آموزش‌های موازی و کم اثر حذف می‌شوند

* در ابتدا بفرمایید اداره آموزش و تربیت پاسداری چه مأموریت و رسالتی برعهده دارد؟
**اداره آموزش و تربیت پاسداری وظیفه دارد دوره های آموزشی مختلفی را در کل سپاه به انجام رساند. این اداره به لحاظ وظایف راهبردی خودش، سیاست تدوین خط مشی های آموزشی در سپاه را به طور اعم دنبال می کند و براساس همین راهبردها، برنامه های آموزشی خود را در مرکز دانشگاهی، درجه داری و رزم مقدماتی پیش می برد.
به عبارت دیگر قسمت اعظم فعالیت اداره آموزش، تهیه برنامه آموزشی سالیانه در کل سپاه است که با تعامل نیروها انجام می شود.
بخش دیگری از فعالیت این اداره، تهیه دستورالعمل چگونگی پشتیبانی بهتر از آموزش هایی که اجرا می شود، است. بر این اساس موظف هستیم برنامه های تفصیلی آموزش ها را تهیه کنیم تا براساس مأموریت های سپاه در مقابله با تهدیدات سخت، نیمه سخت و نرم و سایر مأموریت ها، آموزش ها منجر به ارتقا و ایجاد توانایی های مضاعف در نیروها شود.
کنترل و اثربخشی آموزش ها مأموریت دیگری است که اجرای آن برعهده اداره آموزش و تربیت پاسداری است. در واقع اداره آموزش باید برنامه ریزی آموزشی داشته باشد تا بتواند برنامه درسی تدوین کند، محتوای دروس را تعیین کند و علاوه بر این باید پشتیبانی و چگونه پشتیبانی شدن از دوره های آموزشی به وسایل شبیه ساز و کمک آموزشی را نیز دنبال کند.
از سوی دیگر رسالت جذب و ارتقای اساتید و مربیان را هم بر عهده دارد. هرچند اجرای این رسالت در مراکز آموزشی و رده های تابعه سپاه دنبال می شود، ولی سیاستگذاری، سازماندهی و ساماندهی این افراد در کل سپاه برعهده اداره آموزش قرار دارد.
همچنین سیاست پیگیری و کشف استعدادهای برتر و نخبگان به عنوان یک وظیفه توسط این اداره پیگیری می شود.
* پشتیبانی از اجرای برنامه های محوله چگونه صورت می گیرد؟
**هر برنامه آموزشی که در هر رده ای تدوین می شود، در ستاد کل سپاه بررسی کارشناسانه و دقیق بر روی آن صورت می گیرد تا بدین وسیله به اجرای بهتر برنامه کمک شود. همچنین برای تهیه وسایل آموزشی و کمک آموزشی، اداره آموزش، آنها را پشتیبانی می کند تا با جلوگیری از اتلاف وقت و هزینه به بهره وری دوره های آموزشی کمک کرده باشد.
* اشاره ای داشتید به رسالت آموزشی، برای مقابله با تهدیدات سخت، نیمه سخت و نرم، این رسالت یا مأموریت چیست؟
**اداره آموزش وظیفه دارد برای عوامل برتری ساز در سه حوزه سخت، نیمه سخت و نرم هدف گذاری کند. در حال حاضر در هر سه حوزه یاد شده برای پاسدارانی که وارد دوره های آموزشی می شوند، توجه خاصی لحاظ شده است.
امروز به واسطه سوابق درخشان سپاه در دوران دفاع مقدس، تلاش داریم تا تمام تجربیات آن روزها را که به عنوان صحنه های مأموریتی سخت و نیمه سخت مطرح است، در مواد آموزشی مان وارد کنیم تا بتوانیم کارآمدی آموزشی را افزایش دهیم.
اما در بحث آموزش مقابله با تهدیدات نرم از گذشته دو روش توسط اداره آموزش دنبال می شده، که به واسطه تأکیداتی که اخیراً نسبت به موضوع یاد شده به وجود آمده، توجه به این موضوع بیشتر شده است. از این رو مواد درسی مورد نیاز در حوزه تهدید نرم را در برنامه های تفصیلی آموزشی تمام مقاطع افزایش خواهیم داد تا همه پاسداران از دانش لازم در این مبحث برخوردار باشند. اما موضوع مهم تر تربیت فرماندهان و مدیران صحنه های تهدید نرم است که تحقق آن مستلزم طراحی دوره های جدید است. البته هر چند از گذشته یکی، دو دوره در مقاطع دکترا، ارشد و دوره های طولی بوده ولی به دلیل تأکیدات اخیر، این دوره ها به صورت برنامه وسیعی اجرا می شود که در این رابطه به دنبال مشخص کردن رسته ای برای این موضوع هستیم. حال اگر بدانیم پاسداران شاغل در حوزه تهدید نرم با چه عنوان فعالیت می کنند، در تعمیق دادن دانش و بینش در حوزه تهدید نرم قطعاً برنامه ریزی بهتری خواهیم داشت.
* مربیان و اساتید چه نقشی در جریان آموزشی دارند؟
**یکی از فاکتورهای اصلی در آموزش، اساتید و مربیان هستند. در واقع رده های مدیریتی و ستادی هر چقدر تلاش کنند و برنامه آموزشی ابلاغ کنند، برای اجرا و اثربخشی آنها غیر از مربیان و اساتید نمی توان افراد دیگری را متصور بود.
به عبارت دیگر ارتقای دانش و شکستن مرزهای علم و جنبش نرم افزاری مورد تأکید مقام معظم رهبری فقط توسط مربیان و اساتید میسر می شود. بنابراین جایگاه اساتید و مربیان نیازمند پشتیبانی، دقت نظر و توسعه است که باید به آن توجه شود. به همین علت باید در چرخه ورود نیروی انسانی جدید و کارآمد در داخل سازمان اساتید و مربیان تلاش بیشتری انجام دهیم. از این رو آموزش های اثربخش که مورد تأکید همگان است، اتفاق نمی افتد مگر اینکه انگیزه بالای مربیان و تلاش آنها در حوزه تعلیم و تربیت مورد توجه قرار گیرد. چرا که اعتقاد داریم نتیجه تعلیم و تربیت از قلم و تحقیق اساتید و مربیان حاصل می شود.
به همین علت اداره آموزش تلاش وافری را شروع کرده تا اساتید و مربیانی که در فرآیند آموزشی اثربخشی بیشتری دارند، مورد توجه قرار گیرند.
از سوی دیگر برای اینکه بتوانیم از توانمندی های سایرین نیز بهره ببریم، در قالب دستورالعملی از رده های صفی درخواست کرده ایم افرادی که توانایی برعهده گرفتن وظیفه اساتید و مربیان در دانشکده ها را دارند، معرفی کنند تا نسبت به جذب آنها اقدامات لازم صورت گیرد.
* آیا تدوین سرفصل های آموزشی نیز توسط این اداره انجام می شود؟
**سابق بر این اداره آموزش بیشتر بحث اجرای دوره ها را دنبال می کرد اما مدت کوتاهی است که مسئولیت تهیه برنامه تفصیلی هم به اداره آموزش واگذار شده یعنی تعیین عناوین و برنامه های درسی را این اداره دنبال می کند. با این رویکرد اگر چنانچه محتوای آموزشی دروس کم اثر باشد، توسط این اداره حذف می شود. بنابراین از حدود سه ماه پیش با همکاری قرارگاه طرح تحول و تعالی درصدد شناسایی و حذف آموزش های موازی و کم اثر هستیم که نتایج مثبت آن را در آینده شاهد خواهیم بود.
در این بررسی اگر به دوره ای یا دروسی نیازمند باشیم، آنها را به روز خواهیم کرد. این بررسی ها از آموزش های دوره های دافوس آغاز شده و در ادامه سایر رشته ها و دوره ها نیز بررسی می شوند.
نکته دیگری که در تدوین سرفصل های آموزشی باید به آن اشاره کرد، توجه به گفتمان تعالی و معنویت ساز است. در این خصوص در بازنگری برنامه های آموزشی، دنبال تقدم دادن تزکیه بر تعلیم هستیم. زیرا ارتقای توانایی پاسداران در گرو توجه به معنویت است.
* آیا با اجرای طرح تحول و تعالی، در روند اجرای آموزش ها تغییراتی حاصل شده است؟
**بحث آموزش موضوع زمانبری است که اگر بخواهیم برنامه ریزی برای ایجاد تحول و تعالی در آموزش ها داشته باشیم باید نظام آموزشی خودمان را هم به روز کنیم، یعنی در راستای اجرای آن باید قوانین، ضوابط و آیین نامه های آموزشی را اصلاح کنیم و در راستای آن نحوه پشتیبانی ها را نیز تغییر دهیم. این تغییرات به صورت بسته های پیشنهادی در مراکز آموزشی رده ها جدا از یکدیگر ولی به هم پیوسته دنبال می شود.
از سوی دیگر سیر مقاطع آموزشی سپاه در حال تدوین و بررسی است که به تدریج قسمت های تکمیلی به رده های تابعه جهت اجرا ابلاغ می شود.
* در صحبت های تان به موضوع کشف استعدادهای برتر و نخبگان اشاره کردید، در این رابطه چه فعالیت هایی انجام داده اید؟
**برای افرادی که از دل آموزش ها به عنوان دانشجویان نمونه فارغ التحصیل می شوند، امتیازاتی از قبیل اولویت در ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر لحاظ می شود.
حتی برای سربازان هم امتیازاتی مانند کسری از طول مدت خدمت شان پیش بینی شده است.
نکته ای که در اینجا حائز اهمیت است نبود یک تعریف جامع و دقیق از نخبگی و شرایط خدمتی آن است. اما با این وجود اداره آموزش برای تعریف نخبگی با رعایت همه جوانب باید خیز بردارد که در یک سال اخیر فعالیت هایی را در این رابطه انجام داده ولی باز هم عقب ماندگی هایی در این بخش وجود دارد.
* نحوه تعامل و همکاری این اداره با اداره آموزش های عقیدتی - سیاسی حوزه نماینده ولی فقیه چگونه است؟
**این همکاری ها در قالب ضوابط و مقررات، تعیین شده است. بر این اساس احصای نیازمندی های آموزشی حوزه نمایندگی، برنامه ریزی برای اجرا و تصویب دوره های آموزشی تحت حیطه اختیارات اداره آموزش و تربیت پاسداری است و هدایت و اجرا برعهده حوزه نمایندگی قرار داده شده و بدین ترتیب 30 تا 50 درصد ساعات آموزشی برای ارائه آموزش های عقیدتی، سیاسی، تبلیغات و انتشارات در نظر گرفته شده است.
* آیا مراکز آموزشی سپاه تحت نظارت این اداره هستند؟
**مراکز رزم مقدماتی نیروی زمینی و مقاومت تحت نظر فرماندهی آموزش اداره می شوند و مراکز رزم مقدماتی نیروی هوایی و دریایی زیر نظر نیروها مدیریت می شوند. به عبارت دیگر مراکز آموزشی از نظر حوزه ستادی طی سلسله مراتبی تحت نظارت اداره آموزش هستند ولی از نظر مدیریت و فرماندهی تحت مسئولیت فرماندهی آموزش و رده ها قرار دارند.
* آیا برای ارتقای تحصیلی پاسداران برنامه هایی را پیش بینی کرده اید یا خیر؟
**اداره آموزش هر ساله با حجم زیادی تقاضای شرکت در دوره های ارتقای تحصیلی مواجه است، اما به دلیل ظرفیت محدود پذیرش مراکز آموزشی سپاه مجبور هستیم آزمون هایی را برای انتخاب افراد برتر برگزار کنیم که امسال نیز این آزمون در تاریخ 15 آذر برگزار می شود. قبول شدگان در این آزمون می توانند در 12 رشته که توسط دانشگاه جامع افسری امام حسین (ع) تعیین شده شرکت کنند و در صورت قبولی ادامه تحصیل دهند، علاوه بر این برای پاسدارانی که مدرک تحصیلی آنها زیر دیپلم است نیز با هماهنگی های به عمل آمده با وزارت آموزش و پرورش مقرر گردیده این افراد اگر دارای مهارت حرفه ای هستند، مهارت آنها با 47 واحد عملی مراکز فنی و حرفه ای تطبیق داده شود و 47 واحد عمومی را هم در طول دو سال سپری کنند.
بدین ترتیب این افراد می توانند در مدت دو سال دیپلم خود را از وزارت آموزش و پرورش دریافت کنند.
علاوه بر این کسانی که رشته تحصیلی آنها با رسته خدمتی شان یکی است نیازی به فراگیری آموزش های تکراری مرتبط با رشته و رسته خود ندارند. این موضوع را طی ابلاغیه ای به همه دانشگاه های تابعه اعلام کرده ایم. البته افرادی شامل این ابلاغیه می شوند که رشته و رسته خدمتی آنها بیش از 70 درصد آموزش ها را هم پوشانی کند. بدین ترتیب این افراد فقط دوره های طولی را سپری خواهند کرد و پس از موفقیت می توانند مدرک کفایت آموزش خود را دریافت کنند.
افرادی هم که کمتر از 70 درصد هستند باید واحدهای مورد نیاز را برای اخذ مدرک کفایت آموزش سپری کنند.
این ابلاغیه برای رسته های مشترک طراحی شده اما هم اکنون برای رسته های خاص هم داریم دنبال می کنیم تا برای کسانی که به عنوان مثال دارای کارشناسی ناپیوسته علوم نظامی یا سایر رسته ها هم هستند بتوانیم آموزش های تکراری و موازی را از دوره های آموزشی شان حذف کنیم این باعث می شود این تعداد افراد بتوانند مشکل آموزشی خود را مرتفع کنند.