صمد حسننیا سماکوش
با گذشت یک سال میلادی از بحران اقتصادی آمریکا، وضعیت اقتصادی این کشور هم اکنون وارد مرحله خطرناکی شده ویکی از شدیدترین بحران های دهه های اخیر در راه است.بحران اقتصادی آمریکا به حدی است که هیلاری کلینتون ، باراک اوباما و جان مک کین سه نامزد ریاست جمهوری این کشور به ضعف و رکود اقتصادی آمریکا پی برده اند و طرح هایی را برای نجات اقتصاد این کشور از این وضعیت ارائه کرده اند.
در پی تصمیم دولت بوش برای تزریق 100 میلیارد دلار به بازارهای مالی آمریکا ، هر سه نامزد ریاست جمهوری آمریکا سخنرانیها و نطق های زیادی را در این خصوص انجام دادند. نامزدهای دموکرات خواستار نقش بیشتر دولت برای حمایت از افراد فقیر و کم درآمد هستند. دنیس لوکهارت رییس فدرال رزرو آتلانتا در این باره معتقد است : شکی نیست که اقتصاد آمریکا در آستانه رکود قرار دارد و کاهش رشد اقتصادی کاملا مشهود است. بر اساس تازه ترین نظرسنجی ها در آمریکا تنها 11 درصد مردم، وضعیت اقتصادی کشور را خوب توصیف می کنند.کارشناسان معتقدند رفع بحران اقتصادی به این زودی امکان پذیر نیست و روسای جمهور آینده آمریکا نیز درگیر این بحران خواهند بود.
اقتصاددانان معتقدند آمریکا برای حل مشکلات مالی باید بهای سنگینی بپردازد که در این ارتباط داشتن کشوری فقیر یکی از آن مولفه ها است.بسیاری از اقتصاددانان بحران اقتصادی آمریکا را از شدیدترین بحران های دهه های اخیر می دانند. از جمله «آلن گرین اسپان»، رئیس پیشین بانک مرکزی فدرال آمریکا، می گوید، بحران فعلی اقتصادی آمریکا احتمالاً از پرپیچ و تاب ترین بحران ها از زمان پایان جنگ جهانی دوم تاکنون است.
دارایی عظیم در بازار مسکن به صورت حبابی درآمده است که تأثیر آن نه تنها در آمریکا بلکه در اکثر کشورهای پیشرفته صنعتی نهایتاً به صورت کاهش قیمت مسکن را بدنبال خواهد داشت. همچنین این بحران آشفتگی عظیمی در نظام اقتصادی به همراه داشته است که این خود حل مشکل پیچیده بحران فعلی را به شدت دشوار می کند. تنزل شدیدی که امروزه در قیمت مسکن، در سراسر آمریکا مشاهده می کنیم برای اقتصاد آمریکا بی سابقه است.
دومین بحران اقتصاد آمریکا که درباره آن آگاهی وجود ندارد و اختلاف اصلی میان اقتصاددانان نیز هست، احتمال وجود 9 یا 10 میلیون خانواری است که توانایی بازپرداخت بدهی خودبابت مسکن را ندارند. جرج بوش می گوید: اقتصاد آمریکا برای چندمین بار در چند سال گذشته به علت کاهش ارزش دلار، افزایش بهای نفت و افزایش بیکاری دچار مشکل شده است.وی در جمع تجار این کشور تأکید کرد: این دوره، بحرانی ترین زمان برای اقتصاد این کشور است که آمریکا را به چالش کشیده است.رئیس جمهور آمریکا تصریح کرد: در دو ماه گذشته 85 هزار فرصت شغلی از بین رفته که در طول تاریخ این کشور بی سابقه بوده است.بانک مرکزی آمریکا پیش بینی کرده است رشد اقتصاد آمریکا در سال 2008 بین 3/1 تا 2 درصد خواهد بود. این پیش بینی که هفته گذشته انجام شد، نیم درصد کمتر از برآورد قبلی بود.کاهش شدید ارزش دلار در ماه های اخیر موجب شده تا کشورهای صادرکننده نفت تمایلی برای مبادله نفت خود با دلار نداشته باشند و به ارزهای قوی تری مثل یورو روی آورند.ارزش دلار که روزی به عنوان کوچکترین ارز رایج جهان شناخته شده بود طی چند هفته گذشته در برابر ین ژاپن به پایین ترین حد خود ظرف دوازده سال اخیر و در برابر یورو به پایین ترین حد خود در تاریخ رسید.صندوق بین المللی پول نیز در گزارش اخیر خود پیش بینی کرد رشد تولیدات ناخالص داخلی آمریکا از رقم 5/1 درصد پیشین به رقم نیم درصد در سال جاری میلادی کاهش یابد.