معادلات در هم ریخته‌پاکستان‌و آمریکا

اشاره:تا قبل از وقوع حادثه 11 سپتامبر 2001،مناسبات پاکستان،افغانستان و ایالات متحده آمریکا کاملا تعریف شده بود.اما پس از اشغال افغانستان و سرکوبى طالبان این مناسبات به طور کامل دگرگون شد.حضور برخى عناصر طالبان در نقاط مرزى پاکستان موجب شد تا کاخ سفید به این بهانه دخالت خود در امور امنیتى اسلام آباد را آغاز نماید.روندى که‌با گذشت زمان از سوى مقامات پاکستانى مورد اعتراض گرفته است.سایت اینترنتى آسیا تایمز در تحلیل خود از اوضاع پاکستان به نکات مهمى اشاره نموده که تامل بر آنها ما را در فهم و تحلیل دقیق تر معادلات سیاسى پاکستان یارى مى دهد.بخش هایى از این مطلب را با هم از نظر میگذرانیم:

“تلاشهاى دولت پاکستان به منظور تثبیت شرایط ناآرام مناطق قبیله اى بى ثمر مانده است.پاکستان اقدامات زیادى در این راستا انجام داده است:اقدامات تشویقی،اعطاى میزان قابل توجهى پول به گروههاى افراطى و....

پاکستان امروزه توسط باقیماندگان طالبان و نیروهاى ائتلافى آماده به حمله در مرزهاى خود احاطه شده است.یکى از این مناطق وزیرستان است.خبرگزارى محلى وزیرستان اخیرا اعلام نموده است که امکان انعقاد هرگونه قرارداد صلحى که به نیروهاى پاکستانى امکان مانور در مناطق قبیله اى را بدهد از میان رفته است . “رسول داور” در این خصوص مى گوید:در چنین شرایطى امکان ورود ناتو به مناطق قبایلى امکانپذیر است.براى ما بهتر است تا در مقابل ناتو ایستادگى کنیم،نه نیروهاى ارتش پاکستان.اما اگر هردوى آنها بخواهند به مناطق ما وارد شوند نیز آمادگى مقابله آنها را خواهیم داشت.

داور یکى از رابطین و همراهان نزدیک به “مولوى صدیق نور”رهبر پاکستانى القاعده است که کنترل نظامى مناطق قبایلى را در دست دارد.مولوى عبدالخالق دیگر فرمانده دائم حزب القاعده پاکستان است.نظامیان القاعده مدتى قبل چندین موشک را به سوى یکى از شهرهاى شمال غربى پاکستان شلیک کردند که در جریان آن دهها تن کشته و زخمى شدند.این نظامیان قصدا داشتند با ارتکاب این عمل حمایت خود از رسول داور و گفته هاى وى را به اثبات برسانند.

وقوع حادثه مسجد لآل اسلام آباد دغدغه هاى ارتش پاکستان و ژنرال پرویز مشرف را جهت مقابله با نظامیان مناطق قبایلى افزایش داده است.در این راستا دولت پاکستان سعى دارد کنترل مناطق قبایلى را بر عهده بگیرد،اما در این راستا با موانع زیادى رو به روست.اسلام آباد هزاران نیروى خود را به مناطق قبیله اى این کشور گسیل داشت ،اما آنها با مقاومت و واکنش شدید نیروهاى مناطق قبایلى برخورد کردند.همین مسئله موجب کشته شدن تعداد زیادى از نیروهاى وابسته به حکومت پاکستان شد.

اما در فراسوى این درگیریها ایالات متحده آمریکا قرار دارد.کاخ سفید در پاکستان سعى دارد اهداف و مطلوبیتهاى خود را تعقیب کند.آمرکیا سعى دارد این گونه وانمود کند که اسامه بن لادن در مناطق قبیله اى پاکستان مخفى شده است.از دیگر رهبران القاعده‌اى پاکستان مى توان به “گل بهادر”و”بیت الله محمود”اشاره کرد.این افراد و گروههایشان در وزیرستان شمالى و جنوبى تمرکز یافته و مقابله با سربازان پاکستانى ارتش را وظیفه خود مى دانند.این گروهها از تحرکات طالبان در دیگر مناطق شمال غربى پاکستان حمایت مى‌کنند و هدف نهایى انها برکنار نمودن پرویز مشرف از قدرت است.فعالیتهاى نظامى رو به گسترش در وزیرستان حاکى ازافزایش سطح آمادگى گروههاى افراطى جهت مقابله با هرگونه یورش و حمله احتمالى دارد.وضعیت جغرافیایى مناطق قبایلى و کوههاى شمال غربى افغانستان به گونه ایست که وضعیت خاصى را در این منطقه بوجود آورده است.

تعادل بر هم خورده است

از سال 2001 میلادى که پاکستان با ایالات متحده آمریکا در جنگ علیه القاعده متحد شد،سعى کرد میان روابط خود با واشنگتن و نیروهاى افراطى مستقر در مناطق قبایلى تعادل ایجاد نماید.اما این تعادل برهم ریخت.پاکستان در جریان دستگیرى 700 عضو القاعده در مناطق مرزى به نیروهاى آمریکایى کمک نمود و مبارزاتى گسترده را علیه نظامیاناین مناطق سامان داددر این نبردها تعداد زیادى از افراطیون و نیروهاى امنیتى پاکستان کشته شدند.

اسلام آباد بعدها قرارداد صلحى را بانظامیان مناطق قبیله اى منعقد ساخت که مطابق آن سربازان پاکستانى از مناطق شمال غربى عقب نشینى کرده و نظامیان این مناطق مسئولیت مقابله با گروههاى تروریستى وابسته به القاعده را برعهده مى گرفتند!دقیقا مانند سپردن کلیدهاى زندان به دست زندانیان!

مناطق مرزى افغانستان مناطقى حساس و استراتژیک در پاکستان محسوب مى شوند.اسلام آباد در این میان به تامین منافع ملى خود مى نگرد ،اما ایالات متحده امریکا نسبت به تحولات پاکستان نگاهى دیگر دارد.”در نهایت اینکه مقامات آمریکایى سعى دارند از فضاى موجوددر مناطق شمالى پاکستان نهایت بهره بردارى را نموده و دامنه دخالت خود و ناتو را در امور افغانستان و پاکستان گسترش دهند.هدفى که بوش و همراهانش از ابتداى سال 2000 آن را دنبال میکرده اند.