بصیرت:سال گذشته دموکرات ها در تبلیغات انتخاباتی وعده اصلاح در مشی نظامهای استبدادی جهان عرب را دادند. نه آنها سیاست حاکمان گذشته را به نقد کشیدند که دموکراسی در جهان عرب را پای منافع اقتصادی قربانی کردهاند. انتقادهای پرشور نامزد دموکراتها از حاکمان نفتی عرب حتی موجب شد که سعودیها و شماری حکام عرب از قدرت گرفتن اولین رهبر سیاهپوست اظهار نگرانی کنند، بواسطه نفوذ لابی سعودیها وعده اصلاح در نظامهای بسته سیاسی جهان عرب بعد از راهیابی اوباما به کاخ سفید به بوته فراموشی سپرده شد و اوباما همان راهی را پیمود که رهبران اسلافش رفتند. اوباما در سفر ژوئن گذشته خود به ریاض ، همه تلاش خود را برای نزدیکی به عبدالله بن عبدالعزیز پادشاه عربستان سعودی به کار بست.
تصویری که رسانههای غرب از تعظیم اوباما به ملک عبدالله به نمایش گذاشتند به روشنی گویای ابعاد نفوذ سعودیها تا حدی که در نگاه رهبر دموکراتها بود و این که در نگاه خاورمیانه ای امریکا همچنان نفت و منافع اقتصادی حرف اول را می زند. نشریه تخصصی «مید» ماه گذشته در گزارشی از نفوذ پادشاهی نفت خیز عربستان با حداقل یک تریلیون دلار سپرده در بانکهای امریکا خبر داد.
البته مسیری که اوباما در آن گام نهاد مسیر 60 ساله است، رابطه ای است که در آن واشنگتن سعودیها را به عنوان شریک اول خویش در منطقه برگزیده است، کاخ سفید در ازای منافع حاصل از این کشور دارنده یک پنجم ذخایر نفت خام جهان از نظام سیاسی بسته آن حمایت میکند. امریکا هنوز شریک تجاری اصلی عربستان است و حجم تجارت دوجانبه بین دو کشور در پنج سال گذشته به میزان 161 درصد افزایش یافته و به 51 میلیارد و 300 میلیون دلار در سال 2007 رسید، از طرفی عربستان مشتری سنتی سلاح و کالاهای صنعتی دیگر از امریکاست.
طبق گزارش منابع امریکایی سهم امریکا از بازار عربستان از 7/19 درصد در دهه اخیر بوده است.
نکته جالب اینجاست که وزارت خارجه امریکا درگزارشهایش هر ساله عربستان را در صدر فهرست نقض حقوق بشر قرار میدهد اما این گزارش به پای همان تراز بلند تجاری بایگانی میشود.
در گزارشی وزارت خارجه امریکا سال گذشته مینویسد: عربستان یکی از بدترین کشورها در زمینه احترام به آزادیهای مذهبی است و آزادیهای مذهبی نه تنها در قانون جایی ندارد، بلکه از هر گونه اقدام مذهبی در کنار مذهب رسمی بشدت جلوگیری میشود و در عربستان آزادی دینی به صورت آشکارا نقض میشود. اما هیلاری کلینتون وزیر خارجه امریکا در دیدار اخیرش با همتای سعودی گفته است باراک اوباما رئیس جمهور امریکا قصد دارد روابط تاریخی با عربستان سعودی را تقویت کند.
دیپلماتها و تحلیلگران می گویند تصمیم اوباما برای نامزد کردن یکی از نظامیان در جنگ خلیج در سال 1991 به عنوان سفیر امریکا در ریاض نشان داد واشنگتن به جای درخواست تغییر در عربستان که پارلمان منتخب در آن وجود ندارد به تلاش خود برای برقراری روابط دفاعی و تجاری با این کشور ادامه می دهد. جیمز بی اسمیت که ژنرال بازنشسته نیروی هوایی امریکا است و در حال حاضر در شرکت تولیدات جنگی امریکا کار می کند و پیش از این نیز در شرکت لاکهید کار می کرده به عنوان سفیر امریکا در عربستان کاندیدا شد.
همین رشته مناسبات استراتژیک موجب شد سعودیها با امریکا در جنگ اخیر یمن دور تازهای از همکاری را پایه گذاری کنند. بهواسطه لابیهای نیرومند شاهزادگان سعودی امریکا دامنه حمایت از دولت یمن و فشارهای نظامی واقتصادی علیه شیعیان یمن به را گستردهتر کرد و دست آخر به دستور اوباما جنگندههای امریکایی همپای نیروی هوایی سعودی وارد کارزار شمال یمن شد.