گامی برای بومی‌سازی امنیت منطقه خلیج‌فارس

اکبر صفری
تجربه نشان داده که تحکیم ساختار ظریف و شکننده امنیت در منطقه حساس خاورمیانه موضوعی است که بدون حضور بیگانگان و تنها در پرتو استمرار همکاری های چند جانبه بین کشورهای مقتدر و دارای ثبات سیاسی منطقه تأمین می گردد. در این بین نقش کشورهای واقع در موقعیت آبراه استراتژیک و ساحلی خلیج فارس به عنوان نبض تپنده این منطقه به لحاظ برخورداری از برخی شرایط خاص از جمله تأمین بخش اعظمی از انرژی مورد نیاز جهان و مرکز ثقلی برای تامین امنیت در بعد منطقه ای و فرا منطقه ای بسیار قابل توجه است. نگاهی به پیشینه روابط سیاسی و دیپلماسی فعال دو کشور ایران و قطر به ویژه در دولت نهم و مواضع قاطعانه ، شفاف و هماهنگ امیر و سایر مسولان عالی رتبه قطری در قبال موضوعات بسیار حیاتی جهان اسلام همچون فلسطین ، لبنان و برخی موضوعات داخلی ایران همچون حوادث بعد از انتخابات دهم آن هم در شرایط خاص و حساس بین المللی نقش عمده ای در تقویت زیر ساخت ها و فراهم نمودن بسترهای لازم برای همکاری های چند جانبه در این زمینه فراهم نموده است.
نکته قابل توجه اینکه علاوه بر روابط سیاسی روبه رشد بین دو کشور، وجود منابع مشترک گازی نیز در روند فعالیت های اقتصادی مشترک و در نتیجه تقویت روابط فی مابین بسیار موثر بوده است. امروزه مخزن گاز پارس جنوبی که قطری ها آن را گنبد شمالی می نامند به اندازه ای در اقتصاد قطر تاثیر گذار و حیاتی بوده ، که قطر تا سال 2010 بزرگترین صادر کننده گاز طبیعی مایع شده در جهان خواهد شد.
لذا وجود روابط صمیمانه سیاسی و اقتصادی بین دو کشور که علی رغم تهدیدات آمریکا در چهار سال گذشته نسبت به سایر کشورهای همسایه از پیشرفت قابل توجهی برخوردار بوده ، بهانه ای لازم برای همکاری های مشترک دربعد امنیتی را نیز فراهم نموده است.
در همین زمینه دعوت وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران از سرلشکر «حمد بن علی العطیه» رییس ستاد نیروهای مسلح قطر و هیأت همراه برای سفر به جمهوری اسلامی ، بنا به اظهارات وزیر امور خارجه گویای این واقعیت است که علاوه بر حوزه های سیاسی و اقتصادی ، روابط نظامی نیز جایگاه ویژه خود را دارد.
در این زمینه موارد مهمی در دیدار مسئولان عالی رتبه نظامی دو کشور مورد توجه قرار گرفت که عبارتند از: بومی سازی امنیت منطقه به عنوان مهمترین مولفه های ثبات و امنیت پایدار در منطقه ، تشریک مساعی و همکاری های منطقه ای در راستای تضمین امنیت پایدار در منطقه ، گسترش روابط به ویژه در حوزه های آموزش و انتقال تجربیات در حوزه های دفاعی ، تشکیل کمیته نظامی مشترک برای ارتقای همکاری ها ، پرهیز از هر گونه تنش ، برگزا ری رزمایش مشترک مرزبانی و...
اما در این بین تاکید سردار جعفری فرمانده کل سپاه مبنی بر گسترش همکاری های دو جانبه با توجه به واگذاری مسئولیت حفاظت از خلیج فارس به سپاه پاسداران ، در دیدار با سرلشکر «حمد بن علی العطیه» ، از نکات مهم و قابل توجه است که می تواند به برجسته سازی نقش سپاه پاسداران در تأمین امنیت خلیج فارس در لوای تعاملات و همکاری های طرف قطری اشاره داشته باشد.