جوان ایرانی و افق های بلند

ناصر بهرامی راد:فرا رسیدن هفته جوان و همزمانی آن با زاد روز مبارک حضرت امام زین العابدین(ع) فرصت مناسب دیگری را برای بحث در خصوص وسیع ترین قشر کشورمان- بویژه از جنبه برنامه ریزی و مدیریت اجتماعی- فرا روی دلسوزان و مسئولان قرار می دهد.
کشورهای بسیاری در دنیا وجود دارند که کمترین میزان افزایش جمعیت قشر جوان، از منظر سیاستگذارانشان یک تهدید تلقی می شود؛ سیلابی که در حال جاری شدن است و می باید برای کاهش خسارات ناشی از آن تدبیر کرد. این نوع نگاه به قشر جوان در کشورمان با وجود نرخ جمعیتی نزدیک به 60 درصد کل جمعیت کشور، اساساً زمینه ای برای بروز ندارد. علاوه بر مبانی علمی و اعتقادی، تجربه های عملی در دوران تأسیس نظام جمهوری اسلامی ایران بروشنی از جمعیت قشر جوان کشور چهره یک فرصت بی نظیر و استثنایی را برای گستره ای پهناور از نیازهای متنوع کشور و ملت ترسیم کرده است و طبعاً افزایش جمعیت این قشر، به معنای افزایش فرصت ها و سرمایه هایی است که ملت ایران برای رشد و ارتقای مادی و معنوی بدان نیاز دارد. بهره گیری کامل از این سرمایه کم نظیر، همانند استفاده از سایر نعمت ها و فرصت ها، مستلزم تدبیر، برنامه ریزی و تلاش مجدانه مدیران کشور است، و هر چه پوشش جمعیتی حوزه مسئولیت مدیران جوانتر باشد، ضرورت شناخت دقیق تر از عواطف، احساسات، نیازها و مطالبات جوانان و تلاش فشرده تر برای تعیین راهبردهای مورد نیاز این قشر بیشتر خواهد بود.
ایجاد تشکیلات و عناوین شغلی مرتبط با امور جوانان در سطوح بالای مدیریت کشور ضرورت عقلی دارد اما به خودی خود، موضوعیتی برای آن قابل تصور نیست. شرط اصلی این ضرورت منطقی آن است که هدف گذاری صحیح و برونداد منطبق بر اهداف در بازه های زمانی مشخص، معلوم و قابل سنجش باشد. سازمان ها و نهادهایی نظیر سازمان ملی جوانان و گروه های مشاوران جوان دستگاه های دولتی می بایست قادر باشند شناخت تفصیلی و دقیقی از موضوعات آماری و محتوایی مرتبط با جوانان در اختیار تصمیم سازان کشور قرار دهند و در مرحله برنامه ریزی نیز در نقش مشاوران کارشناس ظاهر شوند. در کشور تأثیرگذار و رو به پیشرفتی مانند ایران اسلامی، قاعده بر آن است که اغلب سیاست های اجرایی دولت می بایستی بر حضور برنامه ریزی شده جوانان مبتنی باشد. دولت نهم با وجود آن که به اندازه دیگران شعار توجه به جوانان را مطرح نکرد ولی در صحنه عمل بسیاری از مسئولیت های این دولت را جوانان تحصیلکرده و نخبه برعهده گرفتند. این نشان از یک رویکرد روشن دارد؛ اگرچه حضور عینی جوانان در عرصه های متنوع پیشرفت کشور در حد نیاز کشور و خود این قشر نیست.
تحصیل، اشتغال، ازدواج، مسکن، معیشت و شأن اجتماعی از جمله نیازهای ضروری قشر جوان هستند و تاکنون به دفعات مورد اشاره قرار گرفته اند. سازمان ها و نهادهای مربوط به جوانان در بدنه دولت باید قادر باشند بعد از گذشت یک سال اطلاعات آماری روشن و قابل قبولی در زمینه رفع هریک از این نیازهای اساسی ارائه دهند. در کنار آن، راه اندازی سامانه هایی نظیر پایگاه اینترنتی بانک ایده از سوی حوزه مشاوران رئیس جمهور و سازمان ملی جوانان زمانی قابل توجیه خواهد بود که کارکرد و خروجی آنها قابل اندازه گیری باشد، و این که چه بخشی از ایده های ابتدایی و فرآوری شده در چنین سامانه هایی به خود جوانان مربوط بوده و چه تعداد آنها و با چه مشخصاتی به مرحله عملیاتی رسیده اند.
رفع مشکلات و نیازهای مادی جوانان از سوی مدیران اگرچه ضرورتی حیاتی دارد اما تنها به مثابه برآورده ساختن حوائج اولیه است تا در سایه تأمین آنها، اهداف فراتر مرتبط با این قشر آینده ساز قابل دسترسی شوند. همچنان که تجربه های عینی نشان می دهد، کمترین اعتماد و توجه به جوانان ایرانی، نتایج درخشانی از قبیل پیروزی و سربلندی در دوران دفاع مقدس و نیز دستیابی به قله های علوم و فناوری های نوین را برای کشور به ارمغان آورده است. توجه به رفع مشکلات پیش گفته، زمینه ساز توفیقاتی روزافزونتر از ناحیه این قشر است. از همین رو شناخت به روز نیازهای جوانان و ارتقای سطح آگاهی و اصلاح نگرش ها و باورها نسبت به امور مربوط به آنان و نیز تعیین جایگاه و نقش و مأموریت های اساسی دستگاه های دولتی و تقسیم کار ملی به منظور هماهنگی و ساماندهی فعالیت های بخشی و فرابخشی در این گونه امور ضرورت می یابد.
این نیازها حتماً باید در کانون توجه دولتمردان هر دوره قرار بگیرند ولی جوانان مسلمان ایرانی فراتر از تحصیل و اشتغال و ازدواج و مسکن و معیشت، به گشوده شدن افق های بسیار بلند در پیش رویشان نیاز دارند، همان گونه که این شایستگی را دارا هستند و در میادین متعددی آن را در معرض دید جهانیان قرار داده اند. شاید یکی از سخت ترین پرسش هایی که مسئولان و برنامه ریزان کشور در هفته جوان باید برای یافتن و ارائه پاسخ آن بکوشند، همین باشد که: برای گشودن افق های بلند پیش چشمان جوان شایسته ایرانی چه کرده ایم؟

http://www.kayhannews.ir/850608/2.htm