گفتگو با سیداحمد رسولینژاد عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی
خسارات فرهنگى جبرانناپذیر هستند
اشاره:
هر روز که مىگذرد، انتظارات فرهنگى از دولت احمدىنژاد بیشتر مىشود. بسیارى از مهندسان اجتماعى و کارشناسان مسائل فرهنگى عملکرد دولت در این ساحت وسیع را ضعیف تلقى مىکنند، این درحالى است که رئیس جمهور رویکرد فرهنگى دولت را در سطح کلان امیدوار کننده تبیین مىکند، اما در عین حال مىپذیرد که دولت نتوانسته در سطوح جز فعالیت قابل قبولى داشته باشد. اما آیا مىتوان سطوح کلان و جزء فرهنگ را از هم تفکیک کرد؟
در همین راستا گفتگویى با سید احمد رسولىنژاد عضو کمیسیون فرهنگى مجلس شوراى اسلامى گفتگویى ترتیب دادیم که در ادامه از نظرتان مىگذرد.
* نظر شما در خصوص حساسیت “فرهنگ” در کشورمان و کلیت بافت فرهنگى موجود در ایران چیست؟
** گستردگى موجود در بخش فرهنگ در بخشهاى دیگر قابل مشاهده نیست. به نظر من بخش فرهنگى تاثیرگذارترین بخش در هر جامعهاى محسوب مىشود. به همین جهت شاهد هستیم که دشمنان نظام اسلامى طى سالهاى اخیر و به دنبال شکست در تهاجم اقتصادى و نظامى به راهکار تهاجم فرهنگى روى آوردهاند. این برنامه به صورتى حسابشده از سوى مخالفان فرهنگ غنى اسلامى تدوین و طراحى شده و توسط عوامل خارجى و داخلى آنها تقویت شده است. چنانچه در دوران 8ساله اصلاحات مشاهده کردیم این هجمه فرهنگى در سطح رسانهها، فیلمها، تئاترها و یا در قالب مسئله حجاب خود را نشان داد.
* با توجه به خصلت پیوستگى ذاتى موجود در فرهنگ و مسائل مربوط به آن، هجمه مخالفان فرهنگ دینى به درون کشورمان را چگونه ارزیابى مىکنید؟
** فرهنگ مجموعهاى به هم پیوسته از بخشهاى مختلف است. سینما، تئاتر، مطبوعات و... نسبت به یکدیگر پیوسته و وابسته هستند و از اینرو دشمنان فرهنگى ایران بر روى همه این سطوح کار و برنامهریزى کردند. پس بنابراین برنامهریزى معاندین نظام همهجانبه بوده است و در ابعاد کلامی، رفتاری، اخلاقى و... تجلى یافته است. متاسفانه در بین سالهاى 76 تا 1384 بخشهاى فرهنگى ذىربط در مقابله با این هجمهها ضعیف عمل کردند و حتى در برخى موارد خود زمینهساز شبیخون فرهنگى شدند. فیلمها، تئاترها و موسیقىهاى مبتذلى که تولید آنها در زمان مذکور آغاز شد موید عدم نظارت بخشهاى فرهنگى بر این هجمهها بود. بىتوجهى نهادهاى مربوطه در خصوص بحث حجاب نیز منجر به وضعیت نامناسب امروز شد.
همچنین در حال حاضر شاهد وجود برخى کتب در بازار نشر هستیم که صراحتا اعتقادات و مقدسات دینى را نشانه گرفتهاند. متاسفانه علىرغم هجمههاى فرهنگى گسترده دشمن شاهد هستیم که بودجه مناسبى به بخش فرهنگ اختصاص داده نمىشود. نباید فراموش کرد که در حال حاضر ما از ابعاد نظامى و اقتصادى به نسبت تهاجم فرهنگى لطمهپذیرى کمترى داریم. خسارات وارده در بخش فرهنگى جبرانناپذیر است. در برهه حساس کنونى و در کنار دولت، سازمانهاى غیردولتی، حوزههاى علمیه، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، سازمان تبلیغات اسلامى وظیفه ویژهاى بر عهده دارند. آنها از سویى باید با برنامهریزى صحیح خود جلوى ورود فرهنگ وارداتى را سد نموده و در مرحله بعد فرهنگ غنى اسلام را گسترش دهند.
* فرهنگ وارداتى غرب چه ویژگىهایى دارد و چگونه مىتوان آن را از فرهنگهاى دیگر تمیز داد؟
** فرهنگ وارداتى ریشه فرهنگ اصیل و غنى کشور را نشانه مىگیرد و با تخریب اعتقادات دینى و باورها به هدف پلید خود مىرسد. فرهنگ وارداتى به گونهاى بسیار جذاب رنگ و لعابى تزیینشده و در قالب هجومى تدریجى خود را بر جامعه عرضه مىنماید. زیرا اگر این فرهنگ وارداتى به یکباره چهره کریه خود را مشخص سازد ایجاد حساسیت مىنماید. پس در قالب هجمهاى تدریجى و پیوسته فرهنگ خودساخته و بىریشه حساسیتها را مىزداید و جایگزین فرهنگ غنى و اصیل مىشود.
فرهنگ وارداتى غرب دستاوردى براى انسانها ندارد و تنها اصالت آنها را از بین مىبرد. این فرهنگ به شیوههاى تبلیغاتى مدرن و با برنامهریزى دقیق غرب و توسط افراد آموزشدیده آمریکا و اروپاى غربى به داخل کشور راه پیدا مىکند و شبکههاى زنجیرهاى را ایجاد مىکند. همانند آنچه ما در مطبوعات زنجیرهاى سال 1378 مشاهده کردیم که اعضاى هیئت تحریریه چند روزنامه افرادى ثابت و یکسان بودهاند.
متاسفانه در مقاطعى جوانان ما فریب زرق و برقهاى فرهنگ وارداتى غرب را مىخورند و برخى دستگاههاى فرهنگى نیز گاه با رفتار خود به اشاعه این فرهنگ کمک مىکنند. جلوگیرى از اشاعه این فرهنگ هوشیارى دستگاههاى فرهنگى و علما و دانشمندان را مىطلبد و بىتوجهى ما دستاوردهاى نامطلوبى را در آینده به دنبال خواهد داشت.
* چگونه مىتوان ضمن تفکیک میان پوسته تزیینشده و هسته اصلى فرهنگ وارداتى به ماهیت آن پى برد؟
** ما باید در این راستا مراکز پژوهشى را به صورت جدى تقویت نماییم. این مراکز با شناخت دقیقى که از فرهنگ وارداتى دارند جامعه را در جهت مقابله با آن آگاه خواهند ساخت. اندیشمندان فرهنگى کشور در این راستا باید گرد هم بیایند و راه نفوذ را بر فرهنگ بیگانه ببندند. با اندکى تعقل و تلاش مىتوان عناصر ضدفرهنگى را شناسایى کرد و به مردم معرفى نمود. ما اندیشمندان بسیارى داریم و به راحتى با سرمایهگذارى و برنامهریزى دقیق مىتوان از این افراد در جهت شناسایى و مقابله با عناصر ضدفرهنگ استفاده کرد.
* منظور شما از عناصر ضدفرهنگى چیست؟ مصادیق آن را بیان نمایید.
** بسیارى از این عناصر، افرادى هستند که قبلا در تحرکات ضدفرهنگى رژیم طاغوت نقش داشتند و هماکنون باید ماهیت آنها براى مردم افشا شود. برخى از این افراد پس از انقلاب اسلامى در هجمههاى فرهنگى غرب علیه ملت و فرهنگ ایران نقش داشتهاند. اینها افرادى هستند که امروزه سعى دارند در قالب عناوینى مانند روشنگرى و آزادى عقاید و تعالیم منحرف خود را در جامعه انتشار دهند. روشنفکران مسلمان در این شرایط حساس باید به گوش باشند و ضمن افشاى این عناصر و افراد ضدفرهنگ، در مقابل آنها ایستادگى نمایند. عناصر فرهنگى سعى دارند مسلمانان را انسانهایى خشن و بىمنطق و بدون توجه به اصول فرهنگى معرفى نمایند و بدینوسیله زمینه را براى مانور فرهنگ وارداتى مهیا سازند. متاسفانه ما اکنون آثار فرهنگ وارداتى را که توسط این عناصر تقویت شده است مشاهده مىکنیم. چنانچه در البسه مشاهده مىشود که بسیارى از لباسهاى موجود در بازار در شان فرهنگ مردم ما نیست و حالتى کاملا مستهجن دارند و یا شاهد حضور مانکنهاى متحرک هستیم که با آرایشهاى نامناسبآزادانه تردد مىکنند و اعتقادات مردم را به بازى مىگیرند. این معضلات باید به صورت ریشهاى زیربنایى و عمیق برخورد نمود.
* در حال حاضر شاهد تقویت شبکههاى ماهوارهاى ضدنظام جمهورى اسلامى ایران توسط ایالات متحده آمریکا هستیم. چرا غرب تا این اندازه به هجمه فرهنگى در برابر ایران و سایر کشورهاى اسلامى حساسیت نشان مىدهد؟
** غرب به این نتیجه رسیده است که در راستاى مقابله با جمهورى اسلامى نباید راهحلهاى نظامى و درگیرى را در پیش بگیرد بلکه آنها سعى دارند از طریق فرهنگى هجمه خود علیه ایران را گسترش دهند. از این رو شاهد هستیم گروههاى تروریستى خارج از کشور به یکباره تغییر جهت مىدهند و از طرق فرهنگى به مقابله با ایران اسلامى مىپردازند. دشمنان اسلام در این راستا اعتقادات جوانان را نشانه گرفتهاند. آنها سعى دارند همان ساختار و فرمولى که علیه مسلمانان در آندلس (اسپانیا) پیاده شد را در حال حاضر علیه جوانان مسلمان اجرا نمایند.
بخشى از سرمایهگذارى غرب نیز بر روى خانوادههاى متدین صورت مىگیرد. آنها سعى دارند با رواج فساد کانون خانواده را از هم بپاشند و الگوهاى مصرفى خود را در میان خانوادهها تبلیغ نمایند. متاسفانه در برخى برنامههاى تلویزیونى و سینمایى نیز زندگى پرزرق و برق تبلیغ مىشود که همین عاملى براى فساد در بخش ادارى و رشوهخوارى در ادارات به شمار مىآید. تبلیغ فرهنگ مصرفى و ترویج زندگىهاى پرزرق و برق با آنچه در متن جامعه و فرهنگ ما مىگذرد مطابقت ندارد و بنابراین آسیبزا است.
* در فرهنگ، مسئله تعمیم و گسترش یک رفتار مبتذل یا الگوى رفتارى به بخشهاى دیگر یک قاعده کلى و پذیرفته شده محسوب مىشود. جهت جلوگیرى از ترویج یک فرهنگ یا رفتار غلط به دیگر بخشها و زیرساختهاى اجتماعى چه اقداماتى را باید انجام داد؟
** با ابتذال باید به گونهاى مناسب برخورد کرد تا از شیوع آن جلوگیرى شود. در این راستا برخى سعى دارند به راهکارهاى زودگذر متوسل شوند و برخى دیگر سعى در درمان ریشهاى آن دارند. درمان ریشهاى ابتذال در درازمدت نتیجه خواهد داد. همه دستگاهها باید در راستاى برخورد با ابتذال به صورت ملى و جمعى هماهنگ و یکپارچه باشند. قواى سهگانه، نیروى انتظامی، دستگاههاى دولتى و دیگر دستگاهها در این خصوص مىتوانند بسیار موثر عمل نمایند. نباید فراموش کرد که شبیخون فرهنگى به صورت هماهنگ و برنامهریزى شده علیه فرهنگ ما اعمال مىشود، بنابراین در برخورد با آن نیز باید انسجام و برنامهریزى صحیحى از سوى سایر نهادهاى ذىربط اعمال شود.
* نقش عامل “آگاهی” را در زمینگیر ساختن ابتذال و جلوگیرى از رسوخ فرهنگ مهاجم غربى چگونه ارزیابى مىکنید؟
** قطعا تقویت آگاهى و اطلاعرسانى به مردم در این راستا بسیار موثر است. در گذشته برنامههاى مستند زیادى دراین رابطه تولید مىشد که الان متاسفانه کاهش یافتهاند. ما در جهت تقویت آگاهى مردم ابزارهاى مختلفى را در اختیار داریم که باید از آنها نهایت استفاده را ببریم. امروزه بسیارى از برنامههاى مستندى که در سایر نقاط جهان و علیه فرهنگ غربى پخش مىشوند باعث تضعیف جوامع غربى و فرهنگ مسموم جارى در آنها شده است. ما باید با تولید برنامههاى مناسب این آگاهى را در میان تودههاى مختلف جامعه بهوجود آوریم. اگر نه تولید برنامههاى نامناسب خود به صورت غیرمستقیم ترویجدهنده فرهنگ وارداتى غرب محسوب مىشوند. چنانچه در برخى از نمایشهاى تلویزیونى نامناسب بودن برنامه نتیجه غیرمطلوبى را بر جامعه گذاشته است. ما شاهد هستیم که برخى از دستاندرکاران سینما و تئاتر، خود دچار استحاله فکرى و دگرگونى شدهاند. ما نباید برنامهها را برحسب موقعیت گذشته افراد به آنها بسپاریم. بلکه باید وضعیت کنونى آنها را در نظر بگیریم. ما بعضا تصور مىکنیم که برخى از دستاندرکاران، همان افراد متدین گذشته هستند اما میزان، حال کنونى افراد است. بنده در کمیسیون فرهنگى مجلس با این حقایق روبهرو شدهام. باید هوشیار باشیم و صرف اعتماد به گذشته افراد، امکانات مالى و بیتالمال را در اختیار آنها قرار ندهیم. در عوض باید هنرمندان و دستاندرکاران متعهد را تقویت نمود تا با ساخت فیلمها، سریالها و مستندهاى تلویزیونى به جنگ با شبیخون فرهنگى بروند. باید به دستاندرکاران متعهد فرهنگى بودجه دهیم. این مسئله در دولت قبلى مورد بىمهرى قرار گرفت. اکنون از دولت اصولگرا انتظار مىرود تا زمینه را براى حضور فعالانهتر افراد متعهد در عرصه فرهنگ فراهم آورد تا این افراد بتوانند ضمن افزایش آگاهى مردم چهره واقعى استکبار را از بعد فرهنگى برملا سازند.
* با تشکر از شما که در این گفتگو شرکت کردید.
** من هم از شما متشکرم.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
