در روزهای اخیر مجلس سنای آمریکا طرح تجزیه عراق به سه منطقه شیعه، سنی و کردنشین را به عنوان یک راه حل سیاسی برای این کشور تصویب کرد.
این طرح که از سوی «جوزف بایدن»، رئیس روابط خارجی سنای آمریکا، نامزد ریاست جمهوری سال 2008 آمریکا پیشنهاد شده است، با 75 رای موافق در برابر 23 رای مخالف به تصویب رسید.
این مصوبه اگرچه رئیس جمهوری آمریکا را وادار به انجام کار خاصی درباره عراق نمی کند، اما نشان دهنده یک مرحله مهم در بحثهای مربوط به این کشور است.
طرح بایدن ، سیستم یک دولت فدرال را برای عراق ترسیم می کند که شامل مناطق جداگانه خودمختار برای شیعیان، سنی ها و کردهای عراقی است که هر منطقه پلیس و دستگاه های دولتی مستقل خواهند داشت. بر اساس این طرح ، یک دولت مرکزی در بغداد از مرزهای عراق حفاظت و درآمدهای نفتی را توزیع خواهد کرد. اما هدف از این طرح چیست و چرا چنین طرحی خارج از حاکمیت عراق صادر می شود؟ آمریکائیها با این طرح دنبال چه هستند و نهایتا دیدگاه گروههای عراقی در این باره چیست؟
دخالت در امور داخلی عراق است
محمد مجید الشیخ، سفیر عراق درخصوص این طرح در گفتگویی اظهار داشت: ملت عراق هرگز به هیچ گونه تجزیه سرزمینش بر اساس نژاد یا معیارهای دیگر راضی نمی شوند و آحاد ملت با هر قومیت، نژاد و مذهبی در کنار یکدیگر زندگی مسالمت آمیز و همزیستی تنگاتنگ داشته و دارند.
وی می گوید: دولت عراق اقدام کنگره آمریکا مبنی بر ارائه طرح تقسیم این کشور به سه منطقه را دخالت در امور داخلی عراق می داند و آن را رد می کند و مجلس نمایندگان این کشور در نخستین جلسه آتی خود این موضوع را بررسی و نسبت به آن موضع گیری خواهد کرد.
هر تصمیمی خارج از مرزهای عراق غیرقانونی است
علاءالدین بروجردی رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی اظهار کرد: جدای از محتوای طرح، هرگونه تصمیم گیری برای ملت عراق در خارج از مرزهای این کشور مشکلات اساسی داشته و غیرقابل قبول است به طوری که هر تصمیمی درباره ی سرنوشت عراق و ساختار سیاسی این کشور حتما باید توسط ملت عراق و از مجاری قانونی تعریف شده ی آن صورت گیرد.
وی خاطرنشان کرد: با توجه به این که بحث فدرالی در ساختار جدید سیاسی عراق هم سابقه دارد و عملا کردستان عراق از چنین وضعیتی برخوردار است، هرگونه تحول دیگری در این زمینه باید بر مبنای یک تصمیم درونی در کشور عراق اتخاذ شود و هرگونه تصمیم خارج از مرزهای این کشور و از جمله در سنای آمریکا غیرقانونی است.
کج فهمی است
حسین رویوران کارشناس مسائل خاورمیانه نیز در این زمینه می گوید: طرح تقسیم عراق نشان دهنده آن است که در امریکا برای خروج از بحران عراق با هر هزینه ای آمادگی وجود دارد. به علاوه امریکا برای خروج از بحران به حاکمیت دولت عراق و دیدگاه ملت آن هیچ اهمیتی نمی دهد. من تصور می کنم طرح چنین دیدگاهی نشان دهنده کج فهمی است. امریکایی ها تصور می کنند که در عراق جنگی مبتنی بر تفاوت مذهبی و قومی در جریان است.
وی افزود: این طرح، خواست اسرائیلی ها است که به عنوان یک ضرورت مطرح شده است. چرا که تفکر خاص دینی - سیاسی این رژیم تجزیه همبستگی های منطقه ای را ایجاب می کند.
شرط برقراری فدرالیسم آشتی ملی است
محسن حکیم شرط برقراری فدرالیسم در عراق را آشتی ملی بین گروه های مختلف عراقی توصیف کرد و هرگونه طرحی خارج از اراده و خواست ملت عراق را دخالت در امور داخلی عراق دانست.
محسن حکیم، مشاور سیاسی رییس مجلس اعلای اسلامی عراق نیز دراین باره خاطر نشان کرد: هر طرحی در مورد فدرالیسم عراق نباید خارج از چارچوب قانون اساسی عراق باشد و طرح هایی که شامل خط و خطوط مد نظر قانون اساسی نباشد مورد تایید نیست.
حکیم آشتی ملی و توافقات ملی بین گروه های شیعه، سنی و کرد برای قوی تر کردن ارتباطات دینی و مذهبی بین گروه ها عاملی دانست که طی آن می توان نوعی اعتماد بین گروه ها برای تحقق بحث فدرالیسم در عراق محقق کرد.
طرح صهیونیستی است
محمدنبی رودکی ـ عضو هیات رییسه ی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تصویب طرح تقسیم عراق بر اساس خطوط فرقه ای را توطئه ای دیکته شده از سوی صهیونیست ها به دولت آمریکا عنوان کرد و گفت: تقسیم عراق به چند فدرال توسط دولت آمریکا خلاف و نقض قوانین بین المللی است که حاکمیت یک کشور که در سازمان ملل به رسمیت شناخته شده را تضعیف می کند.
نماینده ی مردم شیراز در خانه ی ملت، ادامه داد: آمریکایی ها می خواهند با این طرح توان عراق را تجزیه کرده و در آینده بین گروه های مختلف عراق اختلاف ایجاد کنند؛ اما این تصمیم مخالف قوانین بین المللی است و جمهوری اسلامی ایران نیز مخالف این طرح است.
رودکی دلیل اصلی این تصمیم را شکست اهداف و برنامه های آمریکا در عراق عنوان کرد و افزود: دلیل اصلی تصویب طرح تقسیم عراق بر اساس خطوط فرقه یی که لابی صهیونیستی را به دنبال دارد این است که چون آمریکایی ها نتوانسته اند دولت دلخواه خود را در عراق پیاده کنند و در سیاست های خود در این کشور شکست خورده اند، می خواهند با این طرح عراق را تجزیه کرده و نگذارند ثبات در منطقه به وجود آید.
گروههای عراقی چه می گویند؟
جریان صدر طرح اخیر مجلس سنای آمریکا درباره موافقت با تقسیم عراق را رد کرد و آن را مداخله آشکار در امور داخلی این کشور خواند.، عصام الموسوی عضو دفتر اطلاع رسانی دفتر صدر در شهر نجف گفت : ما این طرح را کاملا رد می کنیم زیرا بیانگر انتظارات ملت عراق نیست و از دولت عراق می خواهیم تا این طرح را رد کرده و با اتخاذ موضعی روشن، آن را به طور رسمی محکوم کند.
عدنان الدلیمی رییس جبهه التوافق العراقیه نیز تقسیم عراق را به افزایش خشونت و جنگ داخلی در این کشور منجر دانست.
نمایندگان پارلمان عراق نیز مخالفتشان را با این طرح اعلام کرده و آن را دخالت در امور داخلی عراق دانستند.
صالح المطلق رییس جبهه گفتمان ملی عراق، نیز در این باره گفت: این طرح تقسیم، سرآغاز جنگ داخلی در عراق خواهد شد و گویا کنگره ی آمریکا فراموش کرده که اکثریت مناطق عراق با این بافت اجتماعی به هم پیوسته است.
بهاء الاعرجی عضو پارلمان عراق از گروه صدر نیز عنوان داشت: تصویب طرح تقسیم عراق در کنگره ی آمریکا مغایر با اصول سازمان ملل متحد است و تصمیم کنگره آمریکا نیز برای تقسیم عراق نشان دهنده ی شکست استراتژی آمریکا در این کشور است.
عباس البیاتی عضو پارلمان عراق، از فهرست ائتلاف یکپارچه ی شیعه این کشور نیز این اقدام را موجب متضرر ساختن روند سیاسی عراق دانست و افزود: عراقی ها با تمام قدرت در برابر این طرح خواهند ایستاد و واشنگتن باید بداند که عراق آماده پذیرش چنین طرح هایی نیست زیرا با واقعیت اوضاع عراق سازگار نیست.
اسامه النجیفی عضو فهرست العراقیه در پارلمان عراق هم این طرح آمریکا را مغایر با پیمان های بین المللی، توهین به پارلمان عراق و عدم احترام به حاکمیت و استقلال این کشور دانست.
محمود عثمان عضو کرد پارلمان عراق نیز تصویب این طرح توسط کنگره ی آمریکا را نتیجه سیاست های اشتباه دولت آمریکا در قبال عراق و عدم ایجاد توافق بین احزاب سیاسی عراق دانست.
به هر حال طرح تقسیم عراق از همان ابتدای اشغال عراق مطرح بوده است و اجرای این طرح منجر به تشدید اختلافات و خشونتهای طائفه ای و پاکسازی نژادی در عراق خواهد شد. این طرح اهداف حقیقی آمریکا در منطقه را آشکار می سازد و نشان می دهد که این کشور پس از شکست استراتژی امنیتی اش دست به هر کاری می زند ولی غافل از این امر است که مشکل اشغالگران هستند و علت ناامنی به خود آنها بر می گردد.