دولت نهم، بایدها ونبایدها /محمدصرفی

فرارسیدن هفته دولت بهانه ای بود تا گروهها, احزاب و اشخاص مختلف با توجه به علایق و دیدگاههای خاص خود به عملکرد یکساله دولت احمدی نژاد بپردازند. این ارزیابی ها مانند همیشه اغلب از نبود یا کمبود انصاف رنج می برند. ارزیابی عملکرد یک دولت هر چند یک سال از عمر آن گذشته باشد کاری تخصصی و گسترده است که بی شک خارج از عهده این نوشته مختصر و کوتاه است. مقام معظم رهبری  اشاره فرمودندکه شکاف طبقاتی محصول دهه های گذشته است و مانند یک بیماری مزمن گریبانگیر کشور شده است و درمان آن نیز بدون شک محتاج زمان است و نمی توان آن را با برنامه های مقطعی و کوتاه مدت از بین برد. سفرهای استانی یکی از ابتکارات دولت نهم سفر به استانهای کشور و قرار گرفتن در متن مشکلات مردم مناطق مختلف از طریق این سفرهاست. رهبر انقلاب در این دیدار سفرهای استانی رئیس جمهور و دولت را سفرهای پربرکت و امید بخش برای مردم دانستند و تاکید کردند: باید با پیگیری و نظارت جدی تلاش شود تا وعده هایی که در این سفرها به مردم داده می شود به مرحله اجرا برسد. همانگونه که در بیانات مقام معظم رهبری نیز مشهود است سفرهای استانی بدون پیگیری مصوبات مربوط به استانهای مذکور نمی تواند به اهداف خود دست یابد. لذا در خصوص این سفرها باید چند نکته مورد توجه قرار گیرد: نکته اول آنکه پیش از اقدام به سفر به هر استانی باید با بهره گیری از کانالهای مورد اطمینان – مانند نمایندگان استان – کمبودها, پتانسیل ها, نیازها و اولویت های استان مورد بررسی قرار گیرد. نکته بعدی نیز آن که در این سفرها نباید وعده هایی داده شود که اجرای آنها شفاف و واضح نباشد. چرا که این اقدام به اعتماد مردم به دولت و وجهه نظام خدشه وارد می کند. به همان میزان که سرعت برای انجام امور و رسیدگی و رفع مشکلات و نقایص ضروری است, شتابزدگی که عملاً بدنبال خود بی تدبیری و عدم دقت را نیز می آورد, می تواند آسیب زا و مضر باشد. لذا باید سرعت در انجام امور در چارچوبی خاص و مورد تایید اعمال شود. بی شک این چارچوب در مورد اداره کشور و آینده آن چیزی جز سند چشم انداز بیست ساله نیست. از همین رو رهبر معظم انقلاب در این دیدار فرمودند: سیاستهای سند چشم انداز باید در جهت گیریها و برنامه های دولت لحاظ شود. با توجه به این نکات دولت باید توان و تمرکز خود را در پیش برد هر چه سریعتر سند مذکور بکار بندد و اهداف و اولویت های خود را نیز در همین راستا تعریف, تدوین و دنبال کند. تقابل امکانات و مطالبات یکی از نکات روشن در هر سیستمی عدم انطباق امکانات و مطالبات است و غالباً کفه این تقابل به نفع مطالبات سنگین تر بوده است. اینک دولت با مجموعه ای از انواع و اقسام مطالبات مردمی اعم از اقتصادی, فرهنگی, سیاسی, اجتماعی و ... مواجه است و باید اذعان داشت بسیاری از این مطالبات نیز به حق می باشد. داشتن شغل مناسب, امنیت اجتماعی, برخورداری از خدمات پزشکی و درمانی, امکان ازدواج و تحصیل, تنها چند نمونه از هزاران خواسته ای است که با پیچیده شدن شرایط اجتماعی و پیشرفتهای بشری, تعداد آنها نیز روز به روز افزون تر می شود. هر عقل سلیمی معترف است که با توجه به محدودیت امکانات و منابع مختلف امکان برآورده شدن تمامی این خواسته ها وجود ندارد حال سوال اصلی این است وظیفه دولت در برابر این چالش چیست؟ مقام معظم رهبری درباره این موضوع فرمودند: در مواردی که امکان برآورده شدن خواسته های مردم نیست باید صادقانه به آنان گفته شود تا به توقعات مردم دامن زده نشود و با توجه به اعتماد مردم به دولت قطعاً مورد قبول آنان قرار خواهد گرفت. یکی از مباحث مهم کشور که مورد توجه دولت نهم نیز قرار گرفته است موضوع تمرکز زدایی است. تمرکز نهادهای سیاسی, اجتماعی, آموزشی, منابع اقتصادی و بسیاری از امکانات دیگر در پایتخت مشکلات عدیده ای را بوجود آورده است.مهاجرت و به تبع آن حاشیه نشینی, رشد نامتوازن, افزایش جرایم اجتماعی و اقتصادی از جمله این مشکلات است. البته ترافیک, آلودگی هوا, شکاف شدید طبقاتی و ... را نیز باید به این مجموعه افزود. لذا همانطور که دولت اعلام کرده و مقام معظم رهبری نیز در این دیدار تاکید فرمودند سیاستها باید به گونه ای تنظیم و اعمال شود که اولاً این روند متوقف شود و ثانیاً به تدریج کاهش یابد. مبارزه با تخلفات و مفاسد سالها پیش مقام معظم رهبری لزوم مبارزه جدی با مفاسد را طی حکمی-معروف به فرمان 8ماده ای-مورد تاکید قرار دادندکه متاسفانه مورد غفلت واقع شد.دلیل این ضرورت آن است که تحقق عدالت در هر زمینه ای بدون مبارزه با تخلفات و کج روی ها غیر ممکن است. عدالت اداری مولود مقابله با فساد اداری و عدالت اقتصادی محصول ریشه کنی فساد اقتصادی و رانت خواری است. گام نهادن در این مسیر شجاعت و صلابت طلب می کند. چرا که سیستم های بیمار و اشخاص متخلف در برابر این تغییر و تحول ایستادگی می کنند و حتی دست به کارشکنی و تخریب نیز می زنند و در این راه از انواع و اقسام روشها اعم از پرونده سازی, شایعه پراکنی, مظلوم نمایی و ... نیز استفاده می نمایند. ژرف اندیشی در مسائل فرهنگی از جمله نکاتی که در دیدار اخیر مورد تاکید مقام معظم رهبری قرار گرفت لزوم پرهیز از سطحی نگری و عوامگرایی در مسائل فرهنگی بود. موضوعات و مسائل فرهنگی از پیشینه ای دور برخوردارند به شکلی که هر فرد وارث فرهنگی خاص است که در رفتارها و شخصیت او تاثیر گذار است. از همین رو اقدامات فرهنگی دارای دقایق خاصی می باشند که عدم توجه به آنها می تواند اثرات سویی را در بلند مدت برجای گذارند. لذا داشتن نگاه و برنامه استراتژیک, عمیق و آینده نگر مبتنی بر ارزشها در این حوزه ضروری است. دیدگاه آنچه ذکر شد زوایایی از عملکرد دولت و باید و نبایدهای آن بود. همانطور که مقام معظم رهبری نیز تاکید نمودند، در ارزیابی دولت باید نکات قوت و ضعف بدون تعصب و متناسب با عملکرد هر بخش مورد داوری قرار گیرد. بی شک ارزیابی دقیق و جامع دولت خارج از حوصله این مجال است لذا ترسیم کلی دولت،ویژگی و کارکرد آن را در کلام رهبر فرزانه انقلاب جست‌وجو می کنیم: دوره کنونی به لحاظ انطباق شعارها و اهداف دولت با مبانی انقلاب اسلامی و امام خمینی (ره), اعتماد مردم به دولت و ابهت و عظمت کم سابقه بین المللی ملت و نظام اسلامی استثنایی است.