چرایی ضرورت تعامل با حماس

در پی چندین ماه درگیری داخلی در فلسطین که به کنترل جنبش حماس در نوار غزه و در پی آن انحلال دولت متحد ملی فلسطین از سوی محمود عباس رییس تشکیلات خودگردان منجر شد رهبران ارشد حماس تاکنون چندین بار از جنبش فتح خواسته اند تا مذاکرات میان گروه های فلسطینی را با هدف اتحاد فلسطین و حل مسایل مورد اختلاف آغاز کنند; درخواستی که مکررا از سوی تشکیلات خودگردان که اکنون تنها کنترل کرانه ی باختری را بر عهده دارد رد شده است . این جنبش حتی طی اعلامیه آمادگی اش را برای برقراری آتش بسی بلند مدت با اسراییل اعلام کرده اما تمامی این پیشنهادات مثبت با بی مهری طرف های مقابل این جنبش روبرو شده است .

که در چاپ عربی اش « ندای الوطن » نام دارد در گزارشی 10 دلیل را برای لزوم Arab American News هفته نامه آمریکایی دو زبانه انجام مذاکره و تعامل با حماس یاد آور شده است .

این دلایل از دیدگاه این هفته نامه به شرح زیر است :

1 ـ دیپلماسی اساسا مذاکره با کسانی نیست که با شما موافقند بلکه دیپلماسی با افرادی هم که با شما مخالفند به انجام می رسد .

2 ـ حماس در انتخابات پارلمانی منصفانه و آزاد فلسطین در سال 2006 (1385 ) پیروز شد . محمود عباس از جنبش فتح نیز در انتخابات آزاد و منصفانه سال 2005 به عنوان رییس تشکیلات خودگردان انتخاب شد . بر این اساس خارجی ها صلاحیت پذیرش یکی از این احزاب و کناره گیری و انتقاد از دیگری را ندارند.

3 ـ حماس بیش از 18 ماه به تعهداتش در خصوص آتش بس با اسراییل عمل کرد اگرچه این آتش بس بارها از سوی اسراییل به صورت رسمی یا غیر رسمی نقض شد.

) را با زور شکست دهد به توافق سیاسی با IRA 4 ـ زمانی که دولت انگلیس در نهایت متوجه شد نمی تواند ارتش آزادی بخش ایرلند ( آنها روی آورد و دو پیش شرط را برای هر حزبی که وارد مذاکرات صلح شود قرار داد;

الف ) عمل به آتش بس

ب ) داشتن اختیارات قابل توجه از جانب رای دهندگان . بدین ترتیب مذاکرات صلح با هدف موفقیت نهایی آغاز شد و به نتیجه رسید.

) را با زور ANC 5 ـ زمانی که دولت وقت آفریقای جنوبی که در دست سفید پوست ها بود متوجه شد نمی تواند کنگره ملی آفریقا ( شکست دهد به مصالحه سیاسی با این کنگره و احزاب ضدنژادپرستی در این کشور تن داد و تنها دو پیش شرط را برای هر حزبی که وارد این مذاکرات صلح می شود قرار داد;

الف ) عمل به آتش بس ب ) آمادگی مشارکت سالم در انتخابات و پس از آن روند صلح با سرعت به منظور حصول دستاوردهای دور از دسترس آغاز شد;

6 ـ در این دو روند صلح و تلاش های موفق بی شمار دیگر در برقراری صلح در سراسر جهان این امر مبرهن است که یک حزب باید مجبور شود پیش از پذیرفته شدن در هر مذاکره صلحی به طور کامل خلع سلاح شود و به حالت عادی در آید.

7 ـ هر کسی در جهان باید مخالف اقداماتی باشد که تروریسم جنایت علیه بشریت جنایت جنگی و دیگر نقض های قوانین جنگی را به وجود می آورد. از تمامی احزاب باید به عنوان بخشی از یک روند آتش بس منطقی خواسته شود تا از فنون ضدانسانی دست بکشند. (اگر چه این امر در تعهد آتش بس واقعی گنجانده می شود) این در حالی است که استفاده از فنونی برای برچسب زدن به یک طرف درگیر به عنوان « تروریست » و مطرح کردن این استدلال که قرار دادن آنها در هر دیپلماسی صلحی امکان ناپذیر است و در عین حال نادیده گرفتن کامل نقض قوانین جنگی از سوی احزاب دیگر اولا به طور کلی غیر منصفانه است و احترام به یکپارچگی اصول تاکید شده در روند صلح را از بین می برد و ثانیا تجربه ثابت کرده این اقدام در آفریقای جنوبی موزامبیک و جاهای دیگر با موفقیت همراه نشده است . این رویه مقابله با تروریسم مارگارت تاچر نخست وزیر اسبق انگلیس و دیگران را از دیدن واقعیت اوضاع در آفریقای جنوبی غافل کرد. این رویه در عرصه اعراب و اسراییل توانمندی قدرت های اصلی غربی برای ایفای نقشی سازنده در دیپلماسی را نیز فلج کرده است .

8 ـ حماس تفاوت زیادی با القاعده دارد . غربی ها باید سیاست های اطلاعاتی را که میان این دو گروه تمایز قائل می شوند دنبال کنند . بر اساس این سیاست جنبش های سیاسی اسلام گرایی وجود دارند که در جوامع ملی هویت دار ریشه داشته و به آنها پاسخگو هستند و تمایل دارند ارتباطشان با این جوامع را از طریق مشارکت در انتخابات های آزاد و منصفانه به اثبات رسانند و از سوی دیگر جنبش هایی وجود دارند که هیچ تکیه یا پاسخگویی به جوامع خاصی ندارند و در هر کجای جهان که پا می گذارند تخم تنش و تخریب را می پراکنند. اگر ما و رهبران ما نتوانند این نوع تفاوت را درک کنند ما شاهد خواهیم بود هزاران یا صدها میلیون مرد و زن مسلمان جذب ایدئولوژی افراط گراها شوند.

9 ـ دولت های غربی هم اکنون با استفاده از « دیپلماسی نیت سنجی » با بسیاری از فعالان بین المللی تعامل می کنند که اقداماتشان بسیار خطرناک است (نظیر کره شمالی ) نگرانی درباره بخش هایی از ایدئولوژی محوری حماس که موجودیت اسراییل را تهدید می کند وجود دارد اما در عین حال رهبران حماس درباره آمادگی شان برای برقراری آتش بس بلندمدت با اسراییل که از حمایت سیاسی برخوردار باشد صحبت کرده اند. چرا نباید پیشنهاد حماس از لحاظ دیپلماتیک بررسی شود

10 ـ در صورتیکه سیاست کناره گیری و انتقاد از مولفه چشمگیر نهاد سیاسی فلسطین حفظ شود مساله فلسطین نمی تواند حل شود . صدها میلیون تن از مردم در سراسر جهان (اعراب مسلمانان و دیگران ) به بررسی این مساله که یکی از موارد مهم رویارویی میان کشورهای غربی و مابقی جهان است ادامه می دهند. واقع گرایی از جمله واقع بینی نسبت به پایان مناقشات بر اساس دلسوزی و اصول نشان می دهد حماس باید فورا در دیپلماسی صلح گنجانده شود.

استفاده از برچسب زدن ها همچون « تروریست » به گروه های ضداسرائیلی و ضد آمریکایی و نادیده گرفتن آنها در هر طرح صلحی کاملا غیرمنصفانه است و تجربه های آفریقای جنوبی موزامبیک ثابت کرده که این رویه توانمندی بین المللی و منطقه ای برای ایفای نقشی سازنده در ایجاد صلح را فلج کرده است .

حماس در جامعه فلسطین از هویت ملی ریشه داری برخوردار است و از طریق مشارکت فعال در انتخابات های آزاد و منصفانه با اقبال عمومی مواجه شده و جایگاه مردمی دارد. بدین ترتیب نادیده گرفتن آن در حل مساله فلسطین دور شدن از راه حل فراگیر است .