یادکرد یک حماسه /پژمان کریمی

در سى و یکم خرداد سال 1378، یک عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا “ ایلینا روز لهتین” در مراسم راهپیمایى منافقین گفت: “تنها راه‌حل باقیمانده در ایران، تغییر حکومت مذهبى است.18 روز پس از ایراد این گفته، بحران تیر 78 کلید خورد. تعطیلى روزنامه “سلام” به جرم چاپ نامه محرمانه یکى از مسئولان سابق وزارت اطلاعات بهانه‌اى شد که برخى عناصر غیردانشجو همچون “منوچهر محمدی” و “اکبر محمدی” دست به تحریک دانشجویان مستقر در کوى دانشگاه تهران بزنند. شعارهاى برخى دانشجویان در اعتراض به آنچه محدود شدن آزادى مطبوعات مى‌خواندند، کم‌کم رنگ شعار و حرکات براندازانه گرفت. حضور 15 تا 20 دقیقه‌اى نیروى انتظامى در کوى دانشگاه که در اصل براى آزادى سه سرباز گروگان گرفته شده انجام شد،‌ بستر یک شایعه را فراهم آورد:

“ به خاک و خون کشیده شدن کوى دانشگاه‌!”

نگارنده به عنوان خبرنگار پوشش دهنده‌ اخبار حوادث تیر 78 به خوبى به یاد دارم که در روز 20 تیر 78، در محوطه بیرونى دانشگاه تهران، اعضاى وقت دفترتحکیم چگونه در سخنانى آتشین از شهادت ده‌ها دانشجو در کوى دانشگاه سخن مى‌گفتند. دانشجویانى که مشخصات روشنى از آنها به دست نمى‌دادند.

کشته‌شدگانى که بعدها خیالى بودن آن به عنوان عامل تحریک‌زاى دانشجویان خیلى زود روشن شد.

طى روزهاى 18، 19، 20، 21، 22 و 23 تیر تهران و شهرهایى چون تبریز کانون فتنه‌انگیزى اشرار و اراذل و اوباش به عنوان پیاده‌نظام دشمن شد. اموال شخصى و عمومى تخریب شده و یا به غارت رفت، مزاحمت نسبت به نوامیس مردم به اوج رسید و افراد بى‌گناهى از مردم هدف ضرب و شتم قرار گرفتند. نیروهاى ضد انقلاب با حمایت خارجی، همه ظرفیت خود را به میدان آورد: منافقین، سلطنت‌طلبان و چپگرایان از هیچ کوششى به منظور سرنگونى نظام جمهورى اسلامى فروگذار نکردند. در این میان برخى رسانه‌هاى داخلى نیز در کنار ضد انقلاب فعالانه و مشکوک ظاهر شدند. روزنامه صبح امروز به صاحب امتیازى سعید حجاریان در یکى از شماره‌هاى 20 تا 22 تیر خود ،‌عکسى از دخترکى با چهره‌اى معصومانه به چاپ رساند که دخترک در آن عکس در داخل خودروى نیروى انتظامى دیده مى‌شد. نشریه جبهه اما در اقدامى به موقع با چاپ اصل عکس، جعلى بودن عکس صفحه اول روزنامه صبح امروز را به اثبات رساند. روزنامه خرداد به مدیر مسئولى عبدالله نورى در شماره 19 خرداد نوشت: “کوى دانشگاه تهران به خون کشیده شد”. عصر روز 22 تیر 78، نیروهاى بسیجى به شکلى گسترده‌و داراى انگیزه و با روحیه بالا وارد میدان کارزار شدند. در این مقطع زمانى اراذل و اوباش مستقر در میدان انقلاب، بدون کوچکترین مقاومتى از رویارویى با بسیجیان سر باز زدند و اما در روز 23 تیر، حماسه‌اى روى داد که نه تنها در قالبى نرم به سرکوبى آشوب اراذل و اوباش منجر شد، بلکه تبدیل به درس و نقطه عطفى در تاریخ انقلاب‌اسلامى شد.

در این روز مردم ایران، سرشار از ایمان و با جدیت به خیابان‌ها آمدند و با مشت‌هاى گره‌ کرده از یک سو بیزارى خود از ضد انقلاب را اعلام کردند و از دیگر سو بار دیگر با جانشین خلف بنیانگذار جمهورى اسلامى پیمان وفادارى بزرگ به امضا رساندند. حضور مردم در خیابان‌ها، ضد انقلاب را وحشت‌زده و پراکنده کرد و مشروعیت مردمى نظامى دینى را به رخ کشید.

وسعت این حضور به اندازه‌اى بود که در همان ساعات اولیه راهپیمایى مردم، امید دشمنان مردم نسبت به تداوم آشوب‌ها تبدیل به نومیدى عمیقى شد و آتش فتنه رو به خاموشى گذاشت. حضور حماسى مردم ایران در راهپیمایى 23 تیر 78 این آموزه‌ها را پیش‌ رو گذاشت:

1 - در بز نگاه‌هاى تاریخى و تاریخ ساز، مردم هوشمند و متعهد ایران یکپارچه به صحنه خواهند آمد.

2- مردم ایران فریب شعارها و وعده‌هاى ضد انقلاب را نخواهند خورد و آمادگى دارند که در همایشى بزرگ، باحضور خود مهر تائیدى به مشروعیت نظام جمهورى اسلامى بزنند.

3- اساسا گروه‌ها و عناصر ضد انقلاب به دلیل نداشتن باور و انگیزه الهی، پراکندگى آرمانى دورى از صداقت در برابر مردم ایران ونداشتن پایگاهى مردمى توان رویارویى با مردم و نظام مقتدر جمهورى اسلامى ایران را ندارند.

4- چهره مردم فریبى برخى احزاب و گروه‌هایى که با اپوزیسیون خارج از کشور همگرایى دارند فاش شد و برخى با این رسوایى مجبور به فرار از کشور شدند.

5 - پایه‌هاى اقتدار نظام جمهورى اسلامى تحکیم یافت به گونه‌اى که با گذشت 8 سال از حوادث تیر 78، آشوب و فتنه‌اى در اندازه‌هاى آن حوادث مجال شکل‌گیرى و بروز نیافت.

نکته پایانى اینکه با شکل‌گیرى حماسه 23 تیر و سرکوب فتنه تیر 78،‌برخى عناصر منافقى که به ریشه‌ها و عمق عرصه‌هاى قدرت اجرایى کشور نفوذ کرده بودند، رسوا شدند و به دلیل تنگ شدن میدان عرض اندام چاره‌اى جز رها کردن نقاب نفاق و خزیدن به کنج عزلت سیاسى نیافتند. در آستانه سالگشت حماسه 23 تیر، یاد آن حماسه و برپا دارندگان آن را گرامى مى‌داریم.