زعامت تدبیر

مقدمه: 14 خرداد امسال ، در حالی که کشور در آستانه برگزاری انتخابات دهم ریاست جمهوری بود ،بیستمین سال رهبری حضرت آیت الله خامنه ای (مد ظله العالی) را پشت سر گذاشتیم.شایدبه دلیل فضای سیاسی خاص حاکم بر کشور در روزهای قبل و بعد از انتخابات ، کمتر کسی به این موضوع توجه کرد و البته این خود یکی دیگر از ابعاد مظلومیت مردی است که در حساس ترین لحظات و دشوارترین دقایق انقلاب یعنی لحظات پس از فقدان امام راحل ، زعامت و رهبری کشور و ملتی را عهده دار گردید که جنگی هشت ساله را پشت سر گذاشته بود ، انقلاب هنوز درگیرمسایل دشوار و پیچیده ای بود و ملت انتظارات بسیاری در راستای محرومیت زدایی ، بازسازی خرابی های ناشی از جنگ و حرکت در مسیر پیشرفت و آبادانی مرز و بوم خود داشتند
مقدمه:
14 خرداد امسال ، در حالی که کشور در آستانه برگزاری انتخابات دهم ریاست جمهوری بود ،بیستمین سال رهبری حضرت آیت الله خامنه ای (مد ظله العالی) را پشت سر گذاشتیم.شایدبه دلیل فضای سیاسی خاص حاکم بر کشور در روزهای قبل و بعد از انتخابات ، کمتر کسی به این موضوع توجه کرد و البته این خود یکی دیگر از ابعاد مظلومیت مردی است که در حساس ترین لحظات و دشوارترین دقایق انقلاب یعنی لحظات پس از فقدان امام راحل ، زعامت و رهبری کشور و ملتی را عهده دار گردید که جنگی هشت ساله را پشت سر گذاشته بود ، انقلاب هنوز درگیرمسایل دشوار و پیچیده ای بود و ملت انتظارات بسیاری در راستای محرومیت زدایی ، بازسازی خرابی های ناشی از جنگ و حرکت در مسیر پیشرفت و آبادانی مرز و بوم خود داشتند و همچنین هزاران مشکل و معضل دیگر که هر کدام به تنهایی می توانست در صورت عدم تدبیر و یا مدیریت ناصحیح ، کشور و انقلاب را به سرنوشتی نامعلوم و بغرنج سوق دهد. به هر روی در چنین شرایطی جانشین بنیانگذار فقید انقلاب و دومین رهبر جمهوری اسلامی کار خودرا آغاز کرد...
در سلسله نوشتارهایی که پیش روی دارید تلاش شده است به ارزیابی تحلیلی شرایط کشور و بازخوانی تحولات گوناگون
سیاسی اجتماعی و فرهنگی در طول سالهای زعامت حضرتتآیت الله خامنه ای از1368 تا1388 پرداخته شود.در یک قضاوت کلان می توان با احصاء شواهد غیر قابل انکار و تحلیل مثال های متعدد اثبات کرد
1-نوع رهبری آیت الله خامنه ای و شیوه مدیریتی همگرا کننده ایشان در طول بیست سال گذشته درمسیر ثبات آفرینی ، عقلانیت محوری واقع گرایی و آینده نگری بوده است.
2-داشتن رویکرد راهبردی و اتخاذ تدابیر سنجیده و عالمانه
در عالی ترین سطح مدیریت نظام باعث گردیده تا کشور با موفقیت قابل توجهی به رفع تنشها و حل اقناع بر انگیز بحرانها و گذر مسالمت آمیز از بن بست ها نایل آید.
لذا در یک جمع بندی می توان گفت مهمترین شاخصه های رهبری و مدیریت آیت الله خامنه ای عبارتند از :درایت و هوشیاری ، پویایی و تکاپو، نوآوری ، توجه به اصل شایسته سالاری ، کلان نگری ، قاطعیت ، نخبه گرایی ، استفاده از نظرات مشورتی (دایره گسترده مشاوران) ، صبر و تحمل پذیری بالا ، وسعت نظر در برخورد با مسائل و موضوعات ، آرامش بخشی به زیر مجموعه ها و ...
ان شاء الله در طول این مطلب با تبیین مثالها و برشماری رویدادها ، به هر یک از این ویژگی های مدیریتی نیز در جای خود خواهیم پرداخت.
شایسته ترین فرد
در سال1368 و پس از رحلت ملکوتی حضرت امام خمینی (ره) ، به اذعان قاطبه نخبگان سیاسی و مذهبی و همه ارادتمندان امام و انقلاب ، شایسته ترین شخص که به تعبیری رهبری نظام اساسا در او «متعین» شده و منحصر به او گشته بود آیت الله سید علی خامنه ای بود. در حقیقت خبرگان رهبری ، فردی را که ولایت و زعامت جامعه اسلامی در او و نه جز او تعین یافته بود ، به مردم «معرفی» نمودند تا حاکمیت دینی بی سرپرست و بی راهبر نماند.
از سوی دیگر اگر بخواهیم فراتر از این مباحث که آیت الله خامنه ای یک شخصیت روحانی ، سیاسی و برجسته در تاریخ انقلاب بوده و هست به امتیازات ایشان در جایگاه رهبری جمهوری اسلامی بپردازیم ، باید تاکید کنیم در حال حاضر یک انسان نخبه و
« نابغه» بر ملت و کشور ما رهبری می کند.انسانی با فضایلی ارزشمند و خصایلی استثنایی که کمتر ممکن است در یک فرد عادی جمع شوند.بر این مبنا شایسته است ضمن قدردانی این نعمت و موهبت الهی ، یعنی داشتن رهبر و حاکمی پاکباخته و فرهیخته ، اندیشمند و با فضیلت ، و مدبر و دارای نبوغ آغاز سومین دهه زعامت معظم له را گرامی بداریم و لازم است نخبگان و رسانه های جمعی هم به منظور تبیین دوران رهبری آیت الله
خامنه ای به نحوی فعال تر و موثرتر ظاهر شوند.
شرایط داخلی و بین المللی
دردوران رهبری ایت الله خامنه ای شرایط کلی کشور و منطقه و همچنین معادلات حاکم بر مناسبات بین المللی وارد عرصه های تازه و پیچیده تری نسبت به گذشته شد. ببرخی از این تغییرات و تحولات به شرح ذیل است :
1-اصلاح قانون اساسی و حذف پست نخست وزیری و متمرکز شدن اختیارات و وظایف قوه مجریه در شخص رئیس جمهور که به منزله ایجاد ساختارهایی جدید در نظام مدیریتی کشور بود و به نوبه خود دشواری هایی را در جریان امور ایجاد می کرد.تعامل با سه رئیس جمهور یعنی آقایان هاشمی رفسنجانی ، خاتمی و احمدی نژاد و حمایت های بی دریغ از آنها، که البته هر کدام ویژگی های خاص خود را داشته اند، با درایت و سعه صدر رهبر معظم انقلاب موجب تقویت دولتها و آرامش در فضای سیاسی شده است.
2- لزوم برقراری توازن و همبستگی میان نیروهای سیاسی و اجتماعی که با گذر زمان و فاصله گرفتن از سالهای اول انقلاب ، مدیریت و تعامل با ایشان سخت تر و سخت تر می شد. آیت الله خامنه ای با درایت و هوشمندی خاصی که داشته اند در طول بیست سال گذشته با طیف های گوناگون سیاسی کشور ارتباطات گسترده و تنگاتنگ داشته اند و با مجالس سوم تا هشتم (در حال حاضر) تعامل نموده اند. به تعبیر بهتر ایشان با پرهیز از دخالت در امور جزئی و یا حمایت از مجموعه های خاص سیاسی ، نقش پدرانه و
هدایت گرانه ای در قبال احزاب و تشکل های سیاسی داشته اند و به همین دلیل رهنمودها و اساسا نظرات ایشان به مثابه« فصل الخطاب» از سوی همگان بویژه در مقاطع حساس پذیرفته شده و موجب تقویت انسجام و همبستگی ملی شده است.
3- ظهور نسل های نو در متن انقلاب و تنوع و تکثر مطالبات و نیازهای انسانی و اجتماعی ایشان که لازم بود اولا مبانی فکری و ارزشی نظام به آنها انتقال یابد و ثانیا مطالبات آنها بی پاسخ نمانند.
4- تغییر شکل دشمنی غرب با انقلاب اسلامی از رویارویی مستقیم و نظامی به تهاجم فرهنگی و جنگ نرم افزاری که در واقع تمام ابعاد هویت ملی ،دینی و انقلابی ملت بویژه جوانان و نسل های جدید را نشانه گرفته بود.البته در این میان دشمنان جمهوری اسلامی از ترفندهایی نظیر تشدید تحریم های نظامی و تجاری و جو سازیهای تبلیغاتی و
رسانه ای نیز بهره می جستند.
5-شکل گیری ضرورت های اجتماعی و سیاسی در کشور در راستای ایجاد فضای باز سیاسی و تنوع مطبوعات و احزاب و ...( توسعه سیاسی و اجتماعی کشور)
6- تحولات فکری و فرهنگی در میان برخی از روشنفکران و نخبگان به واسطه هجمه های گفتمان لیبرالی و سرمایه داری و لزوم رصد موضوعات فرهنگی در داخل و خارج.
7- رویداد دوم خرداد1376 و اتفاقات و مسائل پس از آنکه کشور شاهد اقدامات رادیکالیستی و سیاسی کاریهای گروهی موسوم به اصلاح طلبان بود و وقایعی چون
قتل های زنجیره ای ، حوادث کوی دانشگاه در سال1378 ، ماجراهای مجلس ششم و استعفای دسته جمعی نمایندگان ، انحلال شورای شهر تهران و ... در زمره مهمترین برایندهای افراط و تفریط این جریان سیاسی بود.
8- پایان جنگ سرد دو ابرقدرت وفروپاشی ابرقدرت شرق ، اتحادجماهیر شوروی و به تبع آن سقوط بلوک شرق.
9- حمله عراق به کویت و آغاز جنگ اول خلیج فارس که در پی آن ایالات متحده و هم پیمانانش به بهانه تنبیه صدام حسین ، دیکتاتور عراق ، در منطقه حساس خلیج فارس و خاورمیانه حضور یافتند و این به منزله یک واقعه پر مخاطره برای جمهوری اسلامی بود که با کوچکترین اشتباهی وارد جنگ شده و به تعبیر بهتر در دام اغواگرانه غرب بیفتد. جنگی که مشخص نبود چه سرنوشتی را برای انقلاب در پی داشت.جالب است بدانیم که در همان ایام برخی از نخبگان سیاسی ، خواستار مداخله جمهوری اسلامی در این جنگ بودند!!
10- ورود به قرن بیست و یک که جهان را در معرض شرایطی متحول و پیچیده قرار می داد.
11- واقعه یازده سپتامبر2001 میلادی و شکل گیری فضایی ساخته و پرداخته غرب به رهبری آمریکا که در قالب آن به بهانه سرکوب تروریسم و طالبان، بار دیگر هم پیمانان کاخ سفید به یاری رئیس جمهور جنگ طلب آن ، جرج بوش آمدند و افغانستان و عراق در شرق و غرب ایران به محلی برای معرکه گیری ابرقدرت ها مبدل شد.
12- شکل گیری مسابقه اقتصادی و علمی در منطقه و جهان در دو دهه گذشته ایجاب می کرد ایران اسلامی نیز از قافله این پیشرفتها عقب نماند .لذا در بیانات مقام معظم رهبری و تصمیم سازی های کلان کشور که با هدایت ایشان در دو دهه گذشته صورت گرفته همواره بر این تاکید شده که به توسعه اقتصادی کشور توجه شود و زمینه های تقویت اقتصاد ملی در دستور کار دولتها باشد.اجرای سیاستهای اصل44 قانون اساسی در راستای خصوصی سازی و ... که در سالهای اخیر مورد تاکید معظم له بوده در همین راستا قابل تحلیل و ارزیابی است.از سوی دیگر تعقیب استراتژی هایی چون تبدیل ایران به «مرجعیت علمی» در دنیا و حمایت از استعدادهای ملی و نخبگان با هدف دستیابی به پیشرفتهای علمی کشور ناشی از هوشمندی آیت الله خامنه ای بوده است.
و سایر مسائل و معادلات دیگر که می توان گفت اولا دوران رهبری آیت الله
خامنه ای بسیار پیچیده تر از هر دوره تاریخ معاصر کشور بوده است و ثانیا در این شرایط دشوار فقط تدبیر و درایت رهبر معظم انقلاب بوده که توانسته است ایران عزیز را هر روز در مسیر اقتدار و عزت سوق دهد . با مدیریت هوشمند و دور اندیشی های مقام معظم رهبری ، ایران اسلامی هر روز در مسیر اعتلا و پیشرفت گام برداشته وبه جزیره ثبات منطقه مبدل شده است...امید که با پرهیز از سطحی نگری ها و عدم تاثیر پذیری از شیطنتهای بیرونی و برخی جهالتها و عصبیت های داخلی ، قدردان رهبر ، انقلاب و کشور عزیز خود باشیم.
محمد مهدی انصاری