روزه وکاربردهای آن درجهان پزشکی

بصیرت: روزه تمام دستگاههای بدن، بافت ها، رگ ها و غده ها، اعصاب، روده ها و شرایین را از خستگی بیرون می آورد. زیرا در اثر عملیات مداوم و شبانه روزی، قسمت های مختلف بدن، سست و ضعیف می شوند.
درست به همین دلیل است که می گویند، روزه عمر را طولانی می کند، به جسم نشاط می دهد و انسان را از کسلی و سستی نجات می بخشد و از مرض ها و دردها آزاد می کند.
به تازگی در آسیای شرقی و برخی کشورها بیمارستان هایی افتتاح شده اند که از طریق روزه، بسیاری از بیماری ها و مرض ها را معالجه می کنند.
به گفته دکتر الکسی سوفورین دانشمند شهیر روسی جسم به هنگام روزه به جای غذا از مواد داخلی استفاده کرده و آنها را مصرف می کند و بدین وسیله خود را به وسیله روزه، پاکیزه می سازد. اکثر بیماریهای حاد و مزمن را می توان به وسیله روزه بهبود بخشید یا از شدت آنها کاست. بهترین درمان بیولوژیکی این است که به وسیله دفع مواد مضر، سلامت فرد را تأمین نماییم. به محض آنکه نیروهای نوسازی موجود زنده، در هنگام روزه فعال و آزاد بشوند، تصفیه مواد زائد حاصل از متابولیسم ایجاد می شود.
افرادی که در طول 11ماه سال، بدن خود را به خوردن 3 تا 5وعده غذایی در روز یا حتی در برخی مواقع بیشتر از این، عادت داده اند حالا باید کم خوری و پرهیز را به بدن خود یادآوری کنند و برنامه غذایی جدیدی را برای سلامت جسم و روح شان به اجرا درآورند.
ماه رمضان، فرصت خوبی است برای اینکه عادات غذایی خود را از جنبه های مختلف فیزیولوژی، اجتماعی و اخلاقی بهبود ببخشیم و به سلامت هرچه بیشتر بدنمان کمک کنیم.
روزه به طور کلی فواید زیادی برای بدن دارد، اما باید مراقب باشیم فقط فواید اثبات شده را درباره آن بیان کنیم. در غیر این صورت ممکن است فواید اثبات نشده، خود به صورت زیان ظاهر شوند و این نکته ای است که بیان آن ضروری است.
روزه در وجوه مختلفی برای سلامتی بدن مفید است که مهمترین آنها دریافت چربی کمتر از سوی روزه دار در طول ماه رمضان است. این دریافت کمتر باعث می شود بافت چربی های بدن تجزیه و بازسازی شود.
اصولاً در بدن، تجزیه و بازسازی مجدد همیشه در همه بافت ها برقرار است. به طور مثال عمر هموگلوبین در بدن 120روز است. بافت های چربی هم براساس این روند بازسازی می شوند، اما نیمه عمر آنها طولانی تر از سایر مواد به حساب می آید. روزه کمک می کند بافت چربی شکسته شده و بافت چربی جدید جایگزین آن شود.
در واقع بهتر است بگوییم روزه برای بدن همانند یک خانه تکانی است. ما همیشه خانه های خود را پاکیزه و مرتب نگاه می داریم، اما خانه تکانی عید چیز دیگری است. درباره بدن هم همین طور است! بدن همیشه در حال تجزیه و بازسازی بافت های مختلف است اما فرصت یک ماهه رمضان در هرچه بهتر انجام شدن این کار تاثیرگذار است.
وقتی روزه می گیریم ظرفیت نگهداری گلیکوژن را در عضلات افزایش می دهیم و کمک می کنیم تا ذخیره گلیکوژن در عضلات بدن بیشتر از سابق شود.
جالب است بدانید گلیکوژن، مجموعه ای از قند گلوکز است که در عضلات و کبد ذخیره می شود. این قند می تواند تا 300 یا 350 گرم نیز در عضلات ذخیره شود. باتوجه به اینکه هر گلوکز به اندازه 4 کالری دارد، پس ما 1400 ذخیره کالری در عضلات و کبد خود خواهیم داشت که در هنگام روزه بودن می تواند آزاد شده و مورد استفاده بدن قرار گیرد.
مورد دیگری را که می توان از فواید روزه معرفی کرد، بهبود ترکیب چربی خون است. خون ما از دو نوع چربی تری گلیسیرید و کلسترول تشکیل شده که بخش کلسترول خون شامل دو نوع چربی خوب (HDL) و بد (LDL) است. حال در مطالعات علمی نشان داده شده که به هنگام روزه داری، کلسترول خوب (HDL) افزایش و کلسترول بد (LDL) کاهش خواهد یافت.
نکته مهم اینجاست که به نظر می رسد بدن در طول ماه رمضان حسابی فعالیت می کند، اما برخی افراد معتقدند که ماه رمضان یک استراحت برای سیستم گوارش به حساب می آید.
این موضوع از دسته موارد ناصحیح است که از سوی برخی افراد مطرح می شود. واقعیت این است که دستگاه گوارش بدن در طول ماه رمضان استراحت نمی کند و اصلا به این نوع استراحت نیازی ندارد! حتی جالب است بدانید افرادی که در سحر و افطار پرخوری می کنند، نه تنها به دستگاه گوارش خود استراحت نمی دهند بلکه فشار زیادی را نیز به آن وارد خواهند کرد.
وقتی ما کمتر غذا می خوریم. یاد می گیریم پرهیز کنیم و یاد می گیریم غذاهایی که از خوردن آن منع شده ایم را نخوریم. بدن حین روزه داری در حقیقت پرهیز غذایی را فرا می گیرد.
از سوی دیگر وقتی گوشت و مرغ در وعده های غذایی ما کاهش می یابد به طور غیرمستقیم به محیط زیست خود کمک کرده ایم. با این حال باز هم فواید روزه به این موارد خلاصه نمی شود، بلکه فایده معنوی آن بسیار مهم تر از همه فواید فیزیولوژی آن است.
البته ذکر یک نکته ضروری است و آن اینکه تمام افراد از این فواید بهره نخواهند برد. افرادی را می بینیم که در پایان ماه رمضان نه تنها کاهش وزن نداشته اند بلکه وزن آنها نسبت به قبل افزایش هم داشته است!
باید توجه داشت در طول این ماه، یک وعده غذایی را حذف کنیم و براساس یک ماه روزه درست باید بتوانیم 3 تا 4 کیلو کاهش وزن داشته باشیم که افراد چاق باید تلاش کنند این وزن کاهش یافته دیگر جایگزین نشود.
اکثر پزشکان توصیه می کنند به هیچ عنوان بدون سحری روزه نگیرید. چرا که به هر حال بدن به این انرژی نیاز دارد. می توان در سحر یک وعده غذا با ویژگی صبحانه کامل یا ناهار سبک خورد. سالاد گوجه و کاهو تا اندازه زیادی می تواند به دیرتر تشنه شدن کمک کند. همین طور نان سبوس دار به شما کمک می کند تا دیرتر احساس گرسنگی کنید.
علاوه بر این اگر افطار و شام از هم جدا شوند، نه تنها خواب خوبی نخواهیم داشت و میل به سحری نداریم بلکه حذف یک وعده غذایی که هدف ما در ماه مبارک رمضان به حساب می آید نیز حاصل نمی شود.
از سوی دیگر یکی از فواید روزه داری، بر دستگاه قلبی- عروقی است، قلب انسان در دقیقه به طور میانگین 72 ضربه می زند و از این طریق جریان خون را ازقلب به کلیه، عروق و اعضای بدن منتقل می کند در واقع با انقباض بطنهای قلبی، خون سرشار از موادغذایی از قلب به ریه ها منتقل می شود و پس از اکسیژن گیری مجددا به قلب بازگشته و با پمپاژ بعدی به مغز و کلیه ها و سایر اعضای بدن انسان می رسد. این عملیات به ظاهر ساده و انتقال موادغذایی توسط خون که از طریق انقباض قلب صورت می گیرد، بدینگونه است که قلب انسان در دقیقه 72 ضربه و در روز 50 هزار ضربه و درسال 18 میلیون بار تپش می کند. در نتیجه می بینیم که این عضو کوچک با این همه فعالیت طی روز نیاز به استراحت و تجدید قوا دارد تا از بار قلبی کاسته شود.
با روزه داری از بخشی فشارهای غذایی به قلب که طی سال ایجاد می شود، کاسته شده و حداقل قلب برای یک ماه به استراحت می پردازد. این استراحت قلبی همراه با تخلیه چربی از قلب و عروق نیز همراه است و بخشی از چربیهای رسوب کرده در عروق کرونر قلبی که به صورت آترواسکلروز (سفت شدن عروق بدن) تجزیه شده از داخل عروق کنده می شوند و وارد جریان خون شده و به صورت کالری و حرارت از بدن خارج می شود.
همانگونه که در بیمارستان به بیمارانی که چربی خون بالایی دارند یا دچار سکته های قلبی و مغزی شده اند توصیه می شود از حجم غذای مصرفی کاسته و به استراحت قلب و آرامش آن توجه کنند. همچنین از آنجا که تعداد وعده های غذایی در شبانه روز و میزان مصرف نمک در ماه رمضان کاهش می یابد در نتیجه فشار خون روزه داران نیز درحد متعادل و طبیعی می ماند.