علی امینی
ایران و مصر بیش از 28 سال است که هیچگونه روابط رسمی دیپلماتیک با هم ندارند. روابط دو کشور به دلیل حضور محمدانور سادات، رئیس جمهور وقت مصر در اجلاس کمپ دیوید و انعقاد پیمان صلح با رژیم غاصب صهیونیستی به دستور حضرت امام و در زمان دولت موقت قطع شد. در پیمان سه جانبه کمپ دیوید جیمی کارتر، رئیس جمهور آمریکا نقش داور و میانجی سازش میان انورسادات و بگین ایفاء نمود. آمریکا با ایفای این نقش مصر از جهان اسلام و ایران جدا کرد و میان ایران و مصر به عنوان دو قدرت عمده جهان اسلام شکاف و جدایی انداخت.
اگرچه طی سالهای اخیر و در دوره ریاست جمهوری قبل، تا حدودی از تیرگی روابط کاسته شده اما اقدام دکتر احمدی نژاد، رئیس جمهور کشورمان درسفر به امارات متحده عربی و اعلام اینکه در صورت موافقت دولت مصر، ایران آمادگی دارد بدون فوت وقت سفارتخانه خود را در قاهره دایر کند روابط دو کشور را وارد فاز جدیدی نمود.
مقامات مصری از پیشنهاد ایران استقبال کردند و نتیجه نهایی آن را به تصمیمات دولت طی روزهای آینده موکول کردند.
اگرچه مصر در تقسیم بندی آمریکا از کشورهای اسلامی به اسلام میانه رو و اسلام رادیکال در جبهه اسلام میانه رو و در کنار کشورهای دوست و متحد آمریکا همچون اردن و عربستان سعودی قرار دارد اما چند صباحی است که نقش آن در تحولات سیاسی و امنیتی منطقه کمرنگ شده و آمریکا جایگاه موثر آن را در جهان عرب به عربستان سعودی واگذار کرده است.
اجلاس اخیر رهبران عرب در ریاض، تصویب طرح صلح عربستان سعودی دراتحادیه عرب تحت نام طرح صلح عربی و استقبال واشنگتن و تل آویو از آن، دیپلماسی فعال ریاض در سرزمینهای اشغالی و داوری توافق مکه میان حماس و فتح زنگ خطری را برای مصر به صدا در آورده است. نتیجه این تحرکات و حمایت واشنگتن از آن ها، این است که مصر دیگر رهبری جهان عرب را ندارد. مصر بشدت از جابجایی نقش ها توسط واشنگتن از قاهره به ریاض و تنزل جایگاه در جهان عرب ناراضی است.
پیشنهاد دکتر احمدی نژاد در واقع گامی بزرگ برای تقویت مصر در مقابل طرحهای آمریکاست که اهدافی همچون ایدئولوژیستی کردن مناقشات منطقه ای را دنبال می کند. اگر چه ایران ومصر در موضوعات متعددی نظیر تحولات لبنان، عراق، فلسطین و نحوه برخورد با رژیم صهیونیستی دارای مواضعی متفاوت و متعارض هستند اما با این وجود ایران از انزوای مصر و کاهش نقش آن در مقابل عربستان سعودی حمایت نمی کند.
پیشنهاد دکتر احمدی نژاد در برقراری روابط میان قاهره و مصر در حقیقت تدبیری درست برای جلوگیری از شکل گیری تدریجی یک جبهه مذهبی از کشورهای عربی در مقابل ایران است که آمریکا با ظرافت خاصی آن را تعقیب می کند. به رغم مقامات واشنگتن مصر برخلاف عربستان پتانسیل رهبری این یک جبهه مذهبی از جهان عرب علیه ایران راندارد. اما عربستان با توجه به حضور پررنگ فرقه وهابیت در آن و سابقه آن در تجهیز فکری ومالی طالبان و گروه های تروریستی شبه مذهبی در پاکستان وعراق، آمادگی بیشتری برای ایفای این نقش جدید را دارد.