ادامه منازعات غرب و روسیه /حامد رشیدی

منازعات کشورهاى غربى و روسیه همچنان ادامه دارد.حضور موثر مسکو در نشست شانگهاى و تقویت این سازمان در مقابل ناتو،آمریکا و اتحادیه اروپا را به شدت نگران ساخته است.در این راستا مقامات آمریکایى سعى دارند با ارائه مشوقهاى پنهانى به مسکو و تحریک برخى سیاستمداران ناپخته و ناکارآمد روسی،وزن کاخ کرملین را در نظام بین الملل کاهش دهند.این در حالى است که دامنه و وسعت چالشهاى به وجود آمده میان آمریکا و روسیه اجازه چنین مانورى را به مقامات واشنگتن نمى دهد.اختلاف منافع آمریکا و روسیه از سطوح میانى به سطوح راهبردى و کلان رسیده است.مسئله استقرار سیستم دفاع ضدموشکى آمریکا در خاک اروپا به شدت روسیه را خشمگین ساخته است.البته برخى مقامات کاخ کرملین سعى دارند این تهدید را از راه مذاکره با آمریکا و استفاده مشترک از رادار قبله حل و فصل نمایند،اما با توجه به نگاه ضدروسى حاکم بر معادلات آمریکا و اتحادیه اروپا،چنین مسئله اى امکان پذیر نیست.به عبارت دیگر،هرگونه کرنش روسها در مقابل آمریکا هزینه هاى سنگینى را براى مسکو به همراه خواهد داشت.برخى چالشهاى به وجود آمده میان آمرکیا و روسیه حالتى دوجانبه دارند و برخى دیگر با ورود اروپا به شکلى سه جانبه ترسیم شده اند.

چالشهاى واشنگتن ،اروپا و مسکو بر سر استقرار سیستم دفاع ضدموشکى آمریکا در خاک اروپا و مسئله استقلال کوزوو همچنان ادامه دارد.وزیر خارجه روسیه اخیرا اعلام کرده است که مسکو در مورد مسائلى که خط قرمز محسوب مى‌شوند از جمله موضوع آینده‌ استان کوزوو و طرح سپر دفاع موشکى آمریکا در شرق اروپا کوتاه نخواهد آمد.

سرگئى لاوروف تصریح کرده است که کاخ کرملین در این مسائل شکست نخواهد خورد و شرکاى بین‌المللى روسیه باید این موضوع را درک کنند. اظهارات اخیر لاوروف بازتاب مخالفت‌هاى کرملین تحت رهبرى ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه با سیاست‌هاى خارجى آمریکا است. روسیه یک هم پیمان نزدیک صربستان، در ماه جارى از راى‌ دادن به یک قطعنامه‌ شوراى امنیت سازمان ملل در راستاى اعطاى استقلال به کوزوو امتناع کرد. واشنگتن نیز موضع سرسختانه اى در قبال موضوع اعطاى استقلال به کوزوو اتخاذ کرده به طورى که اعلام کرده که اگر سازمان ملل در اعطاى استقلال به کوزوو ناکام بماند، ممکن است به طور یک جانبه استقلال این استان را به رسمیت بشناسد.

حضور فعال روسیه در اجلاس اخیر شانگهاى سبب شده است تا ناتو و اتحادیه اروپا نیز تحرکات مسکو را با وسواس بیشترى دنبال کنند.موافقت آنگلا مرکل و حزب دموکرات مسیحى آلمان با استقرار سیستم دفاع ضدموشکى آمریکا در اروپا،چشم انداز روابط برلین-مسکو را سرد و مبهم جلوه داده است.حمایت نیکولا سارکوزى از سیاستهاى واشنگتن نیز مناسبات روسیه و اتحادیه اروپا را در معرض آسیبهایى تازه قرار داده است.

لاوروف پیشتر اعلام نموده بود که استقرار سیستم دفاع ضدموشکى آمریکا در چک و لهستان،چشم انداز ژئو استراتژیک اروپا را دچار خدشه خواهد نمود.لازم به ذکر است که مذاکرات مقامات آمریکایى و روسى در خصوص استفاده مشترک از رادار قبله همچنان ادامه دارد.

روسیه سعى دارد این طرح مشترک را جایگزین طرح استقرار موشکهاى آمریکا در چک و لهستان نماید.

در نهایت اینکه منازعات به وجود آمده میان آمریکا،روسیه و اروپا را باید “منازعه اى پایدار”در سطحى راهبردى دانست.منازعه اى که از سوى آمریکا و اروپا تقویت خواهد شد.در این میان هرگونه اشتباه استراتژیک روسها به ضرر آنها تمام خواهد شد.از این رو پوتین و همراهانش باید مراقب هرگونه رفتار و واکنش خود در برابر آمریکا و اروپا باشند.