خداحافظى گونزالس /سعید سبحانی

در حالى که هنوز مسئله استعفاى کارل رو از سوى محافل مطبوعاتى و رسانه هاى آمریکا حل و فصل نشده بود،انتشار خبر استعفای”گونزالس”وزیر دادگسترى آمریکا موجب ایجاد فضایى سردرگم‌کننده در ایالات متحده شد.استعفاى کارل رو و گونزالس که از تگزاس تا واشنگتن همراه رئیس جمهور آمریکا بوده اند موجب شده است تا نومحافظه کاران از اکنون خود را بازنده معادلات سیاسى آمریکا در ابتداى هزاره سوم ببینند.این مسئله نشان مى دهد که بوش در حفظ اصلى ترین مهره هاى خود نیز ناتوان بوده و جهت گریز از فشار دموکراتها و مخالفت افکار عمومى آمریکا تصمیم به حذف آنها گرفته است.از ابتداى سال 2001 تاکنون بوش بسیارى از مهره هاى خود را از دست داده است.برخى از این افراد به علت مخالفت با استراتژیهاى کاخ سفید از سمت خود استعفادادند یا توسط بوش کنار گذاشته شدند.کالین پاول و اسکات مک کلان از جمله این افراد بودند.اما برخى دیگر مانند “جان بولتون”،”رامسفلد”،”کارل رو”و”گونزالس”افرادى نزدیک به بوش پسر محسوب مى شدند و رئیس جمهور آمریکا در راستاى حفظ این مهره ها از هیچ اقدامى فروگذار نکرد.

افزایش بحرانهاى متعدد در سیاست داخلى و خارجى ایالات متحده آمریکا بوش و همراهانش را به شدت زمینگیر نموده است.شکست جمهوریخواهان از دموکراتها در انتخابات میاندوره‌اى مجلس نمایندگان و سنا نیز قدرت مانور نومحافظه‌کاران در فضاى سیاسى آمریکا را از آنها سلب نموده است.در چنین شرایطى کارل رو و گونزالس چاره اى جز استعفا ندارند.هرچند کارل رو سعى نموده است مسائل شخصى و خانوادگى خود را بهانه استعفایش قرار دهد،اما استعفاى گونزالس اثبات نمود که ادعاى کارل رو درست نبوده است.آلبرتو گونزالس” دوست نزدیک “جرج بوش” رئیس جمهورى آمریکا و یکى از بحث برانگیزترین اعضاى دولت وى هفته گذشته به طور ناگهانى و بدون هیچ توضیحى استعفا داد.

گونزالس معمار سیاست دولت بوش درقرار‌دادن بازداشت شدگان دستگیر شده در جنگ علیه تروریسم فراتر از چتر حمایتى و حفاظتى هرگونه قانونى بود. سیاستهاى وى راه را براى وحشى گرى علیه بازداشت شدگان در عراق، افغاستان، گوانتانامو و دیگر زندانهاى “سیاه” هموار کرد.بوش هنوز فردى را به عنوان جانشین گونزالس تعیین نکرده، اما تنها فردى که از وى نام برده شده “ مایکل چرتاف” وزیر امنیت داخلى و قاضى سابق فدرال آمریکاست.

شکنجه هاى زندانهاى بگرام،ابوغریب و گوانتانامو جملگى با نظارت و هدایت “گونزالس”، ”بوش”و”چنی”صورت پذیرفته اند.تحلیل روزنامه “ایندیپندنت”در خصوص شخصیت و سوابق کارى “گونزالس”نشان دهنده کارنامه سیاهى است که وزیر دادگسترى مستعفى آمریکا از خود به جاى گذاشته است.

گونزالس زمانى سیر نزولى و رفتن به قهقرا را طى کرد که منتقدان افشا نمودند که وى درباره استعفاى 9دادستان آمریکا و دستور به اف بى آى ( پلیس فدرال آمریکا) براى جاسوسى از آمریکایى‌ها بدون حکم دادگاه سوگند دروغ خورده است.

گونزالس در جنگ علیه تروریسم بدرفتارى و شکنجه مظنونان به تروریسم در زندان گوانتانامو و دیگر زندانهاى مخفى را توجیه و اعلام کرد که کنوانسیونهاى ژنو درباره القاعده و طالبان در افغانستان به کارنمى رود.

کناره گیرى وزیر دادگسترى کابینه بوش از قدرت به این معناست که آخرین فرد باقیمانده از مافیاى تگزاس که بوش را شش سال و نیم پیش در واشنگتن همراهى کرده بود، رفته است. دو هفته پیش هم “ کارل رو” مشاور بوش اعلام کرد که وى کناره گیرى خواهد کرد. هم اکنون یک حس آشکار وجود دارد مبنى بر اینکه قدرت از ریاست جمهورى محاصره‌شده آمریکا که 18 ماه از دوره آن باقیمانده در حال تحلیل رفتن است.

گونزالس که بسیارى او را بدترین دادستان کل آمریکا طى تاریخ اخیر مى داند حتى به سوگند دروغ‌خوردن در برابر کنگره متهم شده است. بیشتر بحثها درباره گونزالس بر نقش وى در برکنارى 9دادستان آمریکا در سال گذشته معطوف شد؛ کسانى که منتقد کاخ سفید بودند.

از سوى دیگر ،گونزالس در پشت حکم بحث‌برانگیز ریاست جمهورى قرار داشت که دادگاه‌هاى نظامى را مکان محاکمه مظنونان به تروریست مى دانست نه دادگاه هاى نظامی. یکى از مسائل نگران کننده براى آمریکایى ها استفاده گونزالس از وزارت دادگسترى و اف بى آى براى استفاده غیرمناسب و احتمالى از قانون پاتریوت براى جاسوسى از شهروندان آمریکایى بوده است.

در این نکته هیچ شک و شبهه اى وجود ندارد که قدرت بوش در حال تحلیل است.این روند پس از استعفاى کارل رو پررنگ تر شد و با استعفاى گونزالس به نقطه اوج خود رسیده است.مشاوران و همراهان اصلى بوش در یافته اند که ادامه هر نوع همراهى با رئیس جمهور فعلى آمریکا به نفع آنها نخواهد بود.از سوى دیگر،بوش نیز حضور افرادى مانند کارل رو و گونزالس را براى خود دردسر زا مى بیند.

برخى از تحلیلگران معتقدند که بوش با تن‌دادن به کناره گیرى مشاورانى که از تگزاس با او وارد کاخ سفید شده اند، در صدد سپرى کردن سالى آرام در پایان دوره است.

به عقیده این تحلیلگران،استعفاى “کارل روو” از مشاوران بوش و “آلبرتو گونزالس “ وزیر دادگسترى و دادستان کل آمریکا که هر دو از دوستان بوش بودند؛ حکایت از آن دارد که بوش در صدد است تا به دور از فشارهاى کنگره براى استیضاح برخى از یارانش، سالى آرام را در پایان دوره ریاست جمهورى خود سپرى کند.

روزنامه نیویورک تایمز در این خصوص نوشته است که بوش نیز مانند رونالد ریگان رئیس جمهورى اسبق آمریکا درصدد است تا سال آخر دوره ریاست جمهورى خود را به دور از تحقیق وتفحص سپرى کرده و بتواند به این وسیله این دو نفر را از فهرست تفحصى دموکرات ها حذف کند.

دو دیدگاه درباره این کناره گیرى ها وجود دارد که برخى بر این باورند که این روند سبب مى شود بوش بتواند با سهولت بیشترى در کنگره براى جنگ عراق تلاش کند و برخى دیگر تاکید دارند که این امر سبب خواهد شد بوش از پیش منزوى تر شود.برخى این کناره گیرى ها را به این دلیل سبب تضعیف بوش مى دانند که بر این عقیده هستند دموکرات ها جرات بیشترى براى انتقاد از بوش خواهند داشت و به تحقیقات خود ادامه خواهند داد.

واقعیت امر این است که با استعفاى “آلبرتو گونزالس”دموکراتها قادر خواهند بود تا سیاستهاى بوش را با شدت بیشترى مورد حمله قرار دهند.هرچند که بوش پسر سعى دارد با حذف افرادى مانند کارل رو و گونزالس سال آرامى را سپرى کند،اما دامنه جنگ عراق ودیگر مسائل جارى در ایالات متحده به اندازه اى وسیع است که بوش را تا آخرین لحظه حضور وى در کاخ سفید آزار خواهند داد.از این رو بهترین راه پیش روى رئیس جمهور افراطى آمریکا استعفا از سمت خود است.دقیقا همانند اقدامى که تونى بلر،همتاى انگلیسى و نزدیکترین متحد وى در اروپا انجام داد.در غیر این صورت دردسرهاى پیش روى بوش همچنان ادامه خواهد داشت.

در اینجا برخى از تحلیلگران احتمال دیگرى را نیز مطرح ساخته اند:اینکه استعفاى گونزالس سبب شود تا قدرت مانور بوش در برابر دموکراتهاى کنگره ،خصوصا در مورد جنگ عراق افزایش پیدا کند.باتوجه به واقعیاتى که در ایالات متحده مى گذرد این مسئله کاملا بعید است.نباید فراموش کرد که خروج کارل رو و گونزالس از کاخ سفید براى رئیس جمهور آمریکا که حدود 7 سال را در کنار آنها و حتى در راستاى استراتژیهاى پیشنهادى این دو سپرى نموده است بسیار سخت خواهد بود.از سوى دیگر،باتوجه به شرایطى که بوش در عراق و افغانستان ایجاد نموده است،نمى توان سال آینده را سالى عارى از هرگونه دردسر براى وى پیش بینى نمود.قدرت مانور بوش در برابر کنگره و حتى جمهوریخواهان سنتى کاهش یافته است و همین کاهش قدرت براى افرادى مانند بوش،چنى و رایس آسیب زا خواهد بود.

دیک چنى و رایس تنها بازماندگان اصلى اردوگاه نومحافظه کاران از ابتداى سال 2000 محسوب مى شوند.این دو سیاستمدار افراطى “مرگ سیاسی”خود را ذره ذره مشاهده مى کنند و توان جلوگیرى از آن را نیز ندارند.تیم سه نفره اى که در سال 2008 میلادى و در پى سقوطى سخت و مرگبار مجبور خواهند شد با جهان سیاست وداع کنند.