دور جدید سفرهای استانی دولت اصولگرا با حضور وزرا و مسئولان دولتی در حرم مطهر رضوی(ع) آغاز شد. رئیس جمهور به همراه دولت نهم 2بار به تمام استانهای کشور سفر کرد و اکنون در دولت دهم دور سوم سفرهای استانی با رویکرد فرهنگی کلید خورده است.
شاید تا پیش از انجام سفرهای یاد شده، مسئولان استانی و محلی در روند تصمیم گیری ها و اجرای پروژه های عمرانی و سازندگی مناطق تحت پوشش خود، از توان مالی و اجرایی کافی برخوردار نبودند، اما حضور هیات دولت و رئیس جمهور در شهرهای مختلف توانست ضمن دسترسی مسئولان محلی به مدیران بالادستی و بررسی عینی مشکلات موجود در منطقه به روند تصمیم گیری و اجرای مصوبات در راستای توسعه اقتصادی و اجتماعی آن مناطق کمک شایانی نماید.
تمرکز قدرت مالی و اجرایی در مرکز و عدم هماهنگی بین دستگاههای اجرایی نیز از جمله دلایل کندی فعالیت ها و عدم پیشرفت طرحهای استانی و محلی بود. استقرار دولت- هرچند کوتاه مدت- در استانها کمک می کرد تا هماهنگی لازم بین دستگاههای ذیربط برقرار شده و مسئولان محلی نیز هر کدام به سهم خود در پیشبرد مصوبات، جدی تر و هماهنگ تر عمل کنند.
سفرهای استانی باعث شد تا نقطه نظرات مردم در تصمیم گیری ها و برنامه ریزی های منطقه ای لحاظ شود. اگر قرار است به منظور توسعه و پیشرفت یک منطقه طرحی اجرا شود، جلب رضایت مردم باید از شاخص های مهم در تصویب آن به حساب آید. رویارویی هیات دولت و شخص رئیس جمهور با مردم و برخورد چهره به چهره دولتمردان با ولی نعمت های نظام، تا حدود زیادی توانست شرایط را برای بروز و دخالت نظرات مردم در طرحهای منطقه ای فراهم کند.
از سوی دیگر این سفرها و تماس رو در روی رئیس جمهور و هیات وزیران با مردم می تواند پاسخ مناسبی به دشمنان در القای «شکاف بین دولت و مردم» باشد. مردم وقتی می بینند عالی ترین مقامات اجرایی کشور، در کنار آنان، پای درد دلشان می نشینند و حل مشکلات آنها را مهمترین وظیفه خود تلقی می کنند، وجهه مردمی دولت اسلامی که عدالت گستری و ساده زیستی را سرلوحه خود قرار داده، برایشان ملموس تر می شود.
حضرت علی(ع) در نامه 53 نهج البلاغه از مالک اشتر می خواهد که با مردم رابطه برقرار کند و از آنها فاصله نگیرد. حضرت، دوری حاکم از مردم را باعث گمراهی و بی اطلاعی او از حقایق جامعه می دانند و می فرمایند: «پنهان ماندنت را از رعیت طولانی مکن، که در پرده ماندن حاکم شعبه ای است از تنگ خویی و کم اطلاعی از امور. پنهان ماندن حاکم از رعیت، حاکمان را از دانستن آنچه بر آنان پوشیده است، باز می دارد. بر این اساس، کار بزرگ پیش آنان کوچک و کار کوچک، بزرگ جلوه می کند. زیبا زشت و زشت زیبا می شود و حق به باطل آمیخته می گردد.»
اما با کسانی که با اتهام «تقلب» اصل انتخابات را زیر سؤال برده و به تعبیر رهبری انقلاب با بی انصافی «جرم بزرگی» مرتکب شدند، سعی داشتند تا مشروعیت دولت دهم را زیر سؤال ببرند. در نظام اسلامی مسئولان مشروعیت خود را از مردم می گیرند. رای تعیین کننده آنان در انتخابات دهم ریاست جمهوری نشان دهنده اقبال همین مردم به دولت اصولگرا و دکتر احمدی نژاد بود، اما مخالفین تلاش کردند که در جریان اغتشاشات و آشوب ها و بیانیه هایی که پی درپی صادر می شد و مهر تایید از سوی رسانه های بیگانه و دشمنان تابلودار جمهوری اسلامی می گرفت، رئیس جمهور و دولت منتخب را جدای از مردم و فاقد مشروعیت بخوانند.
حضور میلیونی مردم مشهد در استقبال از احمدی نژاد و هیات وزیران در آغاز دور جدید سفرهای استانی نماد استواری از مقبولیت و مشروعیت دولت نزد مردم بود.
در آستانه شروع سفرهای جدید دولت، تذکر چند نکته ضروری است؛
1- در این دوره از سفرها- همانطور که خود دولت نیز اعلام کرده- نگاه اجتماعی و فرهنگی می تواند یک گام جدید و حساب شده و البته منطبق با آموزه های اسلامی و انقلابی باشد. دولت در آستانه اجرای طرح تحول اقتصادی و هدفمند کردن یارانه هاست. به طور طبیعی جراحی اقتصادی که با امور روزمره مردم ارتباط تنگاتنگ دارد، می تواند تبعات اجتماعی و فرهنگی قابل توجهی در بدنه جامعه ایجاد کند. مردم نسبت به آثاری که اجرای طرح تحول بر زندگی آنان خواهد گذاشت، قدری نگران و بیمناک اند. دولت باید در طول سفرهای جدید ضمن بررسی این آثار به توجیه و اقناع افکار عمومی جامعه و رفع نگرانی مردم در ارتباط با اجرای این طرح بزرگ اقدام کند.
2- این سفرها و تصویب طرحهای محلی و منطقه ای، شیب انتظارات و توقعات مردم از دولت را تندتر می کند. به نظر می رسد دولت محترم باید تعریف و تصویب پروژه های جدید را منوط به اجرای کامل مصوبات قبلی در دور اول و دوم سفرهای خود- که درباره برخی از آنها قریب به 5 سال می گذرد- نماید. اگر طرحهای قبلی نیمه تمام مانده و یا روند اجرایی کندی داشته باشند، بطور طبیعی مردم به مصوبات جدید اعتماد چندانی نخواهند کرد.
دولت نیز، اگر در تصویب و یا اجرای پروژه های قبلی کوتاهی شده و یا منابع و امکانات لازم برای آن درنظر گرفته نشده و یا اینکه درباره تصمیم اخذ شده، توجیه کافی و منطقی وجود ندارد، بهتر است صادقانه موضوع را با مردم در میان گذاشته و از آنان عذرخواهی نماید. مردم در نیات خالصانه و تلاش بی وقفه دولت اصولگرا برای خدمت به خودشان کوچکترین تردیدی ندارند و حساب کوتاهی های احتمالی را پای وسعت دامنه کار و خدمت این دولت در گستره ایران بزرگ و اسلامی می گذارند.
3- سفرهای استانی باعث شده تا دولت خود را در برابر مطالبات و مشکلات مردم پاسخگو بداند. سیل نامه ها، درخواست ها و بیان مشکلات و چاره جویی های مردم در این سفرها گویای آن است که مردم دولت را در جایگاه پاسخگویی به مطالباتشان می نشانند.
پاسخ به نامه های مردم یک شیوه جدید در امر حکومت محسوب می شود. طبق آماری که منتشر شده، رئیس جمهور و هیات وزیران توانسته اند در سفرهای پیشین خود به بیش از 80درصد نامه های مردم پاسخ دهند. این امر موجب شده مردم احساس کنند در دولت گوش شنوایی برای شنیدن مشکلات و عزمی برای حل آن وجود دارد. اما پیگیری اجرای دستورات دولتمردان توسط دستگاههای اجرایی کشور نباید مورد غفلت واقع شود. موارد عدیده ای داشته ایم که علیرغم دستور صریح یک مقام اجرایی در پی نوشت نامه یکی از شهروندان برای حل مشکل وی، دستگاه اجرایی ذیربط علنا از اجرای آن سر باز زده و مساله ای که تصور می شد با دستور بالادستی ها حل می شود به جای خود باقی مانده و متاسفانه باعث سرخوردگی آن هموطن نیز شده است.
دستگاههای نظارتی که وظیفه پیگیری مطالبات مردمی و نامه های آنان را دارند باید بطور جدی تر و موثرتر وارد عمل شده و جلوی روندی که موجب سلب اعتماد مردم می شود را بگیرند. در دور سوم سفرها رسیدگی به این مشکل بایستی در اولویت کاری دولت قرار گیرد.
4 - امسال سال اصلاح الگوی مصرف است. هرچند از سوی کسانی که انتظار می رفت، در ارتباط با تبیین فرهنگ مصرف و ارائه الگوی اسلامی و ملی از آن، کار قابل اعتنایی ارایه نشد، اما حال که دولت به منظور مشاهده ظرفیت ها، قابلیت ها، مشکلات و تنگناهای مناطق مختلف به استانهای کشور سفر می کند باید در روند تصمیم گیری ها و برنامه ریزی ها و مکانیزم اجرای پروژه های مصوب، چگونگی استفاده بهینه و مقرون به صرفه و صلاح از ظرفیت ها و امکانات موجود را بصورت الگویی اجرایی در آورد.
سفرهای استانی با هدف شناسایی نیازها و اولویت ها، خدمت رسانی سریع، توسعه عدالت اجتماعی و سهیم کردن مسئولان محلی و استانی در تصمیم گیری ها و اجرای مصوبات از امتیازات دولت اصولگرا است.
رهبر انقلاب، سفرهای استانی رئیس جمهور و هیئت دولت را به عنوان اقدامی برجسته، لازم و خوب ارزیابی نموده و می فرمایند: «اینکه در برخی از شهرها مردم که تا آن زمان یک مدیرکل هم ندیده بودند، از نزدیک با رئیس جمهور دیدار کنند، کار مهمی است. بنابراین باید این حرکت مبارک به درستی تا انتها ادامه یابد و نتایج آن را مردم لمس کنند.»
بدون تردید سفرهای استانی رئیس جمهور و دولت موجب پیوند عمیق تر مردم با مسئولان، تقویت اعتماد ملی و اتحاد و انسجام بیشتر می شود. اینها گوهرهای نابی است که باید قدرش بیشتر شناخته شود.
حمید امیدی