جنگ شیمیایى؛ از آغاز تا پایان

استفاده از سلاح هاى شیمیایى فقط یکبار و آن هم در جنگ جهانـى اول ثبت شده است .حتى در جـنـگ جهانـى دوم که آلمان نازى قسـاوت هاى فراوانى از خـود نشان داد؛ از این سلاح استفاده نشده است. مى گویند از آنجا که هیتلر در جنگ جهانى اول سرباز بوده و متحمل صدماتى از این سلاح مرگبار شده بود؛ دستور به عدم استفاده از سلاح شیمیایى داده است.
و بالاخـره اولین تاریخى که در اسنـاد مـربـوطه بـه جنگ در ارتباط با استفاده از سلاح هاى شیمیایى ثبـت شده مربوط به 27 مهرماه 1359 در منطقه جنوب و در جبهه خوزستان و اهواز است .در این سال عراق چهار بار از سلاح شیمیایـى از نوع تـاولزا یا همان گاز خـردل فراموش نشدنى استفاده کرده که یک مصدوم و 20 شهید به دنبال داشت.حملات شیمیایى نیروهاى عراقى در سال هاى 60 و 61 که عملیات هاى پـیـاپـى رزمندگان جهت اخـراج قواى صدام از قلمـرو ایران شدت گـرفته بود گسترش یافت.سال 1360 عراق 6 بار از این سلاح استفاده کرد که باز در همان منطقه و از همان نوع تاولزا بود .این بار 101 نفر شهید شدنـد.در سـال 61 و در عملیات والفجر مقدماتى 12 بار مناطق غرب و جنوب مورد اصابت بمب هاى شیمیایى قـرار گرفت که 16 نفـر مصدوم و 13 نفر شهید شدند .مناطق میـانـى غـرب ، شمال غرب ، شمال شرق ، شرق و جنوب و استان هاى ایلام ، آذربایجان غربـى ، اربـیـل عـراق ، کـرمانشـاه ، کردستان و سلیمانیـه و در عملیات هاى والفجر 2 و 4 در سال 64 ,62 بار مورد اصابت بمب هاى شیمیایى از نوع تاولزا (خردل)و اعصاب (تابـون)قرار گرفتند.در این بمباران ها 3 هزار و 815 نفر مصدوم 112 نفر شهید شدند .در این سال بمب هاى شـیـمـیـایـى عراق تعـداد زیادى از اهالى غیرنظامى مناطق مزبور را نیز مصدوم و نابینا کرد .
از تاریخ اول فروردین تا 27 اسفند1363 ، 2 هزار و 225 نفر مصدوم و 40 شهید در عملیات هاى خیبر و بدر حاصـل اصـابـت 58 بار بمب هـاى تـاولزا، اعصاب ، خفه کنـنـده و آلـوده کننـده خـون است .ایـن بمب ها بـر سـر رزمندگـان ایـرانى و سـربـازان عراقـى در شهرهاى بصره ، خوزستان و العماره ریخته شد .در سال 64 و در عملیات هاى بدر و والفجر 8 و ابتداى والفجر 9 در مناطق جنوب و در شهرهاى خوزستان و بصره 76 بار سلاح شیمیایى به کـار رفـت و 11 هزار و 644 نفر مصدوم و 77 شهید بر جاى گذاشت .عراق در پاسخ به رزمندگان ایران در سال بعد طى عملیات هاى کربلاى 5 ,4 ,2 و 102 ,6 بار بمب شیمیایى شلیک کرد که 4 هزار و 720 مصدوم و 107 نفر شهید شدند .شلمچه ، سردشت ، خوزستان ، بصره ، کردستان ، دیاله و ایلام 43 بار در سال 1365 مورد اصابت این سلاح مـرگبار قرار گرفت که 9 هزار و 440 مصدوم و 442 شهیـد در اسناد ثبت شده است .عملیاتى که در این سـال انجـام شد کربلاى 8، فتح 5، کربلاى 10 و نصر 4 بود .در سال پایانى جنگ 34حمله شیمیایى در مناطق غرب ، شرق ، شمال غربى و جنوب ثبت شده است که آخرین بار آن بعداز قـرارداد 598 در تاریخ سوم شهریـور و در عملیـات بـازپـس گـیـرى فاو بـود .5 هـزار و 535 نفـر مصدوم و 241 شهید از تلفات این حملات هستند .
 آمار تـعـداد افـرادى که متحـمـل صـدمـاتـى از ایـن سلاح مرگبار شده اند :
براساس آمار اعلام شده از سوى بنیاد شهید تعداد کل شهداى حملات شیمیایى در طـول جنگ 2 هزار و 600 شهید، تعداد کل مصـدومان نظامى و غیرنظامـى حملات شیـمـیـایـى 107 هزار نفر و تعـداد جـانـبـازان شیمیایى (کسانىکه در حال حاضر تحت پوشش سازمان امور جانبازان هستند )45 هزار نفر است .تعداد شهداى بمبـاران سردشـت (در8 تیـرماه66) 109 نفر و تـعـداد مصدومان 7 هزار نفر ثبت شده است.
براساس آمار ارسالى به سـازمان ملل متحد تعـداد کل مصدومان شیمیایـى سـردشت 40 هزار و 500 نفر است که یک هزار و پانصد نفر آنها جهت درمان به مراکز درمانى اعزام شده و 600 نفر داراى پرونده و تحت پوشش سازمان امور جانبازان هستند و سایرین حدود 900 نفر نیز مراحل تکمیل پـرونـده را سپرى مى کنند. قابل ذکـر است کـه مـعـاون بهـداشـت ایـن سـازمان در سمـیـنـار تخصصى عوارض مزمن گازهاى شیمیایى اعلام کـرد : 60 هزار نفر مصدوم شیمیایى در ایران وجود دارد و آمار ثبت شده جانبازان 36 هزار نفر است .از این تعداد 50 تا 60 درصد دچار عوارض ریوى ، 30درصد چشمى و بقیه مشکلات پوستى دارند .البته در آمار رسمى صحبتى از یک میلیون و 200 هزار نفرى که طى شش ماه متوالى در مناطق غرب و جنوب به سر برده به میان نیامده است . یک منبـع آگاه گفت :مقـامـات رسمى اعـلام کرده اند احتمال اینکه کسى که شش ماه در یکى از مناطق غرب یا جنوب بوده ، عوارض ناشى از گاز شیمیایى بر او اثر نکرده باشد خیلى کم است .بنابر این یک میلیون و 200 هزار نفرى را که بند فـوق شامل حالشان مى شد باید بـه آمار مصدومان شیمیایى افزود.
این منبع هـمچنین اعلام کرد از حدود دو سـال قبل که بـنیـاد مستـضعـفان و جانـبازان شـرط صورت سانـحه (تطابق زمانى بمباران شیمیایى و حضور فرد در منطقه )را براى تحت پوشش قراردادن جانبازان شیمیایى حذف کرده است 10 هزار نفر دیگـر به تعداد جانبازان شیمایى ایـران افزوده شـده است .گـفتـنى است در حـال حاضـر مرکـز (سـازمان مـنـع سـلاح هاى شـیـمـیایـى )کـلیـنـیـک فوق تخصصى در مـنطقه سردشت احداث کرده و روزانـه 25 نفر به خاطر مشکلات ناشى از گاز خردل به این کلینیک مراجعه مى کـنند .جوان ترین این افراد کـسانى هستند که زمان حملات شیمیایى عراق به سردشت کمتر از یکسال داشتند و امروز جـوانانى 16 ساله ا ند؛ کمتـرین مشکلى که این جوانان را آزار مى دهد بوى نامطبوع دهانشان است.
برخورد کشورهاى مـخـتلف با به کار رفتن سلاح شیمیایى
به کـارگیـرى سلاح هاى شیمیـایـى از سـوى عـراق درحالى صـورت گرفته است که این کـشـور جـزو 120 کشور امضاکنـنـده پـروتکل ژنو دربـاره منع استفـاده از سلاح هاى سمى ، خفه کننده و ترکیبات باکتریولوژیک قرار دارد .پروتکل 1304 ژنو که طى قطعنامه بى( 12) 2612 سازمان ملل مجـدداً به تصویـب رسیده اسـت ، صراحتاً استعمال سلاح هاى شیمیایـى را منع مى کند . لیکن سازمان بهداشت جهانى هرگونه اقدامى در جهت جلوگیرى از به کاربـردن سلاح شیمیایى توسـط عراق را مغایر وظایفش دانست !شاید به این خاطر که وقتى یکى از شرکت هاى خـصـوصى غربـى سـفـارشى بـراى فلان مقدار از فلان ماده شیمیایى دریافت مى کند، بدون تامل موارد درخواستى را براى مقام وزارتى امور دفع آفات عراق مى فـرستـد .ایـن یـک شـیـوه از تولیـد و بـسـط ایـن نـوع سلاح هاست کـه کـنـتـرل آن بى نهـایـت دشـوار اسـت و قراردادها هم به هیچ وجه نمى تواند آن را مشمول ممنوعیت بکند .چون درست همین مواد شیمیایى ، مـوادى است که واقعاً مى توان از آنها براى مقاصد سودمند در دفع آفات استفاده کرد .همچنین دبیرکل وقت سازمان ملل (خاویر پرز دکوئیار )خـواستار پاى بندى به مفاد کنـوانسیون ژنو شده و استفاده از سـلاح شـیـمـیـایـى را محـکـوم اعـلام مى کند، ولى نامى از عراق نمى برد.
اما به نـوشته هفته نامه اشپـیـگـل چـاپ آلمـان یـک کارخانه عظیم تـولید گاز خردل و گاز مخـرب اعصاب (تابـون ) مى تـوانـد سالیـانـه 1760000 تن مـواد خـام شیمیایى را به گازهاى کشنده خردل و تابون مبدل سازد . درحالى که در کارخانه تولید سلاح هاى شیمیایى سامره 4 خط تـولید مشغـول ساخـت 4 نوع ماده ضدعصـبـى مـرگ زا بود و مـواد اولیه هـر یـک از ایـن 4کارخـانـه از کشورهاى غربى به اسم گـازهاى حشره کش خریدارى مى شد که تولید هفتگى آنها جمـعـاً حدود 10 هزار تن بود . درحالى که فدراسیون بین المللى حقوق بشر مستقر در پاریس رژیم عراق را در استفاده از سلاح شیمیایـى محکـوم کرد، فقـط 3 نفر از خبـرنگـاران روزنامه هـاى فرانسه براى تهیه گزارش به ایران آمدند، اما رادیو صداى عراق در تاریـخ 30مهر 1380 اعلام کرد :عـراق در جنگ با ایـران از پودر سیاه زخم استفاده مـى کـرد و در طول 8 سال هر هفته اقدام به تولید3 هزار لیتر ماده ما در تولید پودر سیاه زخم مى کرد .همان طور که پیش تر آمـد عـراق از گـازهـاى تـابـون یـا مـخـرب اعـصـاب ، سولفـومـوستار یا خـردل سارین یـا گـازى که عـوارض خونى به دنبال دارد، استفاده کـرد .براساس تحقیقات به عـمـل آمـده گاز تـابـون اغـلـب در زمان حمـلـه بـه رزمندگان ایران مورد استفاده قرار مى گرفت که خیلـى سریع مرگ را به دنبال دارد و از آنجا که مواد این گاز به فاصله چند ثانیه تجزیـه مـى شـود؛ هیچ اثـرى از آن در محیط باقى نمى ماند.
گاز سولفو موستار از ترکیب گوگرد و کلر است و اساساً براى ضعی کردن عقبه سپاه مقابل به کار مى رود تا بیمارستان ها مملو از بیمار شود و روحیه سپاه تضعی گـردد و سارین که بـاعـث کـاهـش سـلـول هاى خـونـى مى شود .
دکتر مـى جـان ، مـعـاون دبیـر کـل سـازمـان مـنـع سلاح هاى شیمیـایـى در اولین دوره بین المللى آمـوزش پزشکى تخصصى سازمان منع سلاح هاى شیمیایى که در اردیبهـشـت 1365 در تهـران بـرگزار شد، گـفـت: تعداد مجروحان شیمیایى ایران در دوران پس از جنگ جهانى اول ، در جهان بى سابقه بـوده است و 30 هزار نفر از مجروحان شیمیایى ایران تحت درمان قرار دارند . تجـارب ایـران در ایـن زمـیـنـه بـاعـث شـده پــزشـکـان و متخصصان ایـران بهترین متخصـصـان در زمینه درمـان مسمومیت هاى ناشى از گاز سمى خردل باشند .
«در آخر شفاى عاجل براى تمامى بیماران اسلام و جانبازان به ویژه جانبازان شیمیایى را از درگاه حضرتش مستدعى هستیم»
فرمانده گروه مقاومت فاتحین خیبر