سهمیه بندی بنزین و مصلحت اندیشی ها

 بسم الله الرحمن الرحیم

اعتقاد به طرح سهمیه بندی بنزین ایجاب می کند همه مراقبت ها و مواظبت ها برای اجرای موفق آن بعمل آید و این طرح با شکست مواجه نشود. زیرا طرح سهمیه بندی بنزین یک طرح ملی با اهداف مهم و حیاتی و پرخرج است که موفقیت آن موفقیت کشور و ملت و شکست آن شکست ملت و کشور خواهد بود.

با توجه به این واقعیت اکنون که بیش از دو ماه از اجرای طرح سهمیه بندی بنزین میگذرد این سئوال مطرح است که آیا روند اجرائی این طرح آنگونه که باید و شاید به پیش می رود یا خیر

توجه به این سئوال از این نظر لازم است که درصورت وجود اشکال در اجرای طرح هرچه زودتر باید با آن برخورد شود تا به اجرای موفق طرح کمک گردد. اظهارنظرهای گوناگون بویژه نقطه نظر کسانی که با اصل طرح موافقند ولی درباره نشیب و فرازهائی که تاکنون بر سر راه اجرای آن پیش آمده حرف دارند میتواند مجریان را در پیشبرد صحیح اهداف طرح یاری نماید بشرط آنکه انتقادها را مخالفت تلقی نکنند و درصدد استفاده از پیشنهادها برآیند.

طرح سهمیه بندی بنزین با 5 هدف کلان به اجرا در آمد که عبارتند از :

1 ـ بهبود فرهنگ مصرف سوخت

2 ـ جلوگیری از اتلاف سرمایه های ملی

3 ـ ساماندهی ترافیک

4 ـ کاهش آلودگی هوا در شهرهای بزرگ

5 ـ ساماندهی ناوگان حمل و نقل عمومی با استفاده از هزینه های صرفه جوئی شده

واقعیت اینست که در روزها و حتی هفته های اول اجرای طرح دورنمائی از تحقق تعدادی از این اهداف عملا در برابر چشمان همه مردم ترسیم شد و ذهن عموم را به خود منعطف کرد. ترافیک سبک شد مقدار مصرف بنزین پائین آمد آلودگی هوا کاهش یافت و مردم پذیرفتند که باید فرهنگ مصرف سوخت را تغییر دهند. اینها موفقیت های بزرگی بودند که اگر ادامه می یافتند منافع سرشار مادی و معنوی نصیب کشور میشد. اما متاسفانه ورود عناصری از بخشهای غیرمرتبط با ستاد اجرای طرح سهمیه بندی بنزین به عرصه و اصرار برای اعلام سهمیه های اضافی گوناگونی با هدف نجات بخشهای تحت مسئولیت خود از رکود و همینطور عقب نشینی مسئولان بخشهای دیگر در برابر تبلیغات موجب پیدایش آشفتگی در اجرای طرح شد و کار به جائی رسید که علاوه بر مجاز بودن مردم به مصرف سهمیه شش ماهه خود در فرصت های زودتر سهمیه هائی از قبیل سفر و مدارس و نمایندگان مجلس و... نیز ابداع گردید و نتیجه آن شد که همه دستاوردهای روزها و هفته های اول اجرای طرح از دست رفت و اکنون ترافیک بدتر از زمان قبل از اجرای طرح شده آلودگی هوا به حالت قبل برگشته تلاش برای تغییر فرهنگ مصرف از یاد رفته و مقدار مصرف بقدری بالا رفته که اگر مسئولان مربوطه آمارهای مصرف در روزهای اخیر و بویژه ایام تعطیل را ارائه نمایند معلوم خواهد شد که بیشتر از گذشته است !

به همه اینها اضافه کنید فسادهای پدید آمده در زمینه تهیه بنزین را که از دزدی کارت های سوخت گرفته تا اجاره دادن آنها توسط بعضی تاکسی ها و مسافرکشی ها و پیدایش شغل های کاذب جدیدی با انواع و اقسام زدوبندهای غیرقانونی و غیرشرعی در زمینه فروش بنزین با قیمت های بالا که از نظر اقتصادی و اخلاقی و معنوی خسرانی برای کشور است . این خسران را نباید ناشی از اصل طرح سهمیه بندی بنزین دانست بلکه مربوط است به دخالت عناصر غیرمرتبط به این طرح در مراحل مختلف اجرائی و تحت تاثیر قرار دادن مسئولان اجرائی و در نهایت خارج ساختن طرح از مسیر صحیح .

این وضعیت قطعا در هفته ها و ماه های آینده که مناسبت های مختلفی از قبیل مهمانی های ماه مبارک رمضان شروع فعالیت مدارس و دانشگاه ها و فرا رسیدن فصل سرما در پیش است اگر به همین منوال ادامه یابد مشکلات زیادی را به همراه خواهد داشت . درست به همین دلیل است که نگرانی ها برای قربانی شدن طرح مهم و ملی سهمیه بندی بنزین را باید جدی گرفت و باید همتی برای خارج ساختن آن از محاق کنونی که ناشی از دخالت عوامل غیرمتناسب با اهداف طرح است اندیشید.

وجود اشکال در هر طرحی کاملا طبیعی است و نباید موجب نگرانی و تزلزل بانیان و مجریان آن شود. با اینحال باید با تصمیم گیری بموقع برای برطرف ساختن اشکالات پیدا کردن راه حل ها و راهکارهای قابل اجرا و کم ضرر و اجتناب از اقدامات بی مطالعه برای نجات طرح سهمیه بندی بنزین که اکنون با مشکلاتی مواجه است اقدام نمود.

استفاده از تجربیات سهمیه بندی سوخت و ارزاق در دوران دفاع مقدس پرهیز از اعلام سهمیه های خارج از چارچوب طرح اصلی سهمیه بندی و بجای آن عرضه بنزین به قیمت آزاد آنهم با شرایطی که به اهداف طرح آسیب نرساند از جمله راه های عملی پیش رو هستند. البته هر اقدامی باید با مطالعه دقیق و با رعایت این اصل که اجرای طرح سهمیه بندی دچار وقفه یا لطمه نشود صورت بگیرد و این طرح قربانی مصلحت اندیشی ها نگردد.