دوران پرافتخار

رضا گرمابدری
یکی از ویژگی های «نقاط عطف تاریخی» این است که با مخاطب خود سخن می گوید و او را بر بال واژگان و عبارت ها نشانده و با خود به متن حوادث و رخدادها می برد. این تلاش همه برای این است که می خواهد او را نسبت به تمام زوایای رخدادها و حوادث آگاه کند، حتی آگاه تر از کسانی که به شکل حضوری آن مقطع تاریخی را درک کرده اند، تاریخ رسالت خود را در این می بیند که برهنه و عریان و به دور از هر گونه پیرایه ای خود را به کسانی که در مقطعی حضور نداشته اند عرضه کند، تا تجارت آن مقطع از زندان تاریخی بیرون آمده و به کار دیگران آید. به همین سبب است کسانی که تاریخ را سفارشی و بر مبنای توصیه نوشته و آن را تحریف کرده اند، در زمره بزرگترین خیانتکاران قرار دارند. دوران هشت ساله دفاع مقدس یکی از درخشان ترین مقاطع تاریخی ملت ایران و«نقطه عطفی» است که برای مخاطبش گفتنی های بسیار دارد، مشروط بر آن که مخاطب برای شنیدن این تاریخ، خود را تشنه و نیازمند بداند. تاریخ دوران پرافتخار دفاع مقدس بر سه پایه قابل مطالعه و بررسی است:
1- شرح واقعه: یکی از ویژگی های «تاریخ نگاری» درست، شرح صحیح واقعه است. جنگ تحمیلی 8 ساله در دوره ای از زندگی بشر به جمهوری اسلامی ایران تحمیل شد که به یمن پیشرفت در مباحث فناوری امکان خوبی برای ضبط و ثبت مسائل جنگ وجود داشت، با این حال بودند وقایع و حوادث دیگری در ضبط صوت ها و دوربین ها ثبت نشدند و در مسائل جنگ مهم بودند. ترسیم درست واقعه، اولین نکته ای است که می بایست به آن توجه داشت تا جایی که واقعه از زوایای مختلف دیده شود و چیزی جا نیفتد و فراموش نشود. در مسیر شرح واقعه باید رفت تا حلقه مفقوده وجود نداشته باشد.
2- بازیگران: جنگ باحضور نیروهای دو طرف معنا پیدا می کند. در جنگ چند نام همیشه آشنا است: رزمنده، اسیر، جانباز و شهید. صاحبان این نام ها بازیگران اصلی صحنه نبرد و کاملاً امور مرتبط با جنگ هستند. هر یک از این واژگان بار معنایی خاصی دارد. از میان این چهار عنوان پس از اتمام جنگ سه دسته باقی هستند و یک دسته حضور جسمانی ندارند. به غیر از شهدا که توفیق شهادت نصیب آنها شده، مصادیق سه نام دیگر دوران پس از جنگ را نیز درک می کنند. بخش دیگری از جنگ که باید خوب دیده شود اینها هستند. برای خوب دیدن آنها باید به اعماقشان نفوذ کرد و قصه حماسه را از آن اعماق بیرون کشید. بعد از جنگ جامعه ای موفق تر است که آگاهانه تر با این یادگاران دوران جنگ برخورد کند و قدر آنها را بداند.
3- ارزش پیام برجای مانده: هر جنگی همانگونه که آغاز دارد پایانی نیز خواهد داشت. برخی از جنگ ها بیهوده و بی حاصلند و برخی در نقطه مقابل، دستاوردهای بزرگ دارند. دفاع مقدس ملت ایران در ردیف جنگ هایی قرار دارد که دستاورد داشت. این دستاورد پیام ارزشمند این دوران است که در ایستادگی راسخ ملت در برابر دشمن نمودار شد. آن استقامت تبدیل به خصومت در بین ایرانیان گشت که امروزه توانست برای مدت طولانی در برابر فشار استکبار جهانی بایستد. باید دوران دفاع مقدس را به درستی کاوید زیرا از دل این حماسه ماندگار هر چه بیرون آید نفیس و عزت بخش است، نباید اجازه داد غبار گذر ایام بر چهره تابناک این دوران پرافتخار بنشیند و آن را از چشم‌ها پنهان کند.