تحلیل بیانیه سیاسی آیت الله صانعی/بهزاد حمیدیه

بصیرت: خامه‌ آیت الله صانعی به تاریخ 88/4/12 به نگارش نه یک فتوای شرعی یا پاسخ یک استفتاء بلکه یک بیانیه سیاسی پرداخت. بیانیه مزبور در ارتباط با مسائل جاری کشور خطاب به «ملت عزیز و شریف ایران اسلامی» بود و از آنجا که متضمن برخی نواقص منطقی و فقهی است لازم است به تحلیل آن پرداخته شود. علقه اصلی نگارنده، نه سیاست بما هی هی بلکه تبعات و پیامدهای الهیاتی و دینی آن است. آیت الله صانعی به عنوان یک فقیه گرانقدر که مورد تقلید برخی مومنین قرار گرفته‌اند و از سوی گروه‌ها و شخصیت‌های برخی جناح‌های سیاسی به عنوان «مرجع عالی قدر شیعه»، «مرجع تقلید شیعیان جهان» و ... ملقب شده‌اند، باید در تبعات رفتارهای سیاسی خود، دقت فراوان روادارند.
مقدمتا باید گفت سراسر بیانیه مزبور به طور آشکار، مبتنی بر مواضع شدیدا حزبی و جناحی است که دون شان شخصیتی همچون آیت الله یوسف صانعی است. یک شاهد این دعوی آن است که بیانیه با آیه شریفه «ان نصر الله قریب» آغاز می‌شود. نصر و هزم (پیروزی و شکست)، مفاهیمی آکنده از موضع‌گیری افراطی حزبی هستند. آیت الله صانعی گویی، خصم و عدوی رودرروی خویش فرض کرده‌اند. حتی اگر مقصود از نصر، صرفا موفق شدن در «بازپس‌گیری آرای مردم» است، این مقصود، نیز مبتنی بر پیش‌فرض «تقلب گسترده در انتخابات» است، پیش‌فرضی که جز یک موضع جناحی و ناشی از سیاست‌زدگی محض نیست و فاقد ادله متقن و یقین‌آور است (ادله آقای موسوی و این استبعاد صرف آقای کروبی که مگر می‌شود آرای خاکستری به نفع احمدی‌نــــژاد به میدان آمده باشند، همه و همه نهایتا ظن و گمان ایجاد می‌کنند و معلوم است که ظنون قابل اتکا نیستند و ان الظن لا یغنی من الحق شیئا.)
آیت الله صانعی، از قتل و جرح و زندانی شدن «عده زیادی از فرزندان این مرز و بوم» سخن گفته‌اندو نیز از پخش اعترافات برخی زندانیان و آنگاه این رخدادها را «ظلم، آزار و اذیت، ترفند، مکر و دروغ» خوانده‌اند و البته پس از کلمه «دروغ»، سه نقطه )...( قرار داده‌اند و این یعنی بسیاری از عناوین ناپسند دیگر هم بر این امور قابل اطلاق است. از آنجا که ایشان پس از این بیان فرموده‌اند که این ظلم‌ها نباید موجب یاس مردم در راه «حاکمیت مردم بر سرنوشتشان» گردد، معلوم می‌شود که مراد ایشان، ‌ظلم حکومت یا ظلم دستگاه دولت و نیروهای انتظامی به مردم عادی معترض است. خطای فاحشی که در شان عالمی همچون آیت الله صانعی نیست، نادیده گرفتن عدم تجانس میان آسیب‌دیدگان حوادث اخیر است. تعداد قابل توجهی از مقتولین و مجروحین از نیروهای بسیجی و حافظان امنیت مردم بوده‌اند که توسط اشرار یا افراط گری برخی معترضین آسیب دیده‌اند. اگر آیت الله صانعی تردیدی در این امر دارند، لازم است لااقل به تصاویر پخش شده از سیما نظر افکنند، هرچند اگر به میان مردم و نیروهای انتظامی و بسیجی می‌آمدند و از نزدیک،‌آسیب دیدگان و نحوه فجیع حمله اشرار بدانها را می‌دیدند، از ابتدا چنین تردیدی در ایشان ایجاد نمی‌شد.