با تهران چگونه رفتار کند ندارد. سه گروه بین المللى همزمان مسئله هسته اى ایران را حل مى کنند: شوراى امنیت سازمان ملل متحد، آژانس بین المللى انرژى اتمى و «گروه شش». در اوائل ماه ژوئن خاویر سولانا بسته پیشنهادى «گروه شش» که در آن کمک گسترده فنى به ایران در عوض توقف امور مربوط به غنى سازى اورانیوم در نظر گرفته شده بود را به لاریجانى تسلیم کرد. سپس آنها ارتباطات تلفنى را ادامه دادند و چند بار نیز با یکدیگر دیدار نمودند اما طرف ایران در پاسخ به آن عجله اى از خود نشان نداد و در اواخر ماه جولاى شوراى امنیت سازمان ملل متحد از ایران خواست که طى یک ماه غنى سازى و پالایش اورانیوم را تحت تهدید تحریمات متوقف سازد.
تهران در پاسخ خود که روز 31 مردادماه ارائه نمود به خوبى فهماند که امکان توقف غنى سازى اورانیوم وجود دارد اما نه به عنوان پیش شرطى براى آغاز مذاکرات بلکه در آخر آنها. دیپلمات ها از دستان لاریجانى سندى به حجم بیش از 20 صفحه دریافت نمودند و قول دادند که آن را به دقت مطالعه کنند. معلوم شد که اولتیماتوم شوراى امنیت از سوى ایران بدون جواب مانده و محمد البرادعى مدیر آژانس بین المللى انرژى اتمى نیز در گزارش روز 9 شهریورماه خود آن را تایید کرده است.
جامعه جهانى براى این که به بررسى تحریم ها بپردازد باید پاسخ ایران به «گروه شش» را غیر رضایت بخش بخواند که این سبب دفن کردن مذاکرات خواهد شد. خاویر سولانا اعلام کرد که به اعتقاد وى اعمال تحریم ها علیه تهران تا زمانى که امکان مذاکره وجود دارد «غیر عاقلانه است». روسیه و چین نیز بر ادامه مذاکرات اصرار مى‌ورزند.
نینا مامدووا رییس بخش ایران انستیتو شرق شناسى آکادمى علوم روسیه در مصاحبه اى با «ورمیا نووستى» تاکید کرد: «ایران با استفاده از روش هاى دیپلماسى توانسته اوضاع سردرگمى پیرامون پرونده هسته اى خود ایجاد کند.»
به گفته وى «ایران یکى از کهن‌ترین تمدن‌ها در زمین است و موفقیت هاى خویش را نه تنها از راه جنگاورى بلکه از مسیر دیپلماسى بدست آورده است.»