شکست هاى عصر اولمرت

* بى شک ایهود اولمرت نماد ناکامى صهیونیست ها است

اولمرت که با انتشار گزارش کمیته وینوگراد، زیر تیغ مخالفان قرار گرفت، تلاش دارد تا با تکیه بر نقش خود در روند صلح خاورمیانه همچنان قدرت را حفظ نماید و از سویى دیگر آمریکا نیز تلاش دارد تا با معرفى اولمرت به عنوان تنها صالب صلح خاورمیانه، رضایت اعراب را براى حمایت از آن به دست آورد. انتشار گزارش کمیته وینوگراد که در آن اولمرت نخست وزیر، عامیر پرتز وزیر جنگ و دان حالوتس رئیس سابق ستاد ارتش رژیم صهیونیستى به عنوان عاملان شکست لبنان معرفى شدند، تشدید اعتراضات علیه اولمرت را به همراه داشت. نکته مهم در بحران اخیر رژیم صهیونیستى، مواضع ایالات متحده در قبال اولمرت است. هرچند آنها از موضع گیرى آشکار در این باره خوددارى کرده اند اما نکته مهمى را مد نظر قرار داده اند و آن نقش اولمرت در تحقق روند سازش خاورمیانه است. این در حالى است که:

الف) ساکنان سرزمین هاى اشغالى فلسطین و شهرک نشینان یهودى، از ادامه انتفاضه و پاسخ هاى موشکى مقاومت در هراسند. آنها خواستار اجراى آتش بس همیشگى براى حفظ امنیت خود شده اند. بر این اساس آنها از روند صلح حمایت مى کنند در حالى که اولمرت به عنوان مجرى طرح مى تواند تا حدودى از انتقادهاى جامعه مستعمره نشین ها بکاهد.

ب) آمریکا تلاش دارد تا با معرفى اولمرت به عنوان تنها ناجى سازش خاورمیانه، رضایت اعراب را براى حمایت از آن به دست آورد. به عبارتى دیگر آنها چنان وانمود مى کنند که نبود اولمرت مانند شکست طرح صلح است و از این رو اعراب باید از آن حمایت کنند. این امر در قبال تشکیلات خودگردان نیز تکرار مى شود. (آنها آمدن فردى جدید به جاى اولمرت را به منزله شکست مذاکرات و تشدید حملات علیه فلسطینیان عنوان مى کنند.)

ج) نکته مهم در تحولات سرزمین هاى اشغالى فلسطین ،نگاه جامعه جهانى و بازیگران خارجى است. واشنگتن هرچند رضایتى از دولت اولمرت ندارد اما دگرگونى در این رژیم را در مقطع کنونى مغایر با اهداف خود مى داند، و از اینرو حمایت از اولمرت را در دستور کار دارد. آنها با تأکید بر نقش وى در روند صلح برآنند تا جامعه جهانى را به حمایت از اولمرت وادار سازند. (این اقدام مقطعى است و احتمال دگرگونى در آن در آینده وجود دارد.)

در پایان مى توان گفت که تأکید آمریکا بر نقش اولمرت در دستیابى به صلح خاورمیانه آخرین تلاش وى براى حفظ دولت کنونى رژیم صهیونیستى براى تحقق اهدافش (بویژه صلح خاورمیانه) است. هرچند که در نهایت آنها نیز چندان تمایلى به دولت کنونى ندارند اما از آمدن دولتى افراطى در هراس هستند. بر این اساس در شرایط کنونى ادامه مقاومت به تشدید بحران در دولت اولمرت منجر مى شود که فروپاشى رژیم صهیونیستى را تسهیل مى کند. این امر تنها راهکارى است که ملت فلسطین را به تحقق آرمان تشکیل کشور مستقل فلسطینى به پایتختى قدس شریف رهنمون مى سازد.

* سایه شکست جنگ ۳۳ روزه

در تل آویو همه چیز تحت الشعاع شکست جنگ ۳۳ روزه است. درست ۳۹ سال پس از جنگ شش روزه یعنى در تابستان ۲۰۰۶ آخرین جنگ میان طرف عربى و اسرائیلى با تغییر و تحولاتى که منطقه خاورمیانه شاهد آن بود، درگرفت. این بار طرف عربى را ارتش هاى سازمان یافته با جنگ افزارهاى سنتى تشکیل نمى داد. گروهى مبارز تحت عنوان جنبش حزب الله لبنان که قدمت آن از ۲۰ سال هم تجاوز نمى کرد طرف مقابل اسرائیلى بود که به مراتب از اسرائیل سال ۱۹۶۷ پیشرفته تر و قدرتمند تر بود. اسرائیل در این جنگ داراى ۳۰۰ فروند هلى کوپتر، ۶۰ سکوى پدافند ضد موشکى، ۳۹۰۰ دستگاه انواع تانک هاى پیشرفته، ۵ زیر دریایى، ۱۷ ناو جنگى و در نهایت ۶۱۳ هزار نیروى نظامى اعم خدمتى و ذخیره بود. مدت جنگ نه تنها ۶ روز نبود که ۳۳ روز به طول انجامید و نتیجه آن نیز هیچ شباهتى به جنگ ژوئن ۱۹۶۷ (نخستین جنگ اعراب و اسرائیل) نداشت. طرف عربى با ۳ الى ۵ هزار نیروى حاضر در میدان این بار بر دشمن دیرینه خود پیروز شد و حامیان اسرائیل را در سى و سومین روز جنگ وادار کرد با ارائه قطعنامه اى از سوى شوراى امنیت موجبات خروج آبرومندانه رژیم اسرائیل را از این جنگ که این بار آغازگر آن خود اسرائیل و با برنامه از پیش طراحى شده بود، مهیا کنند.

در پیروزى جنبش حزب الله لبنان در آخرین جنگ اعراب و اسرائیل نه تنها هیچ ارتش عربى خود را وارد جنگ با اسرائیل نکرد که برخى نظام هاى عربى حتى حزب الله را متهم به ماجراجویى علیه مردم این کشور کرده و در تصویب قطعنامه اى که دشمن شماره یک خود(اسرائیل) را از مرگ حتمى نجات مى داد از هیچ کوششى دریغ نکردند. به هر روى حزب الله لبنان به ادعاى دوست و دشمن پیروز قاطع آخرین جنگ اعراب و اسرائیل پس از۴۰ سال از نخستین جنگ آنان در سال ۱۹۶۷ بود با این تفاوت که اعراب این بار هدف خود را پیروزى نمى دانستند و درست در جهت مخالف اهدافى حرکت کردند که ۴۰ سال پیش براى تحقق آن شکستى مفتضحانه را متحمل شدند.

* مقایسه نتایج ۲جنگ ۱۹۶۷ و ۲۰۰۶ اعراب و اسرائیل

پس از پایان جنگ ژوئن ۱۹۶۷ که به شکست اعراب و پیروزى اسرائیل انجامید سران عرب با تشکیل نشستى در خارطوم پایتخت سودان هرگونه صلح اعتراف و مذاکره با رژیم صهیونیستى را رد کردند. رهبرى این تصمیم گیرى در آن زمان با جمال عبدالناصر رئیس جمهورى مصر بود. این در حالى بود که اعراب از اسرائیل متحمل شکست سنگینى شده بودند که داراى اثرات استراتژیک و امنیتى بر جامعه عرب به طور عام بود و همین جنگ نیز تغییرات بنیادینى را علیه جوامع عرب منجر شد. با این وجود اما چند ماه پس از پایان جنگ ۳۳ روزه لبنان و اسرائیل در تابستان سال ۲۰۰۶ میلادى، سران عرب درنشست سالانه خود (مارس ۲۰۰۷ ) در ریاض به رغم پیروزى استراتژیکى که چه در صحنه سیاسى و نظامى علیه اسرائیل به دست آوردند تصمیماتى را اتخاذ کردند که تماماً برخلاف تصمیم سه گانه اى بود که در نشست خارطوم در ۴۰ سال پیش اتخاذ کردند. در نشست ریاض که این بار به ریاست امیر عبدالله پادشاه عربستان برگزار شد، سران عرب بدون توجه به پیروزى استراتژیکى که حزب الله لبنان در اختیار آنان قرار داده بود تحت عنوان طرح صلح عربى هم مذاکره هم اعتراف و هم صلح با اسرائیل را در ازاى عقب نشینى این رژیم از سرزمین هاى اشغالى ۱۹۶۷ پذیرفتند. بدون آن که بررسى هرچند ظاهرى نسبت به تعهدات اسرائیل در قالب قطعنامه هاى بین المللى داشته باشند. اسرائیل تاکنون نزدیک به ۵۰ مورد قطعنامه بین المللى در خصوص مسائل فلسطین و اعراب را نادیده گرفته و اصولاً به دلایل استراتژیک نمى تواند از هیچ منطقه اشغال کرده اى از خاک اعراب و فلسطین عقب نشینى کند. چه کرانه باخترى که در قالب سرزمین هاى اشغالى سال ۱۹۶۷ اعراب از آن سخن مى گویند و چه بلندى هاى جولان. هریک داراى فواید امنیتى براى تل آویو هستند که عقب نشینى از آنان به معناى خودکشى اسرائیل خواهد بود. حال چگونه اعراب فرصت تاریخى خود را اینگونه به بهایى بسیار اندک فروخته اند جاى تأمل دارد.

نکته آخر این که به رغم تغییراتى که در روند مسائل مربوط به خاورمیانه به نفع اعراب و علیه اسرائیل و حامیان این رژیم بروز و ظهور یافته است اما اعراب به نظر مى رسد صلح و ثبات خود را از اسرائیل گدایى مى کنند. اسرائیلى که پس از شکست در جنگ تابستان گذشته در یک قدمى سقوط قرار داشت.