1+5 و دیوارهای فرو ریخته /پرویز راستی

 کاخ سفید در طی یک ماه اخیر موجی از فشارها و محدودیت ها علیه ایران را در دستور کار خود قرار داده بود تا بدینوسیله ضمن تغییر مسیر جدیدی که براثر توافق ایران و آژانس در پرونده هسته ای ایران ایجاد شده بود جمهوری اسلامی را مجبور به تسلیم خواسته های زیاده خواهانه اش نماید. این فشارها در دو حوزه نظامی و اقتصادی مورد توجه قرار گرفته بود. در حوزه نظامی جنگ روانی گسترده ای مبنی بر قریب الوقوع بودن عملیات برق آسا علیه تاسیسات هسته ای ایران راه انداخته شد. اما در حوزه اقتصادی برخلاف نکته فوق گامهای واقعی تری برداشته شد. واشنگتن برای اینکه فشارهای اقتصادی گسترده و همه جانبه و کارایی را علیه ایران وارد سازد، به صورت «پله ای» در سه سطح اقدام به تحریم ایران کرد..

سطح اول: کاخ سفید در این سطح موفق شد قانون فرامرزی جدیدی را در کنگره آمریکا همانند قانون ایلسا و داماتو تحت عنوان «لایحه ضد اشاعه در ایران» به تصویب رساند. براساس قانون ضد ایران همکاری با کشورهایی که در زمینه انرژی صلح آمیز هسته ای در ایران فعالیت دارند ممنوع می شود.

در سطح دوم آمریکا تلاش کرد تا از طریق دولت جدید فرانسه اتحادیه اروپا را وادار به تنظیم قانون تحریم علیه ایران نماید. موفق شدن آمریکا در این سطح با تردیدهای جدی روبه رو است. سولانا هماهنگ کننده اتحادیه اروپا اعمال تحریم علیه ایران در چارچوب این اتحادیه اظهار داشت که بحث در مورد چنین ایده ای تاکنون در اتحادیه سابقه نداشته است. اما در عین حال وی گزینه فشار را در کنار پیگیری مذاکرات رد نکرد. با این حال شواهد امر بیانگر این موضوع است که اتحادیه اروپا برای ورود در این عرصه (تحریم) با تردید های شدیدی روبه رو است. در واقع وجود اختلاف و دیدگاههای متفاوت در اتحادیه اروپا مانع اساسی آمریکا برای همراهی اتحادیه با خود علیه ایران است.

در سطح سوم آمریکا سعی کرد تا قطعنامه سوم تحریم را در شورای امنیت به تصویب رساند برای این منظور چند نشست مقدماتی اعضای گروه 1+5 برگزار شد اما اختلاف شدید اعضا که عمدتا ناشی از گزارش البرادعی به شورای حکام آژانس و توافق ایران و آژانس است، امید تصویب پیش نویس قطعنامه را از آمریکایی ها گرفت تا جایی که برنز معاون وزیر خارجه آمریکا و شرکت کننده در آخرین نشست گروه 1+5 ابراز داشت « من پیش بینی نمی کنم که مذاکرات درباره قطعنامه به سرانجا می برسد. در نهایت رسانه های آمریکایی از جمله واشنگتن پست شکست نشست گروه 1+5 را اعلام و مسکوت ماندن موضوع هسته ای ایران تا پایان جدول زمان بندی توافقات ایران و آژانس را خبر دادند.

اکنون مهم این است که نادیده گرفتن گزارش و توافقات آژانس با ایران و شکست تلاشهای تحریمی علیه ایران آثار و تبعات قابل توجهی را برجای خواهد گذاشت. مهمترین آن تثبیت راه جدیدی است که به ابتکار ایران در مسیر حل پرونده هسته ای ایران ایجاد شده است؛ راهی که غایت آن به نفع ایران خواهد بود. چنانکه البرادعی اعلام کرد که انتهای مسیر جدید به نفع ایران تمام خواهد شد. در واقع شکست آمریکا در عدم تغییر معادله جدید پرونده هسته ای ایران شکست های متوالی را نصیب آمریکا و موفقیت های پیاپی را برای ایران ایجاد خواهد کرد. تحلیل لاوروف وزیر خارجه روسیه از روند جدید قابل توجه است. وی گفت: می توان امیدوار بود که اگر در آینده نیز همین طور باشد ما به نتایج بسیار مهم پیرامون هسته ای ایران دست خواهیم یافت و سوالات مهمی روشن می شود. نتیجه چنین برداشتی این است که تحقق توافقات ایران و آژانس بر طبق جدول زمان بندی شده، پرونده هسته ای ایران را به آژانس بازگشت خواهد داد و استراتژی آمریکا بطور کامل با شکست روبه رو خواهد شد.