ائتلاف جهانى علیه یک جنبش /ریچارد بکر

 ترجمه: پوراندخت مجلسى

اواسط ماه ژوئن مبارزان سازمان حماس (جنبش مقاومت فلسطین) پس از ۵ روز نبرد با قاطعیت نیرو هاى امنیتى دولت خود گردان فلسطین و سازمان الفتح را شکست داد و کنترل غزه را در دست گرفت. غزه باریکه کوچکى است در ساحل دریاى مدیترانه که داراى ۱‎/۵ میلیون نفرجمعیت فلسطینى است که اکثر آنها پناهندگانى هستند که در این باریکه که از متراکم ترین مناطق

پر جمعیت جهان است زندگى مى کنند.

درطول برخورد هاى مسلحانه اى که در نقاط مختلف پیش آمد، از جمله در غزه، خان یونس و رفح و جاهاى دیگر بیش از ۱۰۰ تن از شبه نظامیان ویا شهروندان معمولى کشته شدند و صد ها نفر دیگر هم، زخمى. طبق گزارش خبرنگاران، ایهود باراک وزیر دفاع جدید اسرائیل اکنون براى یک تهاجم نظامى عمده به غزه طى هفته هاى آینده آماده مى شود. لندن تایمز از قول یکى از مشاوران باراک در این باره گزارش کرده است « سؤال در این مورد(حمله به غزه) این نیست که آیا انجام خواهد شد یا نه، بلکه سؤال این است که چه وقت و چگونه؟».

دولت هاى آمریکا و اسرائیل نقشى پیچیده در آشوب هاى اخیر بین سازمان هاى فلسطینى ایفا کرده اند. از زمان توافق «صلح» در سال۱۹۹۳ ، تحریک و بر دامن زدن به جنگ داخلى در غزه وکرانه باخترى، سیاست ثابت رهبران همه جناح هاى قدرت در تل آویو وواشنگتن بوده است. به این امید که این سیاست تنها راه توقف ماشین قدرت جنبش مقاومت فلسطین- حماس - دیده شده است. اما تصمیم آغاز نزاع هاى خانگى میان فتح وحماس از هنگامى به اولویت نخست برنامه هاى آمریکا واسرائیل تبدیل شد که حماس در انتخابات ۲۰۰۶ به طور غیر منتظره اى اکثریت مجلس قانون گذارى فلسطین به دست آورد و دولت جدیدى را تشکیل داد. این حادثه همه محاسبات واشنگتن را به هم ریخت زیرا ایالات متحده همه شانس خود را در سبد حزب فتح چیده بود. آن روز ها کاخ سفید فشار هاى سنگینى را حتى بر اسرائیل اعمال مى کرد تا انتخابات ۲۰۰۶ را هرچه زودتر انجام دهد چون تصور مى کرد که الفتح برنده مى شود.

گرسنگى به عنوان ابزار «دموکراسى»

آمریکا و اسرائیل و اتحادیه اروپا که ژست پایه گذاران نخستین بناى «دموکراسى» را گرفته بودند در فرداى ژانویه ۲۰۰۶ با شوکى بزرگ روبه رو شدند، پیروزى حماس در انتخابات همه را بهت زده کرد. حال براى مقابله با ضد آمریکایى ترین گرایشى که این بار سکان نخستین دولت مشروع در سرزمین هاى اشغالى را در دست گرفته است چاره اى جز تحریم نبود.

به این ترتیب یک ائتلاف منطقه اى وجهانى براى انزواى دولت مولود دموکراسى فلسطینیان شکل گرفت. در پرتو این سیاست تحریم ، در نخستین گام در آمد فلسطینى ها را از مالیاتى که خود فلسطینى ها در مناطق اشغالى مى پرداختند قطع کردند همینطور راه کمک هاى جامعه بین المللى به مناطق فقر زده فلسطین مسدود شد. پیام این تصمیم هاى سخت وخشونت بار به فلسطینى ها این اقدام بود که: در جهت اشتباه رأى مى دهید ؟ پس ما هم غذا، دارو و سایر مواد مورد نیاز شما را قطع مى کنیم. بدین ترتیب ارتباط غزه با سایر مناطق جهان قطع شد. البته پیش از این مدت ها بود که ممنوعیت رفت و آمد زمینى و دریایى فلسطینى ها در رأس اقدامات برنامه ریزى شده اسرائیل براى نابود کردن اقتصاد هم ساحل غربى و هم غزه، قرار داشت. ساکنان غزه پیش از این هم از استاندارد هاى بسیار پائینى از زندگى برخوردار بودند و برنامه هاى تحریم اقتصادى اسرائیل برضد ساکنان غزه موجب شده بود شهروندان این منطقه متکى به کمک هاى خارجى شوند.

هدف این سیاست تل آویو و واشنگتن روشن بود آنها به این امید بودند که با تنگ کردن حلقه این محاصره اقتصادى مردم فلسطین رارو درروى دولت تشکیل شده به رهبرى حماس قراردهند. وقتى این برنامه مؤثر نیفتاد، یک راه پیش روى سیاستگذاران آمریکا باقى مى ماند : درگیرى نظامى بین نیرو هاى فلسطینى فتح و حماس.

فتح و حماس بزرگ ترین احزاب فلسطینى حاکم بر سرزمین هاى اشغالى هستند، حزب فتح از اواخر دهه ۱۹۶۰ خود را حزب غالب بر عرصه فلسطین مى شناسد. رهبر تاریخى این حزب یاسر عرفات بود که در سال ۱۹۳۳ در مورد پیمان اسلو با اسرائیل و آمریکا به مذاکره پرداخت. شکست پیمان اسلو، که قرار بود چیز هایى را که شباهتى با آزادى داشت براى فلسطینى ها به ارمغان بیاورد ، در نهایت نتیجه اى خلاف پایه گذارانش ببار آورد و به ظهور حماس منجر شد.

تصور این وضع براى فتحى ها بسیار سخت بود که حماس که یک سازمان مذهبى و با پیمان اسلو از ابتدا مخالفت کرده است با رأى مردم قدرت را درکل قلمرو دولت خود گردان از آن خود کند. روند افول فتح که پس از پیمان اسلو خود را تنها حاکم مطلق برفلسطین مى دید در سراسر دهه ۱۹۹۰ ادامه یافت. سیاست جذب مهاجرت اسرائیل دراین سال ها بویژه در ساحل غربى به اوج رسید و شرایط براى مدعى رهبرى فلسطینى ها وخیم تر شد. در همین دوران محبوبیت حماس هر روز افزایش یافت. دلیل این امر علاوه بر سرخوردگى از ناکارآمدى مجریان پیمان اسلو، این بود که به نظر مردم بعضى از رهبران فتح از نفوذ و قدرت حزب خود براى ثروت اندوزى استفاده مى کردند.

اتاق فرمان در دست الیوت آبرامز

در گزارش۲۲ ژوئن ۲۰۰۷ روزنامه گاردین آمده است که آمریکا پس از ناامیدى ازبرنامه تحریم وبایکوت جنبش حماس بر اساس یک برنامه ۱‎/۲۷ میلیارد دلارى در پى به قدرت رساندن افراد گارد ریاست جمهورى به اندازه ۲۰هزارفرد زبده بوده است با این هدف که : «نیرو هاى فلسطینى دگرگون شده و به قدرتى تبدیل شوند که بتوانند براى رئیس جمهور فلسطین اعتبار کسب کنند تا او در پناه امنیت ایجاد شده، امکان گرفتن تصمیم هایى نظیر، ابطال کابینه تحت رهبرى هنیه و تشکیل یک کابینه جدید را داشته باشد.»

این گزارش حاکى از آن بود که اوایل امسال آمریکا میلیون ها دلار کمک براى دولت محمود عباس فرستاده است. جاناتان استیل گزارشگر گاردین نام این کار را استراتژى «کودتاى دشوار» گذاشته است و از الیوت آبرامز به عنوان مبتکر آن نام برده است. اومشاور امنیتى جورج بوش در امورخاورمیانه است. شهرت این شخص به خاطر نقش او در جنگ هاى آمریکا علیه نیکاراگوئه و السالوادور در دهه ۱۹۸۰ است که بیش از ۱۳۰ هزار کشته به جاى گذاشت.

اما طرح از قدرت برانداختن حماس وبه قدرت رساندن فتح همراهان دیگرى هم از منطقه داشت . دولت هایى مانند مبارک که بازیگر پنهان منازعه غزه است. یکى از عوامل رویارویى حماس و الفتح، در خواست مقامات دولت خود گردان فلسطین از اسرائیل بوده است براى این که اجازه دهد آنها «محموله هاى بزرگى از سلاح و تجهیزات از کشور هاى عربى دریافت کنند». این درخواست طبق گزارش گاردین شامل زره پوش، صد ها راکت آر پى جى ضدتانک، هزاران نارنجک دستى و میلیون ها گلوله بوده است.

تیم مورد اعتماد غرب

حماس از مدت ها قبل ردپاى یک تهاجم یا کودتا از سوى دولت خود گردان فلسطین را دریافته بود به همین دلیل امثال خالد مشعل رهبر سیاسى حماس، آن را به عنوان « اقدامات اضطرارى» قلمداد کرده اند . با این همه آنچه در ماه ژوئن در غزه گذشت یک تراژدى کامل است. خونریزى بین الفتح و حماس شگفتى و یأس زیادى را در بین فلسطینى ها و حامیان آنها درسایر کشور هاى اسلامى و سراسر جهان ایجاد کرده است؛ اگرچه این امر براى رهبران آمریکا و اسرائیل بسیار رضایت بخش بوده است و خوشحال کننده. سخنان زیپى لیونى وزیر خارجه رژیم صهیونیستى اسرائیل، نشان دهنده عمق رضایت اسرائیل و آمریکاست : « ما باید از این دو دستگى براى رسیدن به هدف خود سود ببریم» (گاردین ۱۹ ژوئن).

بلافاصله پس از این که حماس غزه را به تسخیر خود در آورد محمود عباس ابطال « دولت ائتلافى» را که از حماس، فتح و بعضى احزاب سیاسى کوچک تر و مستقل در مارس ۲۰۰۷ در مکه (عربستان) بنیاد شده بود، منحل اعلام کرد و به جاى آن یک «کابینه اضطرارى» تشکیل داد که اعضاى حزب حماس به کلى از آن حذف شده اند. براى پست نخست وزیرى، سالم فیاض را انتخاب کرده است که فهرست انتخاباتى او از «حزب راه سوم» به زحمت توانست نمایندگى ۲‎/۴ در صد آرا را در انتخابات ۲۰۰۶ به دست آورد. فیاض مانند خود محمود عباس، در یکى از مؤسسات بین المللى کار مى کرده است. او از حمایت مردمى کمى برخوردار است ولى انتصاب او با استقبال گرم واشنگتن رو به رو شدزیرا فیاض پس از ابومازن ازنزدیک ترین فلسطینى هابه آمریکا واروپاست ودر اغلب لابى هاى غرب چهره اى شناخته شده است. فیاض در چینش اعضاى کابینه به سراغ عناصر به شدت لائیک وغربگراى فتح رفته است، شاید به همین دلیل اغلب گروه هاى فلسطینى از جمله اسماعیل هنیه، نخست وزیر منتخب مردم، دولت اضطرارى را مردود دانستند.

پیام همرزمان جهادى

با همه این اوضاع تلخى که پدید آمده استراتژى منتقدان ومخالفان فتح مقابله مسلحانه با کابینه اضطرارى نیست. سازمان حماس، سازمان جهاد اسلامى، جبهه خلق براى آزادى فلسطین و سایر سازمان ها ایده جنگ بین فلسطینى ها را رد کرده اند. آنها حماس، الفتح و همه سازمان هاى دیگر فلسطین را دعوت به گفت و گو کرده اند و هنوز حاضرند براى حفظ اتحاد علیه اشغالگران اسرائیلى از بسیارى ازخواسته هاى خود چشم پوشند. گویى آنها پیام تکان دهنده همرزمانشان را در گوش سپرده اند.

بیش از ۹هزار زندانى سیاسى فلسطینى هم اکنون در زندان هاى اسرائیل هستند که بین آنها افراد سرشناس و برجسته مبارز و رهبران همه سازمان هاى سیاسى و سازمان هاى مقاومت نظامى، دیده مى شوند. به خاطر ثبات قدم و استوارى آنها در مقابله با شکنجه هاى سیستماتیک و بد رفتارى، این زندانیان نفوذ زیادى در جامعه فلسطینى دارند. نمایندگان انستیتوى نلسون ماندلا که اخیراً از زندانیان فلسطینى در اسرائیل دیدار کرده اند پیام احمد سعادت دبیر کل یکى از احزاب مبارز فلسطینى که در زندان اسرائیل است را نقل کرده اند: «لازم است همه جناح ها

گفت و گو هاى جامع و گسترده اى در باره اتحاد داشته باشند، اتحادى بر پایه راه هایى که فلسطینى ها در پیش رو دارند و بدون دخالت خارجى ها، بویژه اسرائیل و آمریکا». او در پیام خود اصرار ورزیده است بر این که حماس و فتح براى از بین بردن اختلافات خود به جاى برخورد هاى خونین و اشغال پرخاشگرانه سازمان ها و نهاد ها در غزه و ساحل غربى، به مذاکره و منطق روى بیاورند .