بصیرت:واحد مرکزی خبر ناگفته هایی از مذاکرات اخیر ایران و 1+5 در ژنو را منتشر کرد. در این گزارش آمده است:
چهارشنبه هشتم مهر ساعت 7 صبح، تیم مذاکره کننده ایران پس از پانزده ماه، دوباره راهی ژنو شد. هر چند در عرف سیاسی، ترکیب این تیم چند نفره، نسبتاً جوان به نظر میرسد اما رفتار جلیلی و همراهانش هنگام عزیمت به ژنو، ساده و توأم با اعتماد بود. پنجشنبه نهم مهر هیأتهای مذاکرهکننده به تدریج به محل مذاکرات در اقامتگاه تابستانی کانتون ژنو میرسند. طبقه اول ویلای سوژی به مذاکرات و طبقه دوم به استراحت هیأتها اختصاص یافته است. دقایقی بعد از ساعت ده به وقت ژنو گفتوگوها آغاز میشود. هر چند این گفتوگوها بین ایران و شش کشور انجام میشود ولی به جای هفت هیأت، هشت هیأت در مذاکره حضور دارند، سولانا این دیپلمات کهنه کار که زمام سیاست خارجی اتحادیه اروپا را هم در دست دارد به همراه هیأتی هشتمین هیأت حاضر در جلسه و اولین کسی است که سخن میگوید و البته از وقفه 15 ماهه در گفتوگوها انتقاد میکند. سپس ویلیام برنز نماینده امریکا که حضورش در گفتوگوها در برخی رسانهها به مسئله اصلی نشست تبدیل شده است، چند دقیقه درباره لزوم گفتوگو و شفافیت صحبت میکند.
بعد نوبت به مرد اول دیپلماسی هسته ای ایران میرسد که نشست را در مسیر اصلی ادامه دهد؛ جلیلی ابتدا پاسخ سولانا را میدهد و با اشاره به آمادگی همیشگی ایران برای مذاکره، غربیها را مقصر توقف گفتوگوهای پیشین معرفی میکند و در باره بسته پیشنهادی ایران توضیح میدهد ولی بدون اشاره به موضوع هستهای ایران صحبت را تمام میکند. به این ترتیب بعد از حدود یک ساعت از آغاز نشست، بسته پیشنهادی عملاً به دستور کار نشست تبدیل شده است. یکی از هیأتها از جلیلی سؤال میکند که چرا هیچ اشارهای به موضوع هستهای ایران نمیکند. جلیلی با اشاره به اینکه دستور کار نشست صرفاً بسته پیشنهادی ایران است به تشریح مطالبات جمهوری اسلامی ایران در موضوع هستهای میپردازد. جلیلی با اشاره به تهدیدات نظامیرژیم صهیونیستی علیه تأسیسات هستهای ایران خطاب به شش کشور حاضر در اجلاس یادآوری میکند هر تهدید امنیتی یک تمهید دفاعی به دنبال خواهد داشت، این سیاست گذشته و خط آینده ماست و جمهوری اسلامی ایران با افتخار تأسیسات جدید هستهای را گامیمهم در این مسیر و مقررات آژانس میداند و از آن دفاع میکند. دور اول مذاکرات ساعت 12:35 به وقت ژنو به پایان میرسد. با توافق هیأتهای هفت کشور قرار میشود دور بعدی ساعت 15 آغاز شود.
* سه تقاضای هیأت امریکایی برای گفتوگو با جلیلی
هیأتهای هفت کشور برای استراحت به طبقه بالای ویلای سوژی میروند اما برخی تحلیلگران معتقدند مهم ترین بخش گفتوگوها - البته غیر رسمی- در همین فاصله انجام میشود. و در همین زمان است که هیأت امریکایی دو بار تقاضای گفتوگو با جلیلی را مطرح میکند که البته بیپاسخ باقی میماند تا اینکه بار سوم تقاضایی از طریق یکی از حاضران در اجلاس به دست دکتر جلیلی میرسد و جلیلی باز هم پاسخی نمیدهد. ویلیام برنز شخصاً به سمت هیأت ایران میآید و تقاضا میکند چند نکته درباره موضوع گفتوگو بیان کند، همین اجازه گفتوگو برای امریکاییها اهمیت ویژه پیدا میکند. به نظر میرسد هیأتهای دیگر به خصوص انگلیس و فرانسه از این اتفاق جا خوردهاند. روسها و چینیها هم با دقت ماجرا را دنبال میکنند. بلافاصله پس از دیدار جلیلی و برنز هیأتهای روسیه و چین درخواست ملاقات با جلیلی را مطرح میکنند. ساعت حدود 4 بعد از ظهر است اما به علت ترافیک مذاکرات هیأتها با تیم ایران، دور بعدی مذاکرات رسمی هنوز آغاز نشده است. با وجود گذشت وقت رسمیاستراحت، انگلیس، فرانسه و آلمان خواهان مذاکره جداگانه با جلیلی هستند؛ با این گفتوگوها نیز موافقت میشود. در تمام این دیدارها محور اصلی بحث بسته پیشنهادی ایران و چگونگی ادامه گفتوگوهاست، اگر چه به سؤال آنها درباره تأسیسات فردو و سوخت راکتور تهران نیز پاسخ داده میشود. به دنبال این گفتوگوهای جداگانه، شش کشور حاضر در اجلاس با یکدیگر مشغول رایزنی درباره چگونگی ادامه گفتوگو میشوند. پس از نیم ساعت برای ادامه گفتوگوها اعلام آمادگی میکنند. یک ربع بعد در حالی که جلیلی مشغول قدم زدن است تمام هیأتها منتظر اعلام آمادگی جلیلی برای ادامه مذاکرات هستند؛ سولانا به شوخی میگوید ظاهراً شما با قدم زدن در حال تمرکز و فکر هستید ولی تمرکز ما را به هم زدید.
* هوشیاری جلیلی در قبال ترفند امریکایی
سرانجام هیأتهای هفت کشور و سولانا حدود 5 بعد از ظهر بار دیگر به طبقه پائین ویلای سوژی میروند تا دور بعدی گفتوگوها آغاز شود. با توجه به مذاکرات فشرده ای که در مدت استراحت صورت گرفت دور دوم مذاکرات چندان طولانی نیست. در حالی که پیش از مذاکرات به دلیل فشارهای برخی هیأتهای مذاکره کننده، قرار نبود جلیلی هیچ مصاحبه مشترک مطبوعاتی داشته باشد، دقایقی بعد از اتمام مذاکرات، ناگهان اتفاق جالبی افتاد. در آخرین دقایق دور دوم مذاکرات به هیأت رسانهای ایرانی اطلاع داده شد برنامه مصاحبه مشترک مطبوعاتی سولانا و جلیلی ترتیب داده شده است. هیأت ایرانی به سرعت خود را به محل مصاحبه رساند؛ این برنامه آن قدر غیرمترقبه بود که حتی پلیس امنیتی سوئیس غافلگیر شد و آماده نبود. بعد از مصاحبه مشترک، سولانا بلافاصله به هتل اینترکنتینانتال ژنو میرود تا به سؤالات فراوان خبرنگاران پاسخ دهد ولی بر خلاف انتظار خبرنگاران غربی در حرفهای سولانا هیچ نشانهای از تحریم و تعلیق نیست. نگاه مثبت تیم ایران به نتایج مذاکرات برخی خبرنگاران غربی را غافلگیر کرده است. جلیلی در پاسخ به سؤالات خبرنگاران از دیدار با همه هیأتهای حاضر در مذاکرات هم سخن میگوید و تلویحاً برخی خبرها درباره دیدار با هیأت امریکایی را تأیید میکند. مصاحبه جلیلی هم حاشیه جالبی داشت؛ وقتی یک خبرنگار اسرائیلی خواست از او سؤال کند جلیلی گوشی ترجمه را برمیدارد تا نشان دهد حتی حاضر نیست سؤال او را بشنود و بعد هم خواستار طرح سؤال بعدی میشود.
این رفتار جلیلی خبرنگار اسرائیلی را عصبانی میکند؛ او با سر و صدا قصد به هم زدن مصاحبه را دارد ولی موفق نمیشود و بالاخره خودش به تنهایی محل مصاحبه را ترک میکند. ساعتی بعد اوباما با قرائت بیانیهای در سی ان ان از نشست ژنو استقبال میکند، اما با پیش کشیدن ماجرای بازدید دو هفته بعد بازرسان از تأسیسات فردو نشان میدهد که اطلاعات کافی از نتایج نشست ژنو ندارد یا اینکه به او اطلاعات غلط دادهاند. ادعای اوباما بلافاصله با واکنش جلیلی روبهرو میشود. بعدها فاش میشود که جلیلی با هوشیاری درخواست سیانان را برای گفتوگو به بعد از سخنان اوباما موکول کرده بود تا راه را بر هر گونه ادعای امریکاییها ببندد.