کاظم غریبآبادی معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران امروز (دوشنبه) چهارم اسفندماه در سخنرانی خود در نشست عالیرتبه کنفرانس خلع سلاح در ژنو، با تشریح مواضع اصولی جمهوری اسلامی ایران، بر ضرورت بازگشت جامعه بینالمللی به چندجانبهگرایی مؤثر، خلع سلاح واقعی و احترام بیقیدوشرط به حقوق بینالملل، تأکید کرد.
کاظم غریبآبادی در این نشست، با اشاره به شرایط پیچیده و نگرانکننده امنیت بینالمللی، استمرار منازعات مسلحانه، تداوم اشغالگری و ارتکاب جنایات در منطقه غرب آسیا توسط رژیم اسرائیل و نیز تضعیف اصول بنیادین منشور ملل متحد را از چالشهای جدی پیشروی صلح و امنیت جهانی برشمرد.
وی تصریح کرد که فرسایش چندجانبهگرایی و گسترش رویکردهای یکجانبهگرایانه، چرخهای خطرناک از رقابتهای تسلیحاتی، بهویژه در حوزه هستهای، را احیا کرده است.
معاون وزیر امور خارجه با تأکید بر اینکه سلاحهای هستهای همچنان بزرگترین تهدید علیه بشریت و تمدن انسانی به شمار میروند، خاطرنشان کرد: تداوم اتکای برخی دولتها به این سلاحها در دکترینهای امنیتی خود، در تضاد آشکار با تعهدات بینالمللی آنان بوده و بنیانهای اخلاقی و حقوقی رژیم عدم اشاعه را تضعیف میکند. وی خواستار تعهد فوری، غیرقابل بازگشت و قابل راستیآزمایی تمامی دارندگان این سلاحها به نابودی کامل زرادخانههای هستهای شد.
غریبآبادی همچنین نسبت به روند فزاینده نظامیسازی فضای ماورای جو هشدار داد و تلاش برخی کشورها برای تعریف فضا بهعنوان عرصهای برای تقابل نظامی را تهدیدی علیه میراث مشترک بشریت دانست. وی بر ضرورت حفظ فضای ماورای جو صرفاً برای مقاصد صلحآمیز و جلوگیری از تسلیحاتیسازی آن تأکید کرد.
وی در ادامه، معاهده عدم اشاعه سلاحهای هستهای را سنگبنای نظام جهانی عدم اشاعه و خلع سلاح دانست و تصریح کرد جمهوری اسلامی ایران همواره به تعهدات خود ذیل این معاهده پایبند بوده است. معاون وزیر امور خارجه تأکید کرد حق ایران برای بهرهمندی از انرژی هستهای صلحآمیز، حقی ذاتی، غیرقابل مذاکره و تضمینشده در چارچوب حقوق بینالملل است و نمیتوان آن را بهعنوان پیششرط مذاکرات، تعلیق یا سلب کرد.
وی با رد قاطع هرگونه ادعا درباره اهداف نظامی برنامه هستهای ایران، تصریح کرد جمهوری اسلامی ایران نه سلاح هستهای در اختیار دارد، نه در پی دستیابی به آن بوده و نه چنین قصدی دارد.
به گفته وی، برنامه هستهای ایران کاملاً صلحآمیز بوده و بر مبنای تعهدات حقوقی و اصول اعتقادی و اخلاقی کشور که سلاحهای کشتارجمعی را مردود میشمارد، هدایت میشود.
غریبآبادی با انتقاد از رویکردهای دوگانه در اجرای تعهدات خلع سلاح، تأکید کرد پیشرفت واقعی در حوزه عدم اشاعه تنها در سایه تعهدات متوازن، متقابل و الزامآور امکانپذیر است و دولتهای دارنده سلاح هستهای باید بدون تأخیر به تعهدات خود ذیل ماده ششم معاهده عدم اشاعه عمل کنند. وی، همچنین خواستار آغاز مذاکرات برای تدوین یک کنوانسیون جامع سلاحهای هستهای و ارائه تضمینهای امنیتی الزامآور به دولتهای غیرهستهای شد.
معاون وزیر امور خارجه با اشاره به تحولات اخیر دیپلماتیک در ژنو، از وجود فرصت جدید برای حلوفصل اختلافات از طریق گفتوگو خبر داد و تأکید کرد هرگونه مذاکره پایدار باید مبتنی بر احترام متقابل، رفتار برابر و اجرای غیرگزینشی قواعد بینالمللی باشد.
وی، در عین حال تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران در کنار انتخاب مسیر دیپلماسی، آمادگی کامل برای دفاع از حاکمیت، تمامیت ارضی و ملت خود را دارد و در صورت لزوم، از حق ذاتی دفاع مشروع وفق منشور ملل متحد استفاده خواهد کرد.
غریبآبادی همچنین بار دیگر ابتکار دیرینه جمهوری اسلامی ایران برای ایجاد منطقه عاری از سلاحهای هستهای و سایر سلاحهای کشتارجمعی در منطقه خاورمیانه را یادآور شد و تأکید کرد: تحقق این هدف، مستلزم پایبندی همگانی به معاهده عدم اشاعه و قرار گرفتن تمامی تأسیسات هستهای منطقه تحت پادمان جامع است.
وی، وجود سلاحهای کشتارجمعی در اختیار رژیم اسرائیل و تهدیدات هستهای مکرر آن را مانعی جدی در مسیر تحقق این هدف دانست.
وی در پایان با تأکید بر اینکه صلح پایدار از مسیر فشار و تهدید حاصل نمیشود، بلکه بر گفتوگو، احترام متقابل، حاکمیت قانون و چندجانبهگرایی واقعی استوار است، اعلام کرد جمهوری اسلامی ایران آماده همکاری با دولتها برای تقویت معماری بینالمللی خلع سلاح و حرکت به سوی جهانی عاری از سلاحهای هستهای است.