ایران و فرانسه زمان ژنرال دوگل

چندی پیش با یکی از اساتید دانشگاه تولوز فرانسه دردانشگاه امام صادق(ع) ملاقاتی داشتم. وی می گفت ایران فعلی مانند فرانسه زمان ژنرال دوگل است که برای حفظ و توسعه منافع ملی خود تدابیر استثنایی و منحصر به فردی اتحاذ می کند. وی معتقد بود امروز دولتی در ایران در راس کار است که قادر است دست به اقدامات استثنایی و غیر قابل پیش بینی بزند. برداشت این روشنفکر فرانسوی اگر چه در جای خود قابل تحلیل و بررسی است اما مسبوق به پاسخ گویی به این پرسش اساسی است که ممشای سیاست ورزی جمهوری اسلامی ایران و بنیان مرصوص حفظ و توسعه منافع ملی در عرصه های مختلف بین المللی بر چه شالوده ای شکل گرفته است؟ به بیان دیگر صورت بندی سیاست خارجی نظام ایران پس از انقلاب اسلامی از چه نقشه راهی تبعیت می کند؟
چندی پیش با یکی از اساتید دانشگاه تولوز فرانسه دردانشگاه امام صادق(ع) ملاقاتی داشتم. وی می گفت ایران فعلی مانند فرانسه زمان ژنرال دوگل است که برای حفظ و توسعه منافع ملی خود تدابیر استثنایی و منحصر به فردی اتحاذ می کند. وی معتقد بود امروز دولتی در ایران در راس کار است که قادر است دست به اقدامات استثنایی و غیر قابل پیش بینی بزند. برداشت این روشنفکر فرانسوی اگر چه در جای خود قابل تحلیل و بررسی است اما مسبوق به پاسخ گویی به این پرسش اساسی است که ممشای سیاست ورزی جمهوری اسلامی ایران و بنیان مرصوص حفظ و توسعه منافع ملی در عرصه های مختلف بین المللی بر چه
شالوده ای شکل گرفته است؟ به بیان دیگر صورت بندی سیاست خارجی نظام ایران پس از انقلاب اسلامی از چه نقشه راهی تبعیت می کند؟
پاسخ به این سوال ضمن انسداد منافذ تخالف های فلسفی و بنیادین زمینه های لازم را برای توافق و تقاعد عموم نخبگان کشور در زمانها و مکان های مختلف بر چشم انداز و دور نمای اهداف جمهوری اسلامی ایران در عرصه های مختلف بین المللی فراهم می کند. از سویی با تبیین و تصریح زیربنای منطقی استراتژی ها، تاکتیک ها، معاضدت ها، دشمنی ها، اتحاد ها و ... در مقاطع مختلف زمانی و مکانی پاسخ شفاف و روشنی را به برخی سوالات نظیر اینکه چرا پس از سی سال دشمنی با آمریکا امروز مسیر مذاکره را پیش گرفته ایم، خواهیم داد.
صریح ترین پاسخی که می توان به چیستی شالوده سیاست ورزی جمهوری اسلامی ایران در عرصه های بین المللی داد، تقابل جبهه کفر و ایمان است. در حقیقت توسعه نظام ایمانی و هدم کفر، استراتژی حیاتی هر نظام سیاسی دینمدار است.
رویکردهای مبنایی نظام جمهوری اسلامی ایران هیچ گاه اجازه نخواهد داد که این کشور و این نظام در چارچوب های تحلیلی یک کشور معمول بگنجد.
جمهوری اسلامی ایران نیز مانند هر نظام سیاسی و اجتماعی دیگری تمایل به رشد و ارتقای جایگاه و نقش خود در عرصه های مختلف دارد. این توسعه طلبی مطلوب نظام ایمانی و واقعیت امروز نظام کفر است.
بنبانگذار کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی(ره)
در بخشی از پیام استقامت خود نقشه راه و مبنای سیاست خارجی جمهوری اسلامی را اینگونه تبیین می فرمایند:” نکته مهمی که همه باید به آن توجه کنیم و آن را اصل و اساس سیاست خود با بیگانگان قرار دهیم این است که دشمنان و جهانخواران تا کی و تا کجا ما را تحمل می کنند و تا چه مرزی استقلال و آزادی ما را قبول دارند. به یقین آنان مرزی جز عدول از همه هویت ها و ارزشهای معنوی الهیمان نمی شناسند. به گفته قرآن کریم هرگز دست از مقابله و ستیز با شما برنمی دارند مگر اینکه شما را از دینتان برگردانند...”
بر این اساس تغییر رفتار و روی خوش جمهوری اسلامی در مقابل دولت جدید آمریکا به طور منطقی نمی تواند به معنای نفی تقابل رویکردهای مبنایی جبهه حق و باطل باشد.
سازش با باطل جز در این دو معنا نمی گنجد یا به معنای عقب نشینی ایمان و پیشروی کفر و یا به معنای کوتاه آمدن کفر و رشد و توسعه نظام ایمانی. که البته به نظر نمی رسد اتفاقات اخیر را بتوان در قالب عقب نشینی جبهه حق تاویل و تفسر کرد.
بر این اساس مناشی این رخداد جدید خارج از این دو حالت نیست. یا دولت جدید آمریکا به عنوان نماد سمبلیک استکبار حاضر شده است استقلال و آزادی جمهوری اسلامی و مشروعیت انقلاب اسلامی را به رسمیت بشمارد و یا اینکه مذاکرات، مرحله جدیدی در تقابل دو جبهه است که متاثر از سیاست خارجی
پیش رو نظام اسلامی و ضعف روز افزون جبهه استکبار است.
به زعم نگارنده این سطور عقب نشینی جبهه باطل متاثر از زوال استکبار جهانی و سیاست خارجی تهاجمی جمهوری اسلامی دشمنان انقلاب را وادار به کوتاه آمدن در این مقطع کرده است که به خودی خود می تواند فرصتی حیاتی برای جمهوری اسلامی محسوب شود.
حضرت امام خمینی(ره) این الگو و اسوه مقاومت در برابر جبهه باطل این واقعیت را این گونه تبیین می فرمایند:” هر چه بیشتر برای ظلم خضوع کنید ظلم بیشتر فشار می آورد وقتی که مهیا بشویم برای جلوگیری از ظالم، ظالم عقب می نشیند، هر چه زیادتر فشار بیاوریم او عقب تر می نشیند، اگر شما یک قدم عقب بنشینید او جلو می آید و اگر شما یک قدم جلو بروید، او عقب می رود، این یک سنت الهی است.”(پیام امام به مناسبت شروع سال1359 )
اما چرا وضعیت کنونی به شرط تغییر رویکرد آمریکا برای مذاکره مهیا است؟
مورگنتا یکی از نظریه پردازان روابط بین الملل معتقد است نسبت قدرت در سیاست مانند نسبت ثروت در اقتصاد است. در حال حاضر یک دولت قدرتمند در ایران بر سر کار است که با اقتدار سکان سیاست خارجی کشور را در دست دارد و حاضر نیست ذره ای از منافع ملی ایران کوتاه بیاید. رویکرد مردمی دولت باعث شده است که فاصله ای بین دولت و مردم وجود نداشته باشد و یک پشتوانه عظیم اجتماعی دستگاه سیاست خارجی را در مذاکرات اخیر حمایت کند.کشور به لحاظ کیفیت اتحاد ملی و انسجام اسلامی در اوج خود قرار دارد. وفاق ملی بر سر موضوع هسته ای در وضع مطلوبی است و مسئولان و مردم یکصدا مصمم به احقاق حقوق کشور هستند. در مقابل دوران زوال ابرقدرتها بخصوص آمریکا آغاز شده است.قطبیت رنگ باخته و معادلات بین المللی به سوی یک دنیای بی قطبی در حرکت است.
سرمایه اقتدار ملی ذیل تدابیر داهیانه رهبر معظم انقلاب که بعد از حضرت امام خمینی(ره) به عنوان اصلی ترین سمبل مقاومت در برابر جبهه باطل شناخته
می شوند اندوخته و ثروت بزرگی برای مذاکره کنندگان است تا در این مقطع حساس نیز کشتی انقلاب را به سلامت و همراه با عزت به مقصد برسانند.
صالح اسکندری