دلائل انحلال حزب جمهوری اسلامی چه بود؟

تشکیل حزب جمهوری اسلامی فراگیرترین حزب تاریخ این سرزمین در روزهای ابتدایی پیروزی انقلاب اسلامی با کسب رضایت حضرت امام در دستور کار جمعی از روحانیون مبارز قرار گرفت که در راس آنها آیت الله دکتر محمد حسین بهشتی قرار داشت.
حزب جمهوری اسلامی که ایده تشکیل آن به ماهها قبل ازپیروزی انقلاب برمیگردد با مرکزیت 5 روحانی بنام انقلاب آغاز به کار کرد. این 5 تن عبارت بودند از آیات عظام:
1- محمد حسین بهشتی،
2- سید علی خامنه ای
3- هاشمی رفسنجانی
4- موسوی اردبیلی 5- محمد جواد باهنر
با اعلام آغاز بکار حزب جمهوری جمع کثیری از مردم در دفاتر حزب برای عضویت حاضر شدند و ازدحام به قدری بود که در برخی مراکز صفوف طولانی برای ثبت نام شکل گرفته بود.
حزب جمهوری در عرصه های مختلف سیاسی انقلاب حضور فعال داشت و توانست تاثیری زیادی در سیر تحولات این دوران از خود به جای بگذارد. در شکل گیری مجلس خبرگان قانون اساسی انتخابات ریاست جمهوری مجلس شورای اسلامی شکل گیری کابینه دولت و دیگر تحولات سیاسی کشور حزب جمهوری وارد عرصه فعالیت شده و به تشکل اصلی جریان خط امام تاثیر گذار بود.
با انفجار بمب توسط گروهک منافقین در دفتر حزب جمهوری اسلامی در 7 تیرماه، 1360 دبیر کل حزب و تعداد زیادی از اعضای کلیدی و محوری « به شهادت رسیدند و این ضربه جبران ناپذیری بود که در ادامه کار حزب نیز تاثیرگذار بود. بلافاصله بعد از آیت الله دکتر بهشتی، دکتر محمدجواد باهنر به عنوان دبیرکل حزب برگزیده شده ولیکن این انتصاب نیز مدت زیادی دوام نیاورد و در اقدام جنایتکارانه دیگری ایشان نیز به همراه شهید رجایی در دفتر نخست وزیری در 8شهریور همان سال به شهادت رسیدند.
سومین دبیرکل حزب اینبار آیت الله سیدعلی خامنه ای برگزیده شد که خود از اعضای اولیه شکل دهنده حزب بود.
با عبور قطار انقلاب از دوران بحرانی سالهای 60 - 1357 و کنار گذاشتن جریانهای لیبرال و منافق از اداره کشور توسط ملت، وجود برخی اختلافات در بین نیروهای خط امام سر باز کرد. اختلاف نظر در برداشتهای فقهی، اختلاف در مسایل اقتصادی، اختلاف در مساله ولایت فقیه و تبعیت از آن،مساله حدود و اختیارات ولایت فقیه، موضع گیری مثبت و منفی در قبال عملکرد دولت میرحسین موسوی عواملی بود که زمینه تشتت و اختلافات درون حزبی را فراهم آورد. آفتی که در درون حزب جمهوری اسلامی باقی نماند و تشکلهای دیگری چون سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و جامعه روحانیت مبارز را نیز فرا گرفت و آنان را مجبور به انشعاب نمود.
در حالی که اختلافات پیش آمده در درون احزاب و گروههای سیاسی و تشدید اختلافات جناحی نوعی اعراض از فعالیتهای سیاسی را نزد افکار عمومی ایجاد کرده بود و از سویی دیگر شدت یافتن جنگ تحمیلی و افزایش فشارهای ناشی از جنگ بر اوضاع سیاست داخلی تاثیر گذاشته و توجه به مساله جنگ دغدغه اصلی مردم و مسئولین گشته بود، در خرداد ماه 1366 نامه ای به امضای حضرت آیت الله خامنه ای و حجت الاسلام والمسلمین هاشمی رفسنجانی خطاب به حضرت امام منتشر گردید که از ایشان خواستار انحلال حزب شده بود.
حضرت امام(ره) نیز طی نامه ای به مورخه 11/3/66 پایان کار حزب را اعلام نمود. در این نامه آمده است:« لازم است تذکر دهم که حضرات آقایان موسسین محترم حزب، مورد علاقه اینجانب می باشند. امیدوارم همگی در این موقع حساس با اتفاق و اتحاد در پیشبرد مقاصد عالیه اسلام و جمهوری اسلامی کوشا باشید. ضمناً تذکر می دهم که اهانت به هر مسلمانی چه عضو حزب باشد یا نه بر خلاف اسلام و تفرقه اندازی در این موقع از بزرگترین گناهان است.»