من عرف الله و عظمه منع فاه من الکلام و بطنه من الطعام و عنا نفسه بالصیام و القیام.
رسول خدا(ص) فرمود: کسى که خدا را شناخت و به عظمتش پى برد، دهان خود را از سخن (بىمورد) و شکم را از غذا باز مىدارد و به استقبال سختى روزه و نماز جهت دریافت پاداش و جلب رضایت حق مىشتابد.
تمام نعمتهاى خداوند براى تداوم زندگى انسان است و این نعمت یا اقتصادى است و یا معنوى که در مجمع بهرهمندى انسان از آنها براى تربیت و هدایت در مسیر و جهت الهى بودن است. ماه مبارک رمضان یکى از مهمترین هدیههاى الهى براى اصلاح و تربیت انسانهاست و این بیانگر مهربانى و خیرخواهى خدا نسبت به بندگانش مىباشد. رمضان فرصتى مغتنم براى از بین بردن گناه وانحرافات کردارى و گفتارى در زندگى و جامعه است. انسان براى تربیت خود بدون شک به یک الگوى اساسى نیاز مبرم دارد تا بر مبنا و محور قرار دادن اندیشه و تفکر آن الگو به یک زندگى مطلوب دست یابد. لذا از اینکه خود را پیدا کنیم و خداى خویش را بشناسیم و انسانى مومن در جامعه باشیم مىتوانیم با استفاده از بیانات قرآن و عترت راه رسیدن به سعادت را دریابیم که ماه مبارک رمضان بهترین فرصت براى به دست آوردن ارزشهاى اسلامى نیز مىباشد و سخنان پیامبر همیشه راهگشاى زندگى ما بوده است. امام علی(ع) فرمود: حضرت محمد(ص) روزى براى ما سخنرانى مفیدى را بیان داشتند و فرمودند:اى مردم به حقیقت ماه خدا بابرکت و رحمت و آمرزش خویش به سوى شما روى مىآورد. ماهى که در نزد خداوند بهترین ماههاست و روزها و شبهایش افضل و ساعاتش بهترین ساعات مىباشد واین ماهى است که شما در او به مهمانى خداوند دعوت شدید و در این ماه مورد کرامت و عنایت خداوند واقع شدید. نفسهایتان در این ماه ثواب تسبیح و تقدیس پروردگار دارد. خواب شما در این ماه عبادت واعمال خیر شما در آن مورد قبول است. دعاهاى خیر و خواستههاى شما مستجاب است. پس از پروردگار مهربانتان با نیات صادقانه و دلهاى پاک درخواست حاجت کنید اینکه شما به روزه گرفتن و تلاوت کتاب قرآن خویش توفیق مرحمت فرماید و آگاه باشید که به راستى اشقیا و گمراهان کسانى هستند که از غفران و آمرزش الهى در این ماه بزرگ محروم و بىنصیبند.
حضرت علی(ع) فرمــــــــــــــــــود: خوشبخت و سعادتمند کسى است که پند پذیرد (و جایگاه شخصیت خود را بداند و در حفظ و اصلاح آن همت بگمارد) و بدبخت آن کسى است که از تمایلات نفسانى و خودستایى خویشتن فریب خورد و به ناپاکى بگراید، (اسیر نفس اماره شود که آنچه او مىخواهد عمل به آن کند) که چه بسا انسانى چیزى را براى خود سخت مىپندارد در حالى که آن چیز برایش خیرآفرین است و چه بسا چیزى را خیر مىداند اما آن برایش شرآفرین است و در این راه، کسانى سعادت دنیا و آخرت را نصیب خود مىکنند که مخالفت با خواستههاى نفس اماره نمایند وامیر بر نفس باشند و او را نیز همیشه سرکوب نمایند که ماه مبارک رمضان ماه احیاى آموزههاى اسلام و ماه هدایت و ماه قرآن و ماه پیدا کردن راه خدا و ماه خودیابى و رسیدن به ارزشهاى انسانى مىباشد. ماهى که در جهنم بسته و در بهشت باز خواهد بود. امید است با ایمان و تقوا در محضر ماه مبارک رمضان و قرآن با حضور در مساجد از آموزههاى نبوت و ولایت در تقویت ساختار بنیادى بهرهمند شویم که بهترین مکان مساجد هستند و محبوبترین انسان کسى است که زودتر از همه به مسجد برود و دیرتر از همه از مسجد خارج شود و در مسجد مشغول به ذکر یا تلاوت قرآن شود و یا انجام کار خیر و پرسش علم داشته باشد. از ماه مبارک رمضان با شئون معنوى و گفتار و کردار آداب دینى اجتماعى استقبال کنیم که بزرگ داشتن شعائر الهى از تقواى دل و از فرهنگ دینى روزهداران است که این حرکت با تعاون بر مبناى نیکى و تقواى ارزش همیشگى زندگى ما خواهد بود.
روزه جسم و جان روزه دار را که براى خدا بگیرد و با نیت خدایى باشد به کمال و سعادت خواهد رساند. چنانچه روزهدار در این ماه آمرزیده نشود در چه ماهى آمرزیده شود؟ پس باید دقت نمود که درب خانه خدا (مساجد) را به روى خودمان باز کنیم و از محضر قرآن وعترت استفاده نماییم و از بند متعلقات دنیا نیز خارج شویم. چیزى که ما را شخصیت مىدهد و روز قیامت نجات مىدهد روزه است که امام سجاد(ع) فرمود: سپاس خدایى را سزاست که ماه خود رمضان را، ماه روزه و ماه اسلام و ماه تزکیه و ماه تصفیه و پاک کردن (از گناهان) و ماه قیام و ایستادن (براى نماز در شبها یا به پا خاستن در احیاى اسلام و جهاد در راه خدا) را یکى از آن راههاى احسان قرار داد. آنچنان ماهى که قرآن در آن فرو فرستاده شد (براى هدایت مردم و روشن کردن بین حق و باطل) قرآنى که شفا و رحمت و هدایت و موعظه براى مومنین نیز مىباشد.
ماه مبارک رمضان ماه مساوات و ماه توبه است. ساعاتش بهترین ساعت و حتى خواب روزهدار در آن نیز عبادت است. بندگان در این ماه مهمان خدا و خدا نیز میزبان و روزه براى خدا و مزد از آن خداست به اینکه روزهدار از ثمرات این ماه پربرکت بهرهمند شود قبولى عبادتش بستگى به گفتار و رفتار اجتماعىاش نیز داشته و دارد. احترام پدر و مادر و همسایه و بدگویى و بدگمانى در به ثمر نرسیدن طاعات و عبادات انسان موثر است.
در معامله و تجارت نیز باید دقت نمود که روزه را نیز جز رحمت بر روزهدار نباشد،باید دانست که هر انسانى در بند اعمال خویش است، افرادى که توفیق روزه را پیدا نمىکنند آنها نیز پیرو نفس اماره قرار گرفتهاند حب اموال دنیا یا پست و مقام زمینه غرور و خودبینى و خودپستى و خودستایى را ایجاد کرده و چشم و دل و گوش اینگونه افراد از قرآن و اسلام جز صدایى نمىشنود. از استقبال ماه تهذیب نفس و تزکیه (ماه رمضان) طفره مىروند.
هدف از روزه در ماه مبارک رمضان کسب تقوا مىباشد و مهمترین عمل در این ماه ترک محرمات است و یک آیه خواندن قرآن برابر با ختم یک قرآن. و ماهى است که اولش رحمت و وسطش مغفرت و آخرش آزادى از آتش جهنم بوده و این ماه براى مومن، ماه بهره و منفعت است و براى منافق خسارت و ضرر. درهاى بهشت در این ماه باز است و درهاى جهنم بسته است، شیاطین در این ماه مغلول به زنجیرند پس از خداوند باید خواست که شیطان بر ما مسلط نشود.
یکى از برکات ماه مبارک رمضان، پیام رسانى آموزههاى اسلام به جامعه است زیرا مردم در این ماه بیشتر فرصت مىکنند در مساجد حضور پیدا کنند. شایسته است که از این فرصت، ائمه جماعات و سخنرانان و مطبوعات و صدا و سیما و صاحب نظران و هرکس که در مسائل فرهنگى مسئولیت و یا شناخت لازم را دارد به مقتضاى زمان و مکان و استعداد مخاطب، همت قابل توجهى را داشته باشند و در ابعاد گوناگون اقتصادی، فرهنگی، عقیدتى و سیاسى و بیان مسائل روز در این حرکت براى تقویت بنیاد دینى جامعه گامهاى موثرى بردارند. نسبت به ارادتمندان دین مهربان و با اخلاص باید شد و نسبت به مخالفین باید به شدت ایستادگى نمود که در این ماه مبارک حضرت علی(ع) براى بقاى اسلام شهید شد. مقام وصى رسول گرامى را باید با عمل تجلیل و احترام نمود و بهترین صفات آن حضرت را به نوجوانان و جوانان معرفى نمود که علاقه آنان به اسلام و قرآن افزایش یابد. شهادت حضرت علی(ع) در مسجد و تولد حضرت امامعلی(ع) در کعبه (مسجدالحرام) و زندگى حضرت امیرالمومنین(ع) در مسجد و قضاوت حضرت علی(ع) در مسجد بوده و بیانگر این است که مسجد یک پایگاه اجتماعى در طول تاریخ بوده و همچنان باید باشد که حضور روزهداران در مساجد، مساجد را نشاط و رونق خواهد بخشید. مساجد براى سازماندهى امور جارى جامعه و زندگى بوده و هست و حضور روزهداران در مساجد، رهایى مساجد از غربت است و همانا نمادى از اتحاد ملى و انسجام اسلامى خواهد بود.