حسین امیدى
اوباما برای پیشبرد طرح های خاورمیانه ای خود و هزینه کردن کشورهای سازشکار عربی در پرونده های مزمن و شکست خورده، اولویتی حیاتی برای فعال نشان دادن مسئله فلسطین ونشان دادن «سراب صلح» دارد.
بدشانسی اوباما در این است که با حکومتی افراطی روبه رو است و نتانیاهو در نشست ایپک، تهدید کرده که کاخ سفید را نیز به آتش می کشد. این تجربه را کلینتون هم در دوره حکومتی خود داشت و هیچگاه نتوانست، ایده آل هایی که به زبان می آورد در پرونده فلسطین محقق نماید.
سفرهای مکرر میچل برای نهایی کردن مذاکرات سازش بین فلسطینی ها و کشورهای عربی با رژیم صهیونیستی نتوانست در دیدگاه های نتانیاهو رخنه ای ایجاد کند و نه تنها، رویکردهای همسو با یکدیگر را تولید نکردند، بلکه با رسوا کردن ابومازن و دستگاه حکومت خودگردان، در آستانه ورشکستگی ابومازن قرار گرفتند.
اوباما از این جهت که قادر به رها کردن پرونده فلسطین نیست، با رژیم صهیونیستی توافق کرده است تا به جای یک راه حل دائمی که به طرف های سازشکار عربی و ابومازن قول داده است، یک طرح موقت و مرحله ای را دنبال کند. دلیل این است که نتانیاهو و ائتلاف راستگرا و حتی چپ گرای رژیم صهیونیستی اعتقادی به حقوق فلسطینی ندارند و برای تکمیل امتیازگیری از طرف های فلسطینی و یا عربی، سناریوهای جدید را به میدان می آورند.
با اینکه طرف های عربی و ابومازن و حتی آمریکا خواستار توقف شهرک سازی توسط صهیونیست ها هستند تا مذاکرات جدید آغاز شود، کابینه امنیتی نتانیاهو روز چهارشنبه قبل با اکثریت قاطع (11 رأی موافق) توقف جزئی شهرک سازی در کرانه باختری را برای ده ماه پذیرفته ولی ساخت و ساز مراکز عمومی، تأسیسات شهری و آموزشی را در کنار عدم تمکین برای توقف شهرک سازی در بیت المقدس شرقی مصوب کردند.
اگرچه موسسه امنیت ملی رژیم صهیونیستی، سقوط حکومت خودگردان و ابومازن را یک تهدید برای این رژیم ارزیابی کرده ولی نیاز ابومازن برای کسب وجاهت از طریق محقق شدن توقف شهرک سازی را نادیده گرفته و به تعبیر جریان های راستگرای صهیونیست، توقف شهرک سازی اقدامی ضد صهیونیستی است و حکومت نتانیاهو نمی تواند چنین تصمیمی بگیرد. به همین دلیل ایهود باراک وزیر دفاع طرح ساخت 28 موسسه آموزشی و شهری در شهرک های کرانه باختری را به طور همزمان تصویب و تأیید کرده و توجهی به مخالفت های ابومازن و حکومت خودگردان ندارد. البته برخی گزارش ها حاکی است که صهیونیست ها از تمایل ابومازن برای مشارکت در مذاکرات جدید اطمینان دارند و مخالفت های موجود را بیشتر برای «بازارگرمی» او در صحنه داخلی فلسطینی می دانند.
هفته آینده میچل با ابومازن و نتانیاهو دیدار می کند تا توافق برای آغاز مذاکرات را با آنها نهایی کند، چرا که آمریکا وعده داده تا ده ماه آینده مباحث فی مابین به نقطه ای می رسد که وضعیت مرزها و دیگر عناوین اساسی روشن خواهد شد.
این وعده از این جهت ضروی است تا میچل هم ابومازن و جامعه فلسطینی را به نتایج مذاکرات امیدوار کند و هم از طرف های عربی سازشکار منطقه درخواست همگرایی بیشتر با رژیم صهیونیستی را مطرح کند.
اینکه نتانیاهو در کابینه امنیتی او توقف جزئی ده ماهه شهرک سازی را پذیرفته اند به این جهت است که فشار و درخواست اوباما برای توقف کامل شهرک سازی و یا آزاد کردن هزار زندانی جنبش فتح و یا واگذاری صلاحیت تردد نیروهای امنیتی خودگردان به مناطق «ب» و «ج» (در طرح اوسلو) برای تقویت ابومازن را دور زده و با چهارچوب های خود هماهنگ کند.
نتانیاهو قبل از آغاز مذاکرات برای به اصطلاح دولت موقت فلسطینی در کنار حذف قدس از تدابیر مربوط به شهرک سازی، دو شرط مهم دیگر از هم اکنون رواج می دهد که دولت موهوم فلسطینی باید بدون سلاح بوده و به یهودیت کامل رژیم صهیونیستی اعتراف کند.
وی قبلاً نیز در مورد وسعت و مرزهای این دولت فلسطینی، به عدم تمکین به مرزهای 67 و در سقف نیمی از کرانه باختری و یا عدم پرداختن به مسئله آوارگان تأکید کرده و معلوم نیست این دولت فلسطینی مورد نظر او کدام مشکل و خواسته فلسطینی ها را پاسخ خواهد داد و ابومازن باید بر روی کدام محورها با او مذاکره کند.
در واقع می توان چنین ارزیابی کرد که نتانیاهو با طرح خود، هم آمریکا را مجبور به تغییر موضع قبلی خود کرده و هم با افزایش شروط و مطالبات خود، مسیری برای ابومازن طراحی کرده که اگر بپذیرد، دستاوردی نخواهد داشت و باید رسماً به پلیس امنیتی رژیم صهیونیستی برای سرکوب مردم فلسطین تبدیل شود و اگر نپذیرد، در صحنه بین المللی مقصر خواهد بود.
رژیم صهیونیستی که در حال حاضر با انتقاد جامعه جهانی و حتی قدرت های حامی خود، فشارهای آمریکا و اوباما و نیازهای ابومازن روبه روست، با طرح فریب خود، از چالش های فوق عبور خواهد کرد و از این جهت که ابومازن برگه ای سوخته تلقی می شود، یا به عنصری جایگزین مانند مروان برغوشی یا سلام فیاض فکری کند و یا با جابه جایی ابومازن به ریاست ساف و انتقال صلاحیت های حکومت خودگردان به ساف، دوره ای جدید را مدیریت خواهد کرد.
مذاکرات جدید نیز فرصتی یک ساله به ابومازن می دهد تا در مصاف با حماس و موضوع انتخابات ریاستی و پارلمانی شرایط خود را بهبود بخشد و اسرائیل نیز به ساماندهی وضعیت خود در تأمین بودجه های اهدایی از سوی لابی های صهیونیستی در آمریکا و غرب برای استمرار پرشتاب تر شهرک سازی اهتمام خواهد کرد.
میچل که طرح نتانیاهو را برای توقف جزئی شهرک سازی ناکافی می داند، از این فرصت بهره می گیرد تا از خلأ سیاسی در کناره گیری ابومازن از قدرت جلوگیری کرده، آرامش در کشورهای عربی را حفظ و برای سرگرم کردن و رضایت مندی جامعه فلسطینی، در قالب طرح اقتصادی نتانیاهو، اهرمهای اقتصادی تسکین بخش برای فلسطینی ها را در کرانه باختری دنبال خواهد کرد.
یعنی نتانیاهو و رژیم صهیونیستی با ژست مذاکراتی خود، هم فشارهای انتقاداتی آمریکا و غرب را کاهش خواهد داد و هم مدیریت زمان برای سرعت دادن به شهرک سازی در قدس را کسب و هم مهندسی ساخت قدرت در صحنه فلسطین را به اجرا می گذارد، ضمن اینکه اهداف و امتیازهای استراتژیک برای بلعیدن قدس و بقیه سرزمین فلسطین را پیگیری خواهد کرد.