کمیل نقى پور:دبیر شوراى عالى امنیت ملى و تیم دیپلماتیک هسته اى کشورمان در حالى ۲۹ تیر ماه در فرودگاه ژنو فرود مى آیند که دیگر قرار نیست در این مذاکرات همتایان غربیشان در مورد شرط تعلیق غنى سازى با ایران چانه زنى کنند.
رایس زمانى با استدلال این که «جامعه بین المللى در مقابل پیشنهاد هاى ایران سرسخت است» نتیجه مى گرفت «ایرانیان باید غنى سازى و فراورى اورانیوم را متوقف کنند تا بعد براى هر نوع مذاکره در رابطه با آنچه ایران در نظر دارد با آنها صحبت کنیم» آشکارا از مذاکره با پیش شرط تعلیق سخن مى گفت، بعد از به بن بست رسیدن پرونده هسته اى ایران از سوى ۱+۵ مجبور شد به همراه مدیران کل سیاسى وزارت خارجه ۵+1 منهاى آمریکا به تهران بیاید و دیدگاه هایش را در سه قالب بسته پیشنهادى، نامه وزیران خارجه ۵+1 وnon-paper به ایران ارائه کند. در non-paper بر خلاف گذشته، حرفى از شرط تعلیق غنى سازى به میان نیامده بود.
شان مک کورمک سخنگوى وزارت امورخارجه امریکا در توضیح این اقدام رایس و دیگر وزراى امور خارجه کشورهاى شوراى امنیت به خبرنگاران گفت: ایران مى تواند بدون آن که در ابتدا درخواست امریکا و دیگر کشورها را در مورد تعلیق کامل غنى سازى اورانیوم برآورده کند، وارد مذاکرات شود.
البته مک کورمک که در گذشته همواره از تعلیق غنى سازى به عنوان پیش شرط مذاکرات نام مى برد در یک حرکت فرار به جلو و براى پائین آوردن هزینه هاى قبول مذاکره بدون پیش شرط، مذاکرات ۲۹ تیر ژنو را در راستاى برنامه هاى از پیش تعیین شده ایالات متحده امریکا خواند که در راستاى همین برنامه، ایران در ادامه راه و در مراحل بعدى مجبور به پذیرش تعلیق فرایند غنى سازى مى شود.
اظهار نظر سخنگوى وزارت امور خارجه امریکا درباره «برنامه دار بودن» استراتژى هاى هسته اى امریکا و حرکت ایران در این راستا، در حالى صورت مى گرفت که چند روز قبل از آن، یک منبع آگاه در وزارت امور خارجه ایالات متحده گفته بود که«مذاکره با ایران تنها در صورت تعلیق غنى سازى از سوى ایران ادامه مى یابد.»
اظهارنظرهاى قطعى مقام هاى اروپایى و امریکایى در مورد پذیرش تعلیق به عنوان تنها شرط مذاکره سبب شد که بعد از جواب سعید جلیلى به نامه ۵+1 که با اظهار نظر سولانا براى مقدور بودن ادامه مذاکرات با ایران همراه شده بود، اغلب رسانه هاى خبرى را به این اشتباه بیندازد که«ایران شرط تعلیق غنى سازى را براى ادامه مذاکرات پذیرفته است.»
هر چند که بعدها زوایاى این پاسخ که از سوى مقامات ایرانى محرمانه خوانده مى شد به گونه اى روشن شد که اکثر رسانه هاى غربى به نقل از منابع آگاه خود و نیکولا سارکوزى رئیس جمهورى فرانسه مطالب خود را این گونه اصلاح کنند که «در پاسخ سعید جلیلى به سولانا هیچ حرفى از تعلیق اورانیوم به میان نیامده است.»
بازگشت به مذاکرات با ایران از سوى کشور هاى ۱+۵ در حالى صورت مى گیرد که آنها با «پیش شرط تعلیق» خود را به بن بستى کشانده بودند که جز حذف این پیش شرط، برون رفتى از آن پیدا نمى کردند.به بیان دکتر احمدى نژاد تعلیق مشکلى بود که خود امریکایى ها از طریق قطعنامه درست کرده بودند و خود آنها مى بایست این مشکل را حل نمایند.با همه این تفاسیر، یک منبع آگاه در دبیرخانه شوراى عالى امنیت ملى نیز با بیان این که امریکا براى کم کردن هزینه قبول مذاکرات بدون پیش شرط، این مذاکرات را بر مبناى جدول زمانبندى خود اعلام مى کند، اظهار داشت: ایران بر مبناى برنامه خود عمل مى کند.وى افزود: ورود به مذاکرات بدون پیش شرط نیز از خواست هاى همیشگى ایران بود که از سوى مقام هاى اروپایى به ویژه امریکایى ها غیر ممکن خوانده مى شد.
این منبع آگاه در ادامه با بیان این که در حال حاضر براى غرب مذاکره با ایران مهم تر از تعلیق است، اظهار داشت: محور مذاکرات ما بر اساس non-paper کشورهاى ۱+۵ است ولى این به این معنا نیست که ما بر اساس جدولى که در این نامه قید شده عمل نماییم.
در حالى که محتواى کامل این نامه از سوى مقام هاى ایرانى فاش نشده اما فایننشال تایمز به نقل از منابع آگاه خود نوشت: یکى از راهکارهاى این نامه براى خروج غرب از مناقشه هسته اى ایران این بوده، که ایران به همین میزان سانتریفیوژ که نزدیک به ۴۰۰۰ دستگاه است اکتفا کند و آن را افزایش ندهد و در مقابل غرب هم قطعنامه جدیدى صادر نخواهد کرد.دیپلماسى فعال دولت نهم و مقاومت در برابر خواسته ها و تهدیدهاى غرب پرونده هسته اى کشورمان را از جایى که ایران براى راه اندازى ۲۰ دستگاه سانتریفیوژ آن هم در خلأ از سوى کشورهاى ۱+۵ تهدید به صدور قطعنامه مى شد و در نهایت این کار صورت نمى گرفت به جایى رساند که همان کشور ها پیشنهاد حفظ وضع موجود (فعال بودن ۴۰۰۰ سانتریفیوژ و ادامه فرایند غنى سازى در ایران) را مى دهند.
به گفته مسئولین ادامه همین استراتژى دولت نهم و تیم هسته اى کشورمان مى تواند در آینده نزدیک غرب را ملزم به پذیرش کامل ایران هسته اى نماید. استراتژى اى که محصول کندن ترمز قطار هسته اى از سوى نظام بود