برآستان جانان گرسر توان نهادن...

بصیرت:ولایت فقیه در جامعه اسلامی ایران به عنوان یکی از محوری ترین امور در اداره کشور محسوب می شود، به گونه ای که مردم در کوران فتنه ها و بحران های داخلی و خارجی گوش به فرمان ولی امر خود دارند و با تبعیت از دستورات و بیانات ولی فقیه توانسته اند در طول سی سال بعد از انقلاب اسلامی بر مشکلات پیروز شوند.
به بیان دیگر باید اذعان داشت که در دنیای پیچیده امروزی تنها راه نجات بشری پیروی از ولایت فقیه است که می تواند بیراهه ها را به مردم بشناساند و مسیر سعادت دنیوی و اخروی را به ارمغان آورد. تجربه سی ساله جمهوری اسلامی به خوبی نشان داده است که ولایت مداری ایرانیان سبب خنثی شدن توطئه های دشمنان و بدخواهان شده و اقتدار بی چون و چرایی را برای کشورمان در سطح جهانی به ارمغان آورد.
طرح حکومت اسلامی بر پایه ولایت فقیه که در اوج خفقان و اختناق رژیم استبدادی از سوی حضرت امام خمینی(ره) ارائه شد انگیزه مشخص و منسجم نوینی را در مردم مسلمان ایجاد نموده و راه اصیل مبارزه مکتبی اسلام را گشود. ولایت فقیه عادل براساس ولایت امر و امامت مستمر قانون اساسی زمینه تحقق رهبری فقیه جامع الشرایطی را که از طرف مردم به عنوان رهبر شناخته می شود آماده می کند تا ضامن عدم انحراف سازمان های مختلف از وظایف اصیل اسلامی خود باشد.
ولی فقیه به وسیله یک شیوه دموکراسی و ازسوی اعضاء خبرگان انتخاب می شود و رهبر جامعه تا زمانی که از معیارهای تعریف شده شرعی و قانونی عدول نکند همچنان ولی فقیه و رهبر امت اسلامی است و تبعیت از او بر همگان واجب شرعی خواهدبود.
در گزارش امروز و فردای کیهان به تحلیل و بررسی نقش و اهمیت ولایت فقیه در ایران اسلامی خواهیم پرداخت.
ولایت فقیه در قانون اساسی
اصل 5 قانون اساسی ولایت فقیه را به عنوان یک خصیصه ممتاز نظام اسلامی شناخته است که مقرر می دارد:«در زمان غیبت حضرت ولی عصر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- در جمهوری اسلامی ایران ولایت امر و امامت امت برعهده فقیه عادل و باتقوا، آگاه به زمان، شجاع، مدیر و مدبر است که اصل یکصد و هفتم عهده دار آن می گردد».
اصل 57 به عنوان ولایت مطلقه امر آمده است: «قوای حاکم در جمهوری اسلامی ایران عبارت اند از: قوه مقننه، قوه مجریه و قوه قضائیه که زیر نظر ولایت مطلقه امر و امامت امت بر طبق اصول آینده این قانون اعمال می گردند. این قوا مستقل از یکدیگرند.»
اصل 60 قانون اساسی: «اعمال قوه مجریه جز در اموری که در این قانون مستقیما برعهده رهبری گذارده شده از طریق رئیس جمهور و وزرا است.» این اصل قسمتی از اعمال قوه مجریه را بر عهده مقام رهبری گذارده است.
اصل 91 قانون اساسی:«... شش نفر از فقهای عادل و آگاه به مقتضیات زمان و مسائل روز، انتخاب این عده با مقام رهبری است.» این اصل قانون اساسی در مورد شورای نگهبان و چگونگی ترکیب اعضای آن می باشد که قسمت اول این اصل درباره وظیفه رهبر می باشد.
اصل 107 قانون اساسی:«پس از مرجع عالیقدر تقلید و رهبر کبیر انقلاب جهانی اسلام و بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران حضرت آیت الله العظمی امام خمینی- قدس سره الشریف- که از طرف اکثریت قاطع مردم به مرجعیت و رهبری شناخته و پذیرفته شدند، تعیین رهبر به عهده خبرگان منتخب مردم است. خبرگان رهبری درباره همه فقهای واجد شرایط مذکور در اصول پنجم و یکصد و نهم بررسی و مشورت می کنند.
هرگاه یکی از آنان را اعلم به احکام و موضوعات فقهی یا مسائل سیاسی و اجتماعی یا دارای مقبولیت عامه یا واجد برجستگی خاص در یکی از صفات مذکور در اصل یکصد و نهم تشخیص دهند او را به رهبری انتخاب می کنند و در غیر این صورت یکی از آنان را به عنوان رهبر انتخاب و معرفی می نمایند. رهبر منتخب خبرگان، ولایت امر و همه مسئولیت های ناشی از آن را برعهده خواهد داشت...».
اصل 108 قانون اساسی:«قانون مربوط به تعداد و شرایط خبرگان، کیفیت انتخاب آن ها و آئین نامه داخلی جلسات آنان برای نخستین دوره باید به وسیله فقهای اولین شورای نگهبان تهیه و با اکثریت آرای آنان تصویب شود و به تصویب نهایی رهبر انقلاب برسد.»
اصل 109 قانون اساسی:«شرایط و صفات رهبر:
1. صلاحیت علمی لازم برای افتاء در ابواب مختلف فقه،
2. عدالت و تقوای لازم برای رهبری امت اسلام،
3. بینش صحیح سیاسی و اجتماعی، تدبیر، شجاعت، مدیریت و قدرت کافی برای رهبری.
در صورت تعدد واجدین شرایط فوق شخصی که دارای بینش فقهی و سیاسی قوی تر باشد، مقدم است».
بندهای قانونی دربارأ وظایف و اختیارات رهبری نشان می دهد که ولایت فقیه نه تنها یک مسئله شرعی و اسلامی بلکه موضوعی کاملا قانونی در ایران است، چرا که در بندهای متعدد قانون اساسی جمهوری اسلامی درباره شیوه انتخاب و مراحل و شرایط رهبری امت اسلامی توضیح داده شده است.
ولایت مداری در ایران اسلامی
بسیاری از کارشناسان مسائل سیاسی بر این باورند که راهپیمایی میلیونی مردم ایران در روز چهارشنبه نهم دیماه به نوعی تأکید بر حفظ جایگاه ولایت فقیه بود. یعنی مردم ثابت کردند که با تمام وجود گوش به فرمان ولی فقیه هستند و این نخبگان و خواص اند که باید هوشیاری خود را حفظ کنند. حتی یکی از چهره های سیاسی در این باره گفتند که مردم در ولایت پذیری جلوتر از برخی خواص اند.
حجت الاسلام والمسلمین حمید رسایی، نمایندأ مردم تهران و عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگار کیهان ضمن اشاره به شرایط ولی فقیه می گوید: «وقتی که به ویژگی ها و شرایط ولایت فقیه دقت می کنیم می بینیم که این خصوصیات همان شرایطی است که می تواند جامعه اسلامی ما را از هرگونه انحراف و کج روی باز دارد و راه درست را به مردم نشان دهد و در واقع ولی فقیه عادل، مدیر و مدبر می تواند به خوبی جامعه را در راستای سعادت و کمال و پیشرفت هدایت کند.»
رسایی می گوید: «امروز هیچ حکومتی در جهان نیست که نظام سلطأ غرب بر آن پنجه نینداخته باشد و حتی اگر به ظاهر دموکراسی برقرار باشد اما می بینیم نوعی سلطه که باید آن را «سلطأ نوین» بنامیم بر آن کشور سایه افکنده و به گونه ای استکبار جهانی در آن کشورها رخنه کرده است و حتی در برخی کشورهای اسلامی نیز می بینیم دشمن از راه احکام دینی وارد شده و از همان شیوه آنان را به بیراهه کشانده است.»
عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس شورای اسلامی به مسلمانان و ولایت پذیری در جهان اسلام اشاره می کند و می گوید: «در شرع اسلام آمده است که در صورت غیبت و نبود معصوم(ع) مردم باید ولایت فقیه عادل و جامع الشرایط را بپذیرند، یعنی در زمان غیبت امام زمان(عج) امر شده که امت اسلامی باید ولایت فردی را بپذیرند که دارای تقوا، عدالت، شجاعت و... باشد و در واقع هرکدام از شرایط ولایت اگر در وجود ولی فقیه نباشد آن فرد نمی تواند ولی امر قرار بگیرد، چرا که زمینه سوءاستفاده دشمنان را فراهم خواهد کرد.»
این نماینده مردم تهران در مجلس در ادامه تحلیل خود می گوید: «ملاک ها و معیارهایی برای ولی فقیه وجود دارد که برای ریاست جمهوری وجود ندارد، مثلا در بحث ولایت فقیه آمده است فردی که تمایل به دنیا دارد نمی تواند ولی فقیه باشد که چنین ملاکی برای ریاست جمهوری وجود ندارد، چون مردم نباید با فردی که تقوا ندارد یا عادل نیست و حبّ دنیا دارد بیعت کنند، از همین رو می توان پی به اهمیت و نقش و جایگاه مهم ولایت فقیه در جامعأ اسلامی برد.»
ریزش ها و رویش ها
باتوجه به فتنه هایی که پس از انتخابات اخیر ریاست جمهوری در کشورمان به وجود آمد دیدیم که عده ای در برابر ولی فقیه ایستادند و در واقع نظر ایشان که به جز عدالت و سعادت امت اسلامی چیز دیگری نبود را نپذیرفتند و در امتحان پیش آمده مردود شدند.
حجت الاسلام رسایی، نمایندأ مردم تهران در مجلس شورای اسلامی در این باره به آیه ای از قرآن مجید اشاره می کند و می گوید: «در سورأ مائده آیأ 45 خداوند متعال می فرمایند: «ای گروهی که ایمان آورده اید، هر که از شما از دین خود مرتد شود به زودی خداوند قومی را که بسیار دوست دارد و آنها نیز خدا رادوست دارند و نسبت به مومنان سرافکنده و فروتن و به کافران سرافراز و مقتدرند- مانند علی(ع) و شیعیانش - به نصرت اسلام برمی انگیزد که در راه خدا جهاد کنند و در راه دین از نکوهش و ملامت احدی باک ندارند، این است فضل خدا به هر که خواهد عطا کند و خدا را رحمت وسیع نامنتهاست و به احوال هر که استحقاق آن را دارد داناست.»
براساس این آیه شریفه قرآن کریم می توان پی برد که هر چقدر ریزش ها به وجود بیاید رویش هایی هم در پی خواهد داشت. به بیان دیگر باید گفت که خداوند در این آیه شریفه با صراحت حجت را بر امت تمام کرده و می گوید که با انحراف شما از درجه ایمان، خداوند و دین او هیچ لطمه ای نمی بیند بلکه قوم و ملت دیگری خواهند آمد که در دین مداری از شما سرخواهند بود.»
رسایی با مصداق های امروزی درباره آیه 45 سوره مائده به تحلیل خود ادامه می دهد و می گوید: «ریزش در مسیر حق همیشه وجود داشته و دارد و نباید نگران شد که چرا مثلاً برخی خواص از چرخه اسلام و انقلاب خود را حذف کردند چون رویشها همیشه وجود داشته است، مثلاً با سقوط طلحه ها و زبیرها ظهور
مالک اشترها را دیده ایم و الآن هم در جمهوری اسلامی و در سال 8831 عده ای درصدد مخالفت با ولایت فقیه به عنوان محوری ترین رکن نظام برآمدند اما جای نگرانی نیست، چرا که تجربه تاریخی و وعده های قرآنی به ما ثابت کرده که در پی هر ریزشی - که امری کاملاً طبیعی است- رویش هایی به وجود خواهد آمد. به عنوان نمونه در راهپیمایی میلیونی مردم در نهم دیماه سال جاری نسل سوم و چهارمی هایی شرکت کردند و شعار حمایت از ولایت فقیه را سرمی دادند که اصلاً امام خمینی(ره) و دوران اول انقلاب را ندیده اند، که همه اینها از تحقق وعده های الهی حکایت دارد.»
زمان اثبات ولایت پذیری
«زمانی که نظرات موجود با نظر رهبری یکی باشد ولایت پذیری محقق نمی شود، بلکه ولایت پذیری زمانی اثبات می شود که علیرغم تفاوت دیدگاه، تابع ولی فقیه بوده و به نظرات ایشان تمکین کنیم.»
این سخنان حسن رحیم پور ازغدی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی است که چندی پیش در هشتمین اردوی آموزشی سیاسی دانشجویان دختر دانشگاه های سراسر کشور بیان کرده است.
وی با تاکید بر اینکه ولی فقیه مشروعیت الهی داشته و اطاعت از آن واجب است، می گوید: «اطاعت از رهبری واجب می شود که خصوصیات یک فقیه جامع الشرایط را داشته باشد و از سوی مردم انتخاب شود و در واقع ولی فقیه باید به خدا، امام زمان(عج) و حتی همه مردم پاسخگو باشد.» عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه برخی می خواهند ولایت فقیه را با خود منطبق کنند، می گوید: «اگر این افراد به اهداف خود نرسند ولی فقیه را دیکتاتور، مستبد و ناعادل می خوانند، باید بدانیم که ولی فقیه معصوم نیست و انتظار عصمت از آن نمی رود، اما زمانی که ولی فقیه در موردی، تکلیف را مشخص کرد دیگر حرفی در مورد آن باقی نمی ماند.»
محوریت دین مداری
بدون شک در اسلام، پذیرش ولایت فقیه در محوریت اصلی قرار دارد، به شیوه ای که می توان گفت افرادی که تابع ولی فقیه زمان خود نباشند راه را به بیراهه می روند و در بحران ها و حوادث گمراه می شوند. حجت الاسلام والمسلمین رحیم جعفری، کارشناس امور فرهنگی به خبرنگار کیهان می گوید: «یقیناً افرادی که اصل ولایت فقیه را قبول نداشته باشند اصل دین و ایمانشان زیر سؤال است، چرا که انکار ولایت فقیه به معنای انکار یکی از ضروریات دینی است و همانند فردی است که منکر نماز و روزه و خمس و زکات و... شود.» جعفری می گوید: « به بیان دیگر باید گفت فرد یا افرادی که نماز می خوانند و روزه می گیرند و سایر مسائل واجب شرعی را انجام می دهند اما ولایت را نمی پذیرند به نوعی در تمامی واجبات انجام شده خود اشکال وارد کرده اند. به عنوان مثال در یک مدرسه، مدیر نقش محوریت را ایفا می کند، حال نمی توانیم سایر پرسنل آن مدرسه را به رسمیت بشناسیم اما نقش مهم مدیر را منکر شویم.»
این کارشناس امور فرهنگی بحث ولایت فقیه را دارای ریشه های عقلی، شرعی و دموکراسی می داند.
ادامه تحلیل ایشان را در گزارش فردا بخوانید.
ایرج نظافتی