منشوری برای مجلس هشتم

نکته اول: عبودیت و احساس مسئولیت عامل همگرایی
وحدت و همگرا بودن مسئولان و نیروهای وفادار و معتقد به انقلاب اسلامی، طی سه دهه اخیر همواره مورد تاکید حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری بوده است. وجود اختلاف نظرها و اختلاف سلیقه ها در میان افراد امری طبیعی و اجتناب ناپذیر است. مهم این است که نیروهای انقلاب و مسئولان نظام و به ویژه نمایندگان مجلس شورای اسلامی به عنوان اعضای قوه مقننه با وجود داشتن سلایق و نقطه نظرات متفاوت، بتوانند در راستای وظایف و مسئولیت خود هماهنگ عمل کنند. رهبر معظم انقلاب اسلامی در این دیدار، مسیر همگرا شدن نمایندگان مجلس را در پیش روی آنان قرار دادند. معظم له، عبودیت و احساس مسئولیت، در مقابل پروردگار را، مهم تر از همه عوامل و مسائل دانستند و خاطر نشان کردند: «اگر مسئولان و مدیران نظام، از چنین احساس و تعهدی برخوردار باشند، همه اختلاف نظرها و سلایق و همه انگیزه های معقول در محیطی امن و آرام، همگرا می شود و کارها و مشکلات تدبیر خواهد شد.»
نکته دوم: تکامل معنوی انسان، هدف نهایی جمهوری اسلامی ایران
توجه به آرمانها و اهداف نهایی به صورت پیوسته و تلاش برای دست یابی به آن، انسان را از سرگرم شدن به مسایل فرعی، کم اهمیت و از دست دادن فرصت ها باز می دارد. چنین نگاهی برای ملتها و نظام های سیاسی از اهمیت والایی برخوردار است. بسیار مهم است که هر مسئولی در نظام اسلامی، برای انقلاب اسلامی و نظام مقدس جمهوری اسلامی به چه آرمان و هدف نهایی می نگرد. این نگاه برای نمایندگان مجلس که نقش قانونگذاری را بر عهده دارند از اهمیت مضاعفی برخوردار است. رهبر معظم انقلاب اسلامی بارها به اهداف کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت نظام اسلامی اشاره کرده و از مسئولان خواسته اند برای تحقق این اهداف برنامه ریزی کنند. معظم له در گذشته فرآیند تحقق نظام اسلامی و مراحل پنج گانه برای رسیدن به مرحله ایجاد دنیای اسلام را تشریح فرموده بودند. از دیدگاه رهبری، ایجاد انقلاب اسلامی، تاسیس نظام اسلامی، ایجاد دولت اسلامی، ایجاد کشور اسلامی و در نهایت ایجاد دنیای اسلام مراحلی است که باید یکی پس از دیگری تحقق یابد. هدف نهایی در این فرآیند، همان تحقق امت اسلامی با ویژگی هایی خاص است. رهبر معظم انقلاب اسلامی در 23 شهریور 1383، ایجاد دنیای اسلام را اینگونه تشریح می فرمایند: «امت اسلامی، آن چنان که پیامبر مکرم اسلام (ص) و تعالیم قرآن، طراح و برنامه ریز آن بوده اند، مجموعه ای از انسان ها هستند که از علم، اخلاق، حکمت، روابط صحیح و اجتماع برخوردار از عدالت بهره مند و نتیجه همه اینها رسیدن انسان به اوج تکاملی است که استعداد آن را خداوند در او قرار داده است.» رهبر فرزانه انقلاب اسلامی، در دیدار نمایندگان مجلس هشتم، تکامل معنوی انسان را هدف نهایی جمهوری اسلامی ایران برشمردند و خاطرنشان کردند: «تشکیل جامعه اسلامی با نظامی عادلانه، هدف میانه ای است که زمینه را برای تحقق هدف غایی پیامبران، یعنی تکامل معنوی بشر، فراهم می کند.» گوشزد کردن هدف غایی و هدف نهایی جمهوری اسلامی به نمایندگان مجلس از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی، یعنی نشان دادن آن قله اصلی که باید فتح گردد. قانون اساسی جمهوری اسلامی، آرمان ملت ایران در انقلاب اسلامی را سعادت نوع بشر می داند. یعنی همان هدف نهایی مورد نظر از مبعوث شدن پیامبران که حضرت امام خمینی (ره) با انقلاب اسلامی درپی تحقق آن بودند.
نکته سوم: جلب رضایت پروردگار با انجام تکالیف الهی
انسان همواره باید در پی کسب رضایت پروردگار عالم باشد. فهم این مطلب، بسیار سازنده خواهد بود که انسان سعادتمند و انسان رستگار، آن انسانی است که دائم در تلاش برای کسب رضایت خداوند باشد. چه کسی می تواند رضایت پروردگار را بدست آورد؟ رهبر معظم انقلاب اسلامی در یک جمله به نمایندگان مجلس هشتم می فرمایند، با انجام تکالیف الهی این رضایت به دست می آید. از نظر معظم له شناخت و درک این تکالیف و عمل شجاعانه به آن متناسب با جایگاه مسئولیت هر فرد بسیار حائز اهمیت است. مقام معظم رهبری در این دیدار، انجام تکالیف الهی را زمینه ساز جلب رضایت پروردگار و رسیدن هر فرد به نقطه امن و امان الهی دانستند و فرمودند: «این تکالیف، هنگامی که شخص در موضع بسیار حساس قانونگذاری برای کشور قرار می گیرد، بسیار سنگین و پراهمیت می شود.» در واقع می توان گفت: که اگر نمایندگان در مجلس، همواره در پی انجام تکلیف الهی خود باشند و برای انجام این تکلیف، به دنبال شناخت و درک صحیح تکلیف و پس از این شناخت، قاطعانه و شجاعانه آن را انجام دهند، بسیاری از مشکلات کشور در پرتو قانونگذاری صحیح و اعمال نظارت درست آنان مرتفع خواهد شد.
نکته چهارم: قانون نرم افزار حرکت کشور
چهارمین نکته ای که رهبر فرزانه انقلاب اسلامی، نمایندگان را به آن توجه دادند، نقش نرم افزاری قانون برای به حرکت درآوردن کشور است. نمایندگان مجلس هشتم در یک دوره چهارساله مسئولیت وضع قوانین مورد نیاز کشور را بر عهده دارند.این نمایندگان باید متوجه باشند که قانونی که آنان وضع می کنند چه نقشی در اداره کشور و پیشبرد کشور دارد. مقام معظم رهبری از قانون به عنوان نرم افزار حرکت کشور یاد کرده و فرمودند: «قانونگذاری برای هر کشور و ملتی فی نفسه مهم است، اما برای کشوری همچون جمهوری اسلامی ایران و ملت بزرگی نظیر ملت ایران که راه نوینی را در مقابل بشر گشوده است، از اهمیتی بسیار فراوان تر برخوردار می شود.»
نکته پنجم: جمهوری اسلامی، فریادی رسا در برابر نظام سلطه
موجودیت نظام سلطه کنونی در جهان با محوریت آمریکا، صهیونیزم و برخی دیگر قدرتها، انکارناپذیر است. این نظام سلطه به دنبال بلعیدن جهان و تسلیم همه ملتها در برابر خود بوده و در این راستا تلاش می کند. این نکته برای نمایندگان منتخب ملت در مجلس هشتم بسیار مهم است که آنان برای جمهوری اسلامی در برابر این نظام سلطه گر، چه نقشی را قائل هستند. حضرت آیت الله العظمی خامنه ای در این دیدار، جمهوری اسلامی را «فریادی رسا و بلند» در مقابل حرکت کور نظامی های سلطه برای پایمال کردن انسانیت و عدالت بر شمردند و خاطرنشان کردند: «تنها راه گسترش نفوذ معنوی این فریادرسا و این پیام نو و نجات بخش، تبلیغ صحیح، یعنی تشکیل نظامی عادلانه و مبتنی بر تفکرات اسلامی و ارائه آن به ملتهاست، چرا که حرف و پیام امام خمینی (ره) و جمهوری اسلامی، ذاتا جذاب و اثربخش است.»
در واقع اگر نمایندگان با وضع قوانین مناسب و نظارت کارآمد برای تشکیل نظام عادلانه اسلامی کار و تلاش مستمر داشته باشند، می توانند با شکل دهی به یک جامعه نمونه و الگو، راهی فراروی دیگر ملتها برای رهایی از چنگال نظام سلطه قرار دهند.
نکته ششم: نمایندگی ملت متکی به ولایت الهی
علمای علم سیاست برای حاکمیت و منشأ آن دو نگاه متفاوت دارند. عده ای معتقد به منشأ الهی برای حاکمیت بوده و عده ای نیز مردم را منشأ حاکمیت می دانند. پیامدهای پذیرش هر یک از این دو دیدگاه بسیار متفاوت می باشند. در نظام اسلامی، مجلس شورای اسلامی به تعبیر زیبای حضرت امام (ره) در راس امور است. این مجلس قانونگذاری می کند و بر تمامی امور مملکت صلاحیت و شأن نظارتی دارد. قوانین این مجلس در صورت طی سیر تصویب براساس قانون اساسی لازم الاجرا است. نمایندگان مجلس باید توجه داشته باشند که اعتبار جایگاه آنان برای وضع قانون به خاطر اتصال این نمایندگی به ولایت الهی است. نظام مقدس جمهوری براساس آموزه های دینی مبتنی بر این دیدگاه شکل گرفته که حاکمیت مطلق بر جهان از آن خداوند است. رهبر معظم انقلاب اسلامی در این نشست، نمایندگان مجلس هشتم را به این نکته مهم توجه داده و فرمودند: «ولایت الله، مبنا و پایه تفکر اسلامی است و خداوند به انسان ها حق داده است که این ولایت را به کس یا کسانی بسپارند که در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مجاری این اعمال ولایت و واگذاری حق، یعنی انتخابات مشخص شده است.» ایشان با تبیین تفاوت نگاه های موجود در نظام ها و دمکراسی های رایج در جهان با بینش اسلامی فرمودند: «... با این نگاه و بینش، نمایندگی ملت، به ولایتی که برخاسته از ولایت الهی است تبدیل می شود و به همین علت، قوانینی که تصویب می شود برای همه لازم الاجرا است.» اتصال نمایندگان مجلس و قوه مقننه به ولایت فقیه که در طول ولایت الهی قرار دارد دراصل 57 قانون اساسی به خوبی بیان شده است.
نکته هفتم: ویژگی های قانون خوب
مجلس باید خوب قانونگذاری کند. قانون خوب، قانونی است که گره گشا و آینده ساز در راستای اهداف نظام مقدس جمهوری اسلامی باشد. مقام معظم رهبری که در پیام خود به مناسبت آغاز مجلس هشتم، مطالب ارزشمندی را در مورد نحوه قانونگذاری به نمایندگان
متذکر شده بودند، در این دیدار نیز نمایندگان را به دقت در وضع قوانین توجه داده و فرمودند: «قانون باید جامع، کامل، ماندگار، صریح، کارشناسی شده، گره گشا و ناظر بر مشکلات زندگی مردم باشد و جز در مواردی که برای باز کردن گره ها در کوتاه مدت لازم است، بتواند در شرایط و موقعیت های مختلف اجرا شود و مردم را درباره تصمیماتشان برای آینده خاطر جمع کند.»
نکته هشتم: قانون اساسی چارچوب تعامل قوا
طی سه دهه گذشته، هر از چندی قوای سه گانه درجمهوری اسلامی به دلیل دیدگاه های متفاوت دچار چالش با یکدیگر شده و همین امر باعث هدر رفتن انرژی ها و از دست دادن فرصت ها شده است. اختیارات و محدوده آن برای هر یک از قوا، یکی از دلایل بروز اختلاف نظر میان قوا است. رهبر معظم انقلاب اسلامی برای تقویت همگرایی و همسویی بیشتر میان قوا و حل اختلاف نظرها و اختلاف دیدگاه ها، نمایندگان مجلس و مسئولان قوا را به این نکته متذکر شدند که قانون اساسی شاخصی مناسب برای تنظیم روابط قوا می باشد. ایشان در این راستا فرمودند:« اگر درباره حدود اختیارات، تفاوت دیدگاهی وجود داشته باشد می توان با تعامل مسئولان قوا و استناد به قانون اساسی، بهره مندی از دیدگاه کسانی که در قانون اساسی به عنوان مفسران این قانون تعیین شده اند و نیز استفاده از نظر نخبگان و صاحب نظران آنها را حل کرد.» این تدبیر رهبر فرزانه انقلاب برای پیشگیری از پیدایی اختلاف نظر میان قوا به ویژه مجلس و دولت، بسیار رهگشا است. به هر حال بین مجلس و دولت در زمینه های مختلف این امکان وجود دارد که با وجود سلایق و دیدگاه ها و برداشت های مختلف از قانون، اختلافاتی بروز کند. در چنین مواردی جبهه بندی و کشاندن موضوع به مطبوعات و افکار عمومی نه تنها مفید نیست، بلکه منشأ آفات بسیاری خواهد شد. برای حل این اختلافات، عمل به این تدابیر رهبر فرزانه انقلاب اسلامی بهترین راه می باشد.
نکته نهم: استقلال در تصمیم گیری
نمایندگان مجلس شورای اسلامی در وضع قوانین باید دارای استقلال رای بوده و صرفا با نگاه کارشناسی و در راستای تامین منافع ملی و مصالح اسلامی تصمیم گیری نمایند. معمولا احزاب، گروه ها و افراد متنفذ برای تامین منافع خود سعی بر تاثیرگذاری بر فرآیند تصمیم گیری نمایندگان دارند. رهبر فرزانه انقلاب اسلامی در این دیدار بر پرهیز کامل نمایندگان مردم از تاثیرپذیری از افراد متنفذ تاکید و فرمودند: «نمایندگان مجلس باید استقلال در تصمیم گیری را که قانون اساسی به آنها داده است، کاملا حفظ کنند.»
نکته دهم: نظارت وسیله معارضه نیست
یکی از صلاحیت های بسیار مهم مجلس شورای اسلامی، نظارت آن بر عملکرد دیگر قوا است. این نظارت برای اطمینان از حسن اجرای امور در چارچوب قوانین است. همواره یکی از دغدغه های موجود، استفاده ناصحیح از شأن نظارتی مجلس برای معارضه با دیگر دستگاه ها بوده است. این دغدغه هر چند بجا و قابل توجه است، لکن هرگز از اهمیت مسئولیت نظارتی مجلس نمی کاهد. مقام معظم رهبری در این راستا می فرمایند: «نظارت مجلس به موازات قانونگذاری بسیار مهم و لازم می باشد. در اوج اعمال وظایف نظارتی مجلس، باید کاملا مراقب و هوشیار بود که این امر، به وسیله ای برای معارضه قوا تبدیل نشود.
نکته یازدهم: اختلاف قوا آرزوی بزرگ دشمن
ایجاد اختلاف در میان صفوف ملت ایران، میان مسئولان نظام اسلامی و میان احزاب و گروه های سیاسی کشور، راهبرد همیشگی دشمنان طی سه دهه اخیر بوده است. بروز برخی از اختلافات در سالهای گذشته میان قوای سه گانه، سبب گردیده تا دشمن برای ایجاد شکاف و رود در رو قراردادن قوا سرمایه گذاری بیشتری نماید. در واقع دشمن به این نکته توجه دارد که چنانچه بتواند در هیات حاکمه ایران و مجموعه مسئولان عالی رتبه نظام ایجاد اختلاف نماید، به طبع آن می تواند وحدت ملی و صفوف به هم فشرده ملت ایران را چند پاره کند. برای خنثی سازی چنین توطئه ای، مقام معظم رهبری خطاب به نمایندگان مجلس هشتم فرمودند: «ایجاد اختلاف میان قوا و رخنه در بافت یکپارچه مجموعه قوای سه گانه که فرماندهی کل کشور را برعهده دارند، از آرزوهای بزرگ و دیرینه دشمنان اسلام و ملت ایران است که گاه علنا و هم اکنون به طور غیر علنی اما کاملا جدی پیگیری می شود و باید مراقب آن بود.»
نکته دوازدهم: همکاری با دولت به عنوان یک اصل
از زمان شکل گیری دولت نهم، رهبر معظم انقلاب اسلامی، همواره این دولت را مورد حمایت خاص و ویژه قرارداده و بر حمایت قوا و تمامی دستگاه ها از این دولت تاکید فرموده اند. در چندین مورد نمایندگان مجلس هفتم به صورت مشخص و معین مورد خطاب قرارگرفته و معظم له لزوم و ضرورت حمایت مجلس از دولت را با حفظ استقلال مجلس متذکر شده اند. در این دیدار نیز رهبر معظم انقلاب اسلامی، ضمن تشکر صمیمانه و عمیق از تلاش های آقای دکتر حداد عادل به عنوان رئیس مجلس هفتم و هیات رئیسه و نمایندگان دوره قبل برای جلوگیری از بروز اختلاف میان مجلس با قوای دیگر، موضوع حمایت مجلس هشتم از دولت را مورد تاکید قرارداده و فرمودند:« در مجلس هشتم نیز باید براین مسئله و همکاری با دولت به عنوان یک اصل تکیه کند چرا که دولت انصافا پر کار و خستگی ناپذیر است و همان کارها و اهدافی را پیگیری می کند که مجلس در پی آن است.»
نکته سیزدهم: ممانعت از شکل گیری طبقه جدید اشرافی
در طی دو دهه اخیر، رهبر انقلاب اسلامی، همواره نسبت به شکل گیری یک طبقه جدید اشرافی با استفاده از ثروت های بادآورده و به تعبیری نوکیسه ها هشدار داده اند. شعار عدالت محوری از یک طرف و شعار مبارزه با مفاسد اقتصادی از طرف دیگر، همواره مورد تاکید معظم له بوده و در مقاطع مختلف و در دیدارها با کارگزاران نظام بر آن پای فشرده اند. در این دیدار نیز مقام معظم رهبری این مهم را یادآور شده و خطاب به نمایندگان مجلس هشتم فرمودند:« در جمهوری اسلامی هیچ کس و هیچ مسئولی نباید به شکل گیری یک طبقه جدید اشرافی کمک کند، به همین علت همه مسئولان باید پاک وارد میدان شوند و پاک بمانند و در مقابل فتنه های پیچیده دل، کاملا مقاومت و مراقبت کنند.» نکته بسیار مهم در این بخش از بیانات رهبر معظم انقلاب، تاکید بر این نکته است که اگر نمایندگان بخواهند با شکل گیری طبقه جدید اشرافی مقابله کنند، خود باید پاک باشند و مردمی بودن خود را حفظ کنند و مراقب باشند در دام فتنه های پیچیده نیفتند.
نکته چهاردهم: خودسازی اساس همه موفقیت های حقیقی
رهبر معظم انقلاب اسلامی در پایان فرمایشات خود، به یک نکته اساسی و بسیار مهم اشاره فرمودند و آن موضوع خودسازی و تهذیب نفس است. اهمیت خودسازی به ویژه برای مسئولان در یک نظام اسلامی بر هیچ کس پوشیده نیست. حضرت امام خمینی (ره) در کتاب حکومت اسلامی خود، جمله ای دارند به این مضمون که می فرمایند؛ اگر در جامعه، فردی که تهذیب نفس نکرده، مسئولیتی را عهده دارگردد، هم خود را نابود می کند و هم دیگران را نابود می سازد. این جمله حکیمانه نشان می دهد که مسئولان در یک نظام اسلامی، تا چه حد برای خودسازی باید تلاش کنند تا بتوانند بار امانتی را که بردوش گرفته اند، به سلامت به مقصد برسانند. رهبر معظم انقلاب اسلامی در این دیدار، خودسازی را اساس همه موفقیت های حقیقی دانستند و نمایندگان منتخب ملت را به یاری گرفتن از پروردگار، پناه آوردن به قرآن و ادعیه و قدرشناسی دوران کوتاه 4 سال نمایندگی، توصیه کردند.
به طور قطع می توان از 14 نکته مذکور به عنوان منشوری یاد کرد که مسیری روشن را فراروی نمایندگان مجلس هشتم قرار می دهد و عمل بر اساس آن، علاوه بر پیشبرد کشور، سعادت اخروی نمایندگان را به دنبال خواهد داشت.