نتایج سهمیه بندى بنزین، هرچند در کوتاه مدت ، ممکن است فشارها وسختىهایى براى برخى ازاشخاص یا گروهها داشته باشد ، اما نتایج مهم و حیاتى براى جامعه دارد . و این درحالى است که غالب کارشناسان اقتصادى برضرورت نظاممند کردن مصرف بنزین در دولتهاى گذشته تاکید مى ورزیدند و بر اساس برنامه چهارم توسعه ،دولت قبلى موظف بود مصرف بنزین را هدفمند کند ونگرانى از تاثیرات منفى کوتاه مدت این اقدام در میان تودههاى مردم ،مانع اجراى این تصمیم مهم ملى شد . بااین توصیف ،افراطیون جبهه دوم خرداد ، سهمیه بندى بنزین وارائه کارت هوشمند توسط دولت نهم را مستمسکى براى حمله به دولت و تخریب وسیاهنمایى درباره عملکرد دولتمردان کردهاند .
درمیان همه انتقادهاى مطرح شده،نوشتار آقاى احمد شیرزاد در روزنامه اعتماد ملى ( 1) تحت عنوان “40 روزپس از سهمیه بندى بنزین” جالب توجه به نظر مىرسد . ایشان چنین بیان مىکنند :” نخستین روزهایى که از اعلام سهمیه بندى بنزین گذشته بود ، نزد برخى از دوستان اعلام کردم مشک بنزین درایران سوراخ است،آن هم نه یکى دو روزنه بلکه چاکهایى که سراسر آن امکان تراوش هست” سپس براى بیان منظورشان چند مثال مى زنند .
- خانم یا آقاى پزشکى که در حاشیه یکى از شهرهاى بزرگ ساکن است در روزگار وفور بنزین با اتومبیل شخصى خود به درمانگاههاى چند روستا سرکشى مى کرده ... اکنون دیگر قادر به این کار نیست. به بهدارى منطقه مراجعه مىکند ،ازآنها نامه مىگیرد ...
- کارمند ادارهاى که چندسال پیش با عنایت دولت مهرورز به واسطه انتساب به بخشهاى خاص از جامعه توانسته بود براى انتقال به تهران دستخط بگیرد ... دست به قلم مىشود نامهاى به یکى ازنمایندههاى مجلس مى نویسد ...
- اداره دولتى در مسیر سیاست کوچک سازى بخشهاى خدماتى ، بخش نقلیه خود را به شرکتى خصوصى تبدیل کرده است .... [ پس از سهمیه بندی] رئیس و معاونان اداره دست به کار مىشوند. ظرف مدت کوتاهى بخشنامهها طورى اصلاح مىشوند که سهمیه قابل توجهى به این سرویسها تعلق بگیرد . در ازاى این خدمت قابل توجه ، رانندههاى مهربان نیز گاهگاه کارتشان رابه روسا قرض مىدهند ...! کمى به خیابانهاى پیرامون خود نگاه کنید ظاهرا آن نگرانىهایى که روزهاى نخست وجود داشت ... به شدت کاسته شده است ... دراین میان دستگاه عظیم دولت خود در راس همه به قواعد مصرف بنزین تبصره مىزند ولولههاى پیچ در پیچ مصرف کنندگان جامعه را به سمت مخازن بنزین هدایت مىکند ... [ و ] به سادگى به تقاضاهاى متنوعى که براى مصرف بیشتر به دستش مىرسد جواب مثبت خواهد داد . طولى نخواهد کشید که مصرف بنزین همان خواهد شد که بود ... ناچاریم این فرض را بپذیریم که مردم براین باورند که سهمیه چندان جدى نیست.
رویکرد آقاى شیرزاد و اصلاحطلبان نسبت به برنامههاى دولت نهم بویژه پیرامون سهمیه بندى بنزین یادآور شخصى است که وارد داروخانه شده ، گفت آقا سیمان دارید ،پاسخ شنید خیر؛ شخص بسیار پرخاش کرد که داروخانهاى که سیمان ندارد باید درب آن راگل گرفت یا روى سرصاحبش خراب کرد. این شخص روزبعد، بازبه داروخانه آمده ، مجددا پرسید آقا سیمان دارید پاسخ شنید بله! مجددا پرخاش نمود که داروخانهاى که سیمان داردباید ....
افراطیون دوم خردادى ،آن قدر انصاف به خرج نمىدهند که در تحلیلها و انتقاداتشان ، خود را در مورد عملکرد 8 ساله دولت و مجلس اصلاحات نیز مسئول بدانند وازاعمالى انتقاد ننمایند که خود دقیقا بدانها عامل بودهاند . “ از سال 1376 تا پایان سال 1385 حدود 4/15 میلیارد دلاربراى واردات بنزین تامین اعتبار شد واین درحالى است که اگر در 8 سال دولت دوم خرداد، تنها نیمى از این رقم ، هزینه ارتقاى پالایشگاههاى کشور مىشد اکنون هیچ نیازى به واردات بنزین نبود “(2)
آنچه مسلم است گسترش روزافزون مصرف بىرویه بنزین،کشور را با بن بست مواجه مىکرد واگر تدابیر لازم اتخاذ نمىشد کل درآمد حاصل از فروش نفت را دولت باید مصرف واردات بنزین مىکرد تا با یارانه فراوان ، سوخت مصرف کنندگان را تامین کند .
مضافا اینکه مسئله واردات بىرویه بنزین و عدم توازن تولید در داخل ومصرف آن ، به اهرمى براى استکبار جهانى علیه ملت ودولت جمهورى اسلامى ایران تبدیل شده بود. چرا که چندى پیش،لایحه تحریم شرکتها و کشورهایى که اقدام به فروش بنزین به ایران نمایند توسط تام لانتوس ( ازحزب دموکرات) ارائه شد و درکمیسیون انرژى کنگره آمریکا به تصویب رسد .(3)
باید بدین نکته نیز توجه داشت که سهمیه بندى بنزین باعث ناخرسندى برخى ازکشورهاى همسایه شده است. چرا که بنزین یارانهاى ایران به صورت قاچاق در این کشورها وارد مىشد وبا قیمت تمام شده در این کشورها به فروش مىرسید .(4) اهمیت اجراى تدبیر انضباط بخشى به مصرف انرژى درکشور تدبیرى بود که مى بایست در دولتهاى گذشته به اجرا درمى آمد اما محافظه کارى وعدم پذیرش تبعات کوتاه مدت مانع ازاین اقدام بزرگ وملى شد .
نحوه و رویکرد انتقادى دوم خردادیها بویژه جناب آقاى احمد شیرزادکاشف از نوعى تخریب دولت نهم از طریق خردهگیرى کور وبىهدف است. زیرا اگر ایشان منتقد ومخالف اصل طرح سهمیه بندى است، باید پرسید چه جوابى براى این همه ثمرات طرح مزبور دارید ؟ واگر موافق طرح است وسخنش آن است که طرح باید کامل اجرا شود وبه هیچ نیاز بیشتر( نظیر پزشک و ...) ،پاسخ مثبت داده نشود ،آنگاه این افراط با تفریط اصلاح طلبانه مجلس ششم ناسازگار است. یعنى نه به آنکه در مجلس و دولت قبل چنین طرحى تصویب واجرا نشد ونه به اینکه حالا آقاى شیرزاد مىگوید همه نیازهاى بیشتر رانادیده بگیرید . آیا انصافا ، عملکرد دولت نهم که میانهروى میان دو حالت قبل است بهتر نیست ؟!
کمک به توسعه پایدار ،به دلیل آغاز برنامهریزى جدى براى مصرف بهینه منابع در کشور ، ایجاد تحول درصنعت خودروسازى ومورد توجه قرار گرفتن خودروهاى کم مصرف ، محدود شدن بسترهاى مفاسد قاچاق بنزین از کشور به صورت کلان، نزدیک شدن به عدالت اجتماعى ، فرهنگسازى مدیریت مصرف، کاهش جدى هزینههاى ترافیک و آلودگى هوا، تقویت ناوگان حمل ونقل عمومى کشور ، دور شدن ازآسیبهاى تهدیدات دشمن در تهدید به محاصره اقتصادى بیشتر و ... را مىتوان از نتایج وثمرات سهمیه بندى بنزین برشمرد . لذا باید به اصلاحطلبان برادرانه توصیه نمود که با عنایت به این ثمرات توجه به پرکاری، جسارت واستوارى دولت ومجلس اصولگرا در انجام طرح بنزین، شما نیز درعین حفظ مواضع سیاسی، از دایره انصاف واخلاق سیاسى خارج نشوید و درامور ملى وحیاتى ، پشتیبان و یار دولت خدمتگزار باشید تا کشور عزیزمان ، ایران اسلامى ،هرچه سریعتر قلههاى رفیع پیشرفت وتوسعه و آبادانى راتوام بامعنویت روزافزون فتح کند . امیداست اگر نمایندگان محترم مجلس شوراى اسلامى ودولتمردان خدمتگزار ،به هیچ عنوان ، برنامهاى براى فروش آزاد بنزین تصویب واجرا ننمایند، عمده نتایج وثمرات سهمیه بندى بنزین، به منصه ظهور برسد وکام ملت راشیرین نماید .
پى نوشتها:
1- مورخ دوشنبه 15/5/86 شماره 430 ص 16
2- رسالت ، دوشنبه 11/4/86، شماره 6184 ، ص 4
3- جام جم دوشنبه 11/4/86،شماره 2037،ص 1
4- کیهان ، دوشنبه 11/4/86،شماره 18839 ، ص 13