یکی از قطب‌های تحقیقاتی نیروهای مسلح هستیم

* مأموریت و اهداف پیش بینی شده برای دانشکده فنی - مهندسی دانشگاه جامع امام حسین (ع) چیست؟
**در سال 87 بنا بر تدبیر فرمانده معظم کل قوا، دانشگاه امام حسین (ع) تبدیل به دو دانشگاه جامع و افسری و تربیت پاسداری شد که این تغییر در راستای طرح تحول در سپاه بود. به عبارت دیگر چون در راستای طرح تحول در سپاه نیازمند تغییر و تحول در دانشگاه امام حسین (ع) بودیم، دو دانشگاه جامع و افسری و تربیت پاسداری با مأموریت های مجزا از یکدیگر تأسیس شدند.
دانشگاه افسری و تربیت پاسداری وظیفه جذب و تربیت افسران و نیروهای مورد نیاز سپاه تا مقطع کارشناسی را عهده دار شد. دانشگاه جامع نیز عهده دار سه وظیفه عمده برگزاری دوره های کارشناسی ارشد و دکترا، انجام پروژه های تحقیقاتی و ارتقای مهارت های فنی و مدیریتی فرماندهان و مسئولان در عرصه های مورد نیاز سپاه شد.
از این رو دانشگاه جامع برای انجام مأموریت های محوله، دانشکده و پژوهشکده هایی را در ساختار تشکیلاتی خود پیش بینی کرد که دانشکده و پژوهشکده فنی و مهندسی یکی از این دانشکده ها و پژوهشکده های مورد اشاره است. بنابراین مأموریت دانشکده فنی مهندسی در راستای مأموریت های دانشگاه جامع شامل سه حوزه برگزاری دوره های کارشناسی ارشد و دکترا، انجام پروژه های تحقیقاتی و ارتقای مهارت های فنی و مدیریتی تعیین شد. علاوه بر این وظیفه چهارمی نیز بر عهده این دانشکده و پژوهشکده گذاشته شده که همان پشتیبانی علمی از دوره های کارشناسی فنی - مهندسی دانشگاه افسری و تربیت پاسداری است.
پس به طور خلاصه برای دانشکده و پژوهشکده فنی - مهندسی دانشگاه جامع امام حسین (ع) وظایف برگزاری دوره های کارشناسی ارشد و دکترا در حوزه فنی و مهندسی برای رفع نیازهای سپاه، اجرای پروژه های تحقیقاتی از طریق 9 مرکز و پژوهشکده ای که در اختیار دارد، برگزاری دوره های کوتاه مدت جهت انتقال مهارت های فنی و مدیریتی به فرماندهان و مسئولان سپاه و کمک به دانشگاه افسری و تربیت پاسداری به منظور برگزاری دوره های کارشناسی در عرصه فنی و مهندسی تعریف شده است.
* دانشکده فنی و مهندسی در چه حوزه هایی فعالیت می کند؟
**دانشکده در چهار حوزه مهندسی عمران، مکانیک و هوافضا، صنایع و شیمی فعالیت می کند. رشته های برق و الکترونیک، فناوری اطلاعات و ارتباطات در دانشکده های دیگر دانشگاه جامع امام حسین (ع) تدریس می شود که در هر یک ازحوزه های یاد شده گرایش های متعددی وجود دارد به عنوان مثال درحوزه مکانیک و هوافضا گرایش های سازه، آیرودینامیک، مکانیک و غیره وجود دارد که تدریس می شود.
* نحوه جذب دانشجو در این دانشگاه چگونه است؟
**سیاستی که سپاه در دانشگاه جامع برای مقاطع ارشد و دکترا دنبال می کند بدین صورت است که در این مقاطع علاوه بر جذب دانشجو از رده های تابعه، تعدادی را هم به صورت آزاد از فارغ التحصیلان کارشناسی پذیرش می کند تا در پروژه های تحقیقاتی خود از آنها استفاده کند یعنی دانشجویان می توانند برای ارائه پایان نامه های خود مدتی را در پروژه های تحقیقاتی سپاه بگذرانند و دانشجویان پاسدار نیز در مراکز آموزشی و پژوهشی سازماندهی می شوند.
هدف سپاه از جذب دانشجویان آزاد این است که بتواند از توان آنها در کنار سپری کردن دروس شان، در اجرای پروژه های تحقیقاتی نیز استفاده کند. (دانشجویان آزاد از طریق کنکور سراسری گزینش می شوند.)
* چرا فارغ التحصیلان مراکز دانشگاهی وابسته به سپاه مانند دانشگاه های امام حسین (ع) و بقیه الله (عج) کمتر در پروژه های سپاه استفاده می شوند؟
**اینکه گفته می شود فارغ التحصیلان دانشگاه امام حسین (ع) در سپاه کارایی ندارند یا از آنها کمتر استفاده می شود، ظلم بزرگی است که در حق دانشجویان مراکز دانشگاهی سپاه می کنند. برای روشن شدن این موضوع نکته ای را عنوان می کنم و آن اینکه در زمان تصدی گری مسئولیت بازرسی نیروی دریایی سپاه در بازرسی از رده های تابعه نیرو از چابهار تا اروند رود، به هر یک از یگان های مهندسی، قرب نیروی دریایی، روی شناورهای سپاه، مراکز تعمیراتی و ستادهای تخصصی و فنی که حضور پیدا می کردیم، متوجه می شدیم تمام آنها فارغ التحصیلان دانشگاه امام حسین (ع) هستند و می توانم این نکته را تأیید کنم که هم اکنون بخش عمده ای از بدنه فنی و مهندسی مورد نیاز سپاه از طریق فارغ التحصیلان دانشگاه امام حسین (ع) تأمین می شود.
البته متناسب با نیازمندی های گسترده سپاه و توان تخصصی که نیاز دارد باید آموزش و پژوهش های مورد نیاز سپاه در دانشگاه امام حسین (ع) روز به روز پویاتر شود.
* رویکرد دانشکده در تربیت و آموزش مدیران آینده سپاه چیست؟
**بخش عمده ای از پاسخ به این سوال باز می گردد به حیطه وظایف دانشگاه افسری و تربیت پاسداری زیرا جذب افسران جوان و مورد نیاز سپاه بر عهده این دانشگاه قرار داد و وظیفه ای که بر عهده این دانشگاه است محدود به مقطع تحصیلات تکمیلی می شود.
اما در این بین آن بخش از آموزش ها که مبتنی بر تحقیق و پژوهش در عرصه های مورد نیاز سپاه است در دانشگاه جامع امام حسین (ع) برجسته تر از دانشگاه افسری و تربیت پاسداری است. به عبارت دیگر آموزش هایی که در این دانشگاه و دانشکده فنی - مهندسی ارائه می شود، پژوهش محور است یعنی فعالیت های آموزشی این دانشگاه بر محور پروژه های تحقیقاتی مورد نیاز سپاه استوار است.
* پژوهش محوری و انجام پروژه های تحقیقاتی را چگونه تعریف می کنید و شامل چه پروژه هایی می شود؟
**سپاه مأموریت گسترده ای در حوزه های مختلف نرم، نیمه سخت و سخت برعهده دارد. از این رو وقتی می تواند مأموریت های خود را به خوبی انجام دهد که از یک عقبه دانش عملی و پژوهشی قوی برخوردار باشد برای اینکه این فعالیت ها را به خوبی و پویا انجام دهد، نیازمند یک سازماندهی ساختار یافته ای است. در این رابطه دانشکده فنی - مهندسی 9 مرکز پژوهشی و تحقیقاتی در حوزه فنی و مهندسی دارد که برای سنجش نیازهای سپاه این مراکز ارتباط های خوبی را با رده های تابعه سپاه دارند به نحوی که در حال حاضر به واسطه همین ارتباطات پروژه ها و زیرساخت های پژوهشی گسترده ای در دستور کار مراکز یاد شده قرار گرفته است. از سوی دیگر برای سازمان یافتن فعالیت های تحقیقاتی و سرعت دادن به انجام آنها، عناصر تحقیقاتی را در مراکز تحقیقاتی نیروهای تابعه به کارگیری می کنیم.
نوع فعالیت های دانشگاه باعث شده تا ستاد کل نیروهای مسلح هشت قطب تحقیقاتی نیروهای مسلح را در دانشگاه جامع امام حسین (ع) پیش بینی کند که از این تعداد سه قطب آن در دانشکده فنی - مهندسی است و این عامل موجب شده تا در نیروهای مسلح و بعضی از جنبه های تحقیقاتی و پژوهشی کشور محور و کانون فعالیت ها قرار گیرد.
* وظیفه این قطب هایی که اشاره کردید، چیست؟
**پاسخ به این سوال با بیان مثالی مفهوم تر می شود یعنی به عنوان مثال در حوزه مکانیک هوا و فضا، قطب آیرودینامیک تجربی در نیروهای مسلح برعهده دانشکده فنی و مهندسی است. یا قطب هواپیماهای سبک و بدون سرنشین که از دیگر قطب های محوله به این دانشکده است. بر این اساس وقتی به یک مجموعه ای قطب تحقیقاتی واگذار می کنند، محوریت انجام پروژه های تحقیقاتی و انجام یا ایجاد زیرساخت ها در آن حوزه نیز مسئولیتش برعهده آن قطب است و اگر دیگر رده های تحقیقاتی بخواهند در آن عرصه فعالیتی داشته باشند باید با هماهنگی آن قطب انجام دهند.
بدین ترتیب هم اکنون در زمینه آزمایش های آیرودینامیک، دانشکده فنی - مهندسی دانشگاه جامع امام حسین (ع) تنها مرکز و سازمان در کشور است که زیرساخت های لازم را در این زمینه دارد و تمام مجموعه های وابسته به نیروهای مسلح و دانشگاه های کشور از این زیرساخت های فراهم شده، استفاده می کنند.
در عرصه دریایی هم همین موضوع صادق است یعنی زیرساخت هایی را در حال احداث داریم که با تکمیل شدن آنها با توجه به پارامترها و مولفه های ایجادی، تنها مرکز در کشور خواهد بود و وقتی به طور کامل تکمیل شود به طور حتم منشأ تحولی شگرف در صنعت شناورهای تندرو و سازه های دریایی خواهد شد.
* آیا پژوهش هایی که انجام می شود نتایج آن به مرحله اجرا و تولید دانش، خدمات و کالاهای مختلف منجر می شود؟
**خروجی مراکز و پژوهشکده های تحقیقاتی به دو شکل صورت می گیرد. ابتدا بخش های دانشی که بیشتر جنبه پشتیبانی از تولید محصول را دارند، است و بخش دیگر محصول است. به عنوان مثال یکی از مراکز تحقیقاتی این دانشکده مرکز تحقیقات مهندسی سوخت و مواد پیشرانه است. در این رابطه تعدادی از اساتید روی مباحث علمی سوخت و مواد پیشرانه کار می کنند که شاید نتایج و دستاورد آنها فرمول و اطلاعات منجر به ساخت سوخت یا ماده پیشرانه شود. بخش دوم اساتیدی هستند که برای ساخت این سوخت و مواد پیشرانه فعالیت هایی را انجام می دهند که نتیجه آن تولید محصول است. لذا پروژه های تحقیقاتی نتیجه اش بخشی مربوط به دانشی است که با هدف کمک علمی به سایر مراکز تحقیقاتی هم صورت می گیرد و بخشی دیگر خود محصول است.
با این توضیح می توان گفت نزدیک به 70 درصد پروژه های تحقیقاتی که قراردادهای آن منعقد شده و از سوی ستاد کل نیروهای مسلح پشتیبانی می شوند، پروژه هایی هستند که باید به محصول منجر شوند.
در این خصوص یکی از قراردادهای منعقد شده در زمینه پدافند غیرعامل، تولید محصولات دودزا با هدف ایجاد مانع برای هواپیماهای شناسایی دشمن اعم از راداری، عکسبرداری و IR است، این محصول وقتی فعال شود، توده ای از دود ایجاد می کند که همین موضوع عامل پوششی برای جلوگیری از تصویربرداری هواپیماهای شناسایی دشمن می شود. طراحی و تولید رادارهای دریایی برای اولین بار در کشور، ساخت پرنده هایی که قابلیت حمل راکت و موشک را دارند، از جمله فعالیت های پژوهشی است که توسط محققان و پژوهشگران این دانشکده انجام شده است.
* پروژه های تحقیقاتی و پژوهشی که انجام آنها را عهده دار می شوید فقط کاربرد نظامی دارند؟
**پروژه هایی که در حوزه فنی - مهندسی انجام می شود شامل سه بخش کاملاً نظامی برای مأموریت های خاص سپاه، مخصوص وزارت دفاع و رفع نیازهای ضروری کشور است.
* چه حمایت های تشویقی و ترغیبی از محققان و پژوهشگران به عمل می آورید؟
**برای دانشجویانی که از طریق کنکور سراسری جذب می شوند سعی شده امتیازاتی مانند نگرفتن وجهی در مقابل خدمات آموزشی که ارائه می شود، قائل شویم. این در حالی است که دانشگاه های دیگر در قبال دانشجویان آزاد چنین خدماتی ارائه نمی دهند یعنی ارائه خدمات آموزشی منوط به دریافت وجه است.
از سوی دیگر انجام بخشی از پروژه های سپاه را در قالب پایان نامه های تحصیلی آنها تعریف می کنیم. از این رو دانشجو وقتی ملاحظه می کند پایان نامه اش بخشی از مشکلات نیروهای مسلح را مرتفع می کند، انگیزه بیشتری در ادامه روند تحقیقی و پژوهشی اش ایجاد می شود.
* این حمایت ها در جای خود قابل تقدیر است اما وقتی ملاحظه می کنیم مراکز آموزش عالی دیگر کشورها برای ترغیب و تشویق محققان و پژوهشگران ممتاز هر نوع خدمات و امکاناتی را در اختیارشان قرار می دهند، فکر نمی کنید این حمایت هایی که به آن اشاره کردید در مقایسه با دیگر کشورها خیلی ناچیز است؟
**برای یک نیروی محقق دو نوع حمایت مادی و معنوی، معنا و مفهوم دارد، شاید از دید عامه مردم این حمایت ها خیلی اثربخش نباشد اما وقتی شما به نیروهای علمی یک کشور نزدیک می شوید به این موضوع پی می برید که مهم ترین عامل و انگیزه برای ادامه فعالیت نزد آنها، ارضای علمی و پژوهشی است یعنی فرد محقق و دانشمند شما باید احساس کند به فعالیتی که انجام می دهد علاقه مند هستید و برای جامعه هم مثمرثمر است.
بخش دوم، ایجاد زمینه های کار است که بخشی از آن فراهم آوردن مسائل مالی است که در این خصوص، فرصت های لازم برای ما فراهم نیست. البته برای دانشجویان پاسدار آئین نامه ای را با کمک معاونت تحقیقات صنعتی سپاه آماده کرده ایم که مشوق ها و حمایت هایی در روند خدمتی و مسائل مادی و تحصیلاتی آنها پیش بینی شده است. یعنی با پژوهشگران و محققان، مشابه با اعضای هیئت علمی رفتار می شود و پرداخت های مالی نیز متناسب با آنها لحاظ شده که اگر توسط فرمانده محترم کل سپاه تأیید و ابلاغ شود، مطمئناً فصلی نو در ایجاد انگیزه برای محققان و پژوهشگران پاسدار، خواهد بود.