حسین ایرانىوند
بسیار مشاهده مى شود که وقوع یک رویداد سیاسى در کشورى خارجى ، دستمایه تحلیل و نتیجـه گـیـرى هاى غلط عده اى از سیاسیـون داخلى قـرار مى گیـرد .بر مبناى این رویکـرد که مى تـوان آن را نوعى شبیه سـازى نامیـد، رویدادى که در کشور خارجى اتفاق مى افتد (مثلاسقوط دولت گرجستان ) فقط مختص آن کشور نبوده ، داراى شأنى فرا مرزى !است که بویژه امکان تکرار و وقوع آن در ایران مـى رود !وقایع سیاسى از این دست ، بسیار مـورد توجه این گروه از سیاسیون بوده و مبناى بسیـارى از تحلیل ها و تئورى هاى آنان قرار مى گیرد . این گونه شبیه سازى ها،به لحاظ منطقى و تئوریک داراى اشکالات و نقایص زیر هستند :
1. این شبـیـه سـازى ها بیشتر بـر جـنـبـه ظـاهـرى پدیده ها و کـیـفـیـت بیرونى شان انگشت مـى گـذارند و از تحلیل و بـررسى عمیـق و واقعى شان «واقعیت « را بر «ظاهر « و «بود « را «نمود « غفلت مى ورزند ..به عبارت دیگر، ترجیح مى دهند .به عنوان مثال آنچه را در گرجستان گذشت در بهترین حالت (و البته با پندارگرایى و خودفریبى )تنها مى توان به لحاظ ظاهرى با مثلاش پاره اى اعتراضات دانشجویى در ایـران شبیه دانست و به هیـچ وجه واقعیت آنچه در گرجستان گذشت با وضعیت داخلى ایران همخوانى ندارد .
2. شبیه سـازى ها سعى مى کنـنـد از خـلال مـوارد جزئى و با انگـشـت گذاشتن بر رویشان ، به تعمیم هاى نادرست دست یازند .در این رویکرد، حداکثر یک یا چند مورد را مى توان یافت که بین دو وضعیت یکسان باشند و به هیچ وجه نمى توان تمامیت یک پدیده یا یک رویداد سیاسى را اینچنین به موارد جزئى تقلیل داد .از همیـن روست که مى توان گفت شبیه سازى هاى سیاسى ، رویکردهایى تقلیل گرا و فروکاهشى هستند که از نقاط قوت تبیینى و تحلیلى ناچیزى برخوردارند .
3. شبیه سازى ها، با این ویژگى علوم انسانى و اجتماعى که پدیده هاى انسانى را منحصربفرد مى داند، در تضاد کامل است .این فرض اساسى علوم انسانى است که هر رویدادى در سطح خود منحصر بفرد و تکرارناپذیر بوده و به هیچ وجه نمى توان آن را به وضعیت ها و موقعیت هاى دیگر تعمیم داد .
4. آنچه در توجه به این رویکـرد اهمیت دارد، جنبه روانى آن اسـت . شبیه سازى ها بیش از آنکه جنبه توصیفى و تحلیلى داشته باشند، جنبه روانى و تجویزى دارند .آن ها در اصل مى خواهند نوعى آینده ساختگى و تـوهمى را ترسیم کنند که به لحاظ روانى با منافع شان همخوانى داشته باشد .