قدرت‌نمایى چین

مهدی خرسندپور
اول اکتبر برابر با سالگرد تاسیس چین کمونیست در سال 1949 است. در این روز مردم چین با برگزاری جشن ها و مراسم های متعدد ضمن تاکید بر اتحاد ملی بر ضرورت ادامه سیاست های گذشته کشورشان تاکید می کنند. هرچند که چینی ها هر سال این مراسم را با شکوهی خاص برگزار می کنند اما امسال این مراسم که در میدان «تیانانمن» پکن برگزار شد از جایگاه ویژه ای برخوردار بود که حتی می تواند بیانگر سیاست های آینده پکن در عرصه داخلی و خارجی باشد.مهمترین مشخصه این مراسم در کنار مواضع و اظهارات هوجین تائو رئیس جمهور چین ، مرسم رژه و نمایش سلاح ها و تجهیزات جدید و پیشرفته چینی ها بود که شامل ادوات زرهی ، موشکی و حتی موشک های هسته ای شده است.با توجه به نحوه برگزاری مراسم مذکور و موضع گیری های مقامات ارشد چین در قبال تحولات داخلی و خارجی می توان گفت این مراسم که به یک نمایش قدرت شباهت داشت بیانگر اصول و سیاست های همه جانبه چین است که در ابعاد مختلف اجرا می شود.
الف ) در شرایطی که برخی تحرکات علیه وحدت چین از سوی مناطقی چون تبت ، سینگ کیانگ و تایوان به چالشی برای پکن مبدل شده که سران چین تلاش دارند تا ضمن بیان اهمیت حفظ اتحاد ملی ، عزم خود برای مقابله با مناطق تجزیه طلب را اثبات کنند. چنانکه در مراسم روز ملی این کشور هوجین تائو رئیس جمهور چین صراحتا بر این امور تاکید و بر مقابله با هرگونه تحرکی مغایر با این مسئله را مورد اصرار داشته است. به عبارت دیگر مراسم امسال روز ملی چین را می توان مراسمی برای بیدار سازی احساسات ملی گرایانه چینی ها دانست که تا حدود زیادی نیز موفق بود.
ب) محور دیگر و شاید اصلی ترین محور مراسم روز ملی چین را می توان هشدار عملی به برخی کشورهای منطقه ای و فرامنطقه ای بویژه آمریکا دانست که با برخی تحرکات نظامی و سیاسی به تهدیدی برای امنیت ملی چین مبدل شده اند.در شرایطی که کشورهای غربی بویژه آمریکا با دخالت در امور داخلی چین و نیز تحرکات نظامی در کره جنوبی و ژاپن به تهدید پکن می پردازند، چین با به نمایش گذاشتن توان نظامی خود عملا نسبت به هرگونه تهدید کشورش تاکید و خواستار پایان تحرکات خصمانه در منطقه شده است.هرچند که برخی ناظران سیاسی این اقدام را ایجاد کننده رقابت نظامی و تسلیحاتی در منطقه می دانند اما در عمل ، نگاه چین به کشورهای فرامنطقه ای بوده است چنانکه هوجین تائو و مقامات نظامی این کشور نیز بر این امر تاکید و همکاری امنیتی با همسایگان مورد تایید قرار داده اند.
ج) بعد دیگر اقدامات نظامی چین را می توان اقتدار این کشور برای ورود به معادلات نظامی جهان در کنار تشدید فعالیت های اقتصادی دانست . چین که پیش از این با ورود به فضا خواستار عدم انحصار آمریکا در این عرصه شده بود اکنون سعی دارد با نمایش اقتدار نظامی و موشکی ، ورود خود به حوزه امنیت بین الملل را مورد تاکید قرار دهد.در این چارچوب آنها پیش از این در رزمایش مشترک با روسیه با نام رزمایش صلح 2009 شرکت کرده بود که خود نشانگر اقدام نظامی این کشور معادلات منطقه ای و جهانی است.
در مجموع می توان گفت که هرچند مراسم روز اول اکتبر به نام روز ملی چین برگزار شد اما عملا بیانگر دیدگاههای پکن در عرصه داخلی و خارجی است که در چارچوب حفظ اتحاد ملی و مقابله با تجزیه طلبان در کنار برخورد قاطع به تهدیدات منطقه ای و خارجی بوده است.در این میان هرچند که محافل رسانه ای و سیاسی غرب تلاش دارند این اقدام را عاملی برای تشدید رقابت نظامی در شرق آسیا اعلام کنند اما تاکید پکن و سیاست های منطقه ای آن بیانگر عدم رویکرد پکن به این مسئله و دیدگاه صرفا امنیتی آن به امور نظامی در برابر تهدیدات خارجی بویژه از جانب آمریکا است که می تواند بر امنیت منطقه نیز تاثیر گذار باشد.