نفوذ ایران به حیاط خلوت غرب

گسترش روزافزون روابط ایران با آمریکای جنوبی بدون تردید یکی از دستاوردهای مثبت جمهوری اسلامی محسوب می شود و نگاه ویژه دکتر احمدی نژاد به این کشورها و سفرهای او به این قاره را هم باید یکی از ارکان تقویت این روابط دانست، زیرا به دلایل متعدد اکنون مردم و بیشتر حکومتهای آمریکای لاتین پایه های اعتماد خوبی را بین ملتهای خود و یکی از قدرتمندترین کشورهای خاورمیانه بنا نهاده اند و بخصوص طی سالهای اخیر با آشکارتر شدن هدفهای جنگ طلبانه آمریکا و سپس بحران اقتصادی جهان به روشنی دریافته اند که نمی توان با آمریکا و متحدانش روابطی را به دور از بیم سلطه گری و با اطمینان لازم ایجاد کرد.آمریکای لاتین پیشینه گسترده ای در مبارزه با استکبار دارد و متأسفانه ضربه های زیادی را از جانب کشورهایی همچون آمریکا و انگلیس متحمل شده است که خاطره آنها هیچ گاه از ذهن مردم این منطقه پاک نخواهد شد. این مسائل باعث شده رویکرد مثبت ایران به این کشورها که بدون سلطه گری و تنها با اندیشه روابط سالم اقتصادی و سیاسی بنا شده است، مورد استقبال ملتهای آمریکای جنوبی واقع شده و دامنه روابط جمهوری اسلامی با کشورهایی که از غرب فاصله گرفته اند، افزایش یابد.حدود یک دهه پیش هانتینگتون -صاحب نظریه برخورد تمدنها- پیش بینی کرد برزیل به عنوان یکی از قدرتهای جهانی مطرح خواهد شد و اکنون برزیل به تعبیر کارشناسان دهمین قدرت اقتصادی جهان محسوب می شود. این کشور توانسته است در تولیدات کشاورزی مانند تولید دانه های روغنی، قهوه و... و همچنین در حوزه صنعت خود را به سطح بسیار بالایی در اقتصاد جهان برساند تا آنجا که این کشور حتی در زمینه صنعت هوایی نیز دستاوردهای قابل توجهی داشته است.

مشخصات برزیل کنونی و واقع شدن آن در حوزه حیاط خلوت آمریکایی ها باعث شده است غربیها بشدت از گسترش روابط این کشور با جمهوری اسلامی ایران که آمریکایی ها تمام توان خود را برای محصور و محدود کردن آن در خاورمیانه و محدوده مرزهایش به کار بسته اند، نگران شوند تا آنجا که هیلاری کلینتون رسماً از این مسأله و جهش روابط بین المللی ایران ابراز نارضایتی کرده است.

این موضوع زمانی برای غربیها دشوارتر می نماید که سفر هیأت بلندپایه ایرانی در این سطح برای اولین بار پس از پیروزی انقلاب صورت می گیرد.

رئیس جمهوری اسلامی ایران در رأس هیأت بلند پایه ای به برزیل سفر می کند که گفته می شود تعداد زیادی از تجار ایرانی هم او را همراهی می کنند و همین موضوع نویدبخش چشم انداز پر رونقی برای دو طرف خواهد بود. برزیل محصولات صنعتی و کشاورزی خوبی تولید می کند و شرکتهای بزرگ چند ملیتی در این کشور فعال هستند و ایران هم در خصوص تولیدات خاص کشاورزی و صنعتی و تأمین زیرساختهای اقتصادی و صنعتی دستاوردهای قابل ملاحظه ای دارد که می تواند بستر مناسبی برای مذاکرات دو طرف باشد و روابط اقتصادی تهران و برازیلیا را گسترده تر کند.ونزوئلا و بولیوی هم اگرچه شرایط اقتصادی همپای برزیل ندارند و در این موضوع همتراز این کشور نیستند، اما دیدگاه های سیاسی سران و مردم آنها نزدیکی خوبی با مواضع ما دارد.این دو کشور بویژه در خصوص موضوعات بین المللی و مقابله با سلطه گرایی آمریکا مواضع مشترکی با ایران دارند که به نوبه خود توانسته است تأثیر زیادی بر افکار عمومی ملتهای جهان داشته باشد، ضمن اینکه همین مواضع سیاسی باعث گسترش روابط ما در سطوح مختلف شده است، تا آنجا که این گسترش روابط واکنش آشکار غربیها را در پی داشته است. حتی شیمون پرز هم که پیش از سفر دکتر احمدی نژاد به آمریکای جنوبی سفر کرد تا به باور خود مانعی بر سر راه گسترش نفوذ ایران در آمریکای جنوبی شود، در اظهاراتی خصمانه خواستار نابودی ایران و ونزوئلا شده بود! با این همه واقعیتی که غرب باید بپذیرد، اینکه ایران توانسته است روابط خوبی را در حیاط خلوت ایالات متحده ایجاد کند، روابطی که بدون شک سالها ادامه خواهد یافت و به راحتی قابل تخریب نخواهد بود. این روابط حتی می تواند در میان مدت سرمنشأیی برای حضور و همکاری نیکاراگوئه و حتی آرژانتین در کنار کشورهایی که دارای روابط خوب با جمهوری اسلامی ایران هستند، قرار بگیرد.
 * مجید صفا تاج