
ریزش و رویش از نظر مفهومی
رها شدن، جدا شدن، کنده شدن و افتادن اجزا از یک کل را ریزش گویند. جوانه زدن، نو شدن و زایش اجزای جدید برای یک کل را نیز رویش گویند. از نظر اصطلاحی، فاصله گرفتن و جدا شدن افرادی که به عنوان یاران انقلاب به شمار آمده و با این فاصله گرفتن از صف انقلابیون جدا گشته و بی تفاوت شده و یا به صف مخالفین یا معاندین می پیوندند را ریزش های انقلاب گویند. افرادی که انقلاب را درک نکرده و به عنوان نسل های دوم و سوم به شمار می آیند و یا افرادی که در مقطع پیروزی انقلاب همراه با انقلاب نبوده و با تحولات فکری و روحی به یاران وفادار انقلاب تبدیل می شوند، رویش های انقلاب گویند.
ریزشها و رویشها امری طبیعی است
ریزش و رویش در طبیعت یک امر طبیعی است. جوامع انسانی و حرکات تکاملی در تاریخ بشر از این امر طبیعی مستثنی نمی باشد. در فصل های پاییز و زمستان، دوره برگ ریزان درختان فرا می رسد و با آغاز بهار رویش های جدید، جان تازه ای به درختان می دهد. هر ریزشی، مقدمه ای برای یک رویش است. ریزش برگ درختان در فصل پاییز به معنای مرگ درخت نمی باشد. این درخت زنده است و رویش های بهاری نشان بزرگی از این زندگی است. برگ و بار عوض شدن برای درخت و حیات آن مشکلی ایجاد نمی کند. آن قطع شدن ریشه ها و آسیب دیدن تنه درخت است که می تواند به نابودی آن منجر گردد. در این صورت ریزش و رویش بار و برگ ها را نه تنها نگران کننده ارزیابی نمی کنند، بلکه آن را نشانه رشد و بالندگی می دانند.
ریزش و رویش در انقلابها
انقلاب ها با هر عنوان و ماهیتی همراهان، یاران و اصحابی دارند. برخی از این همراهان و یاران انقلاب در مسیر حرکت به سمت آرمان های آن، عزم و اراده را از دست داده و با خستگی از تداوم حرکت انقلابی بازمانده و یا با تغییر آرا و اندیشه ها مسیر خود را از انقلاب جدا می کنند. حرکت در مسیر آرمان های یک انقلاب و تلاش برای تحقق اهداف یک انقلاب، همانند حرکت گروهی برای فتح قله ای مرتفع است. در ابتدای حرکت جمعی برای فتح قله، بسیاری ممکن است همراه شوند و کاروانی به راه افتد، اما در بین راه این کاروان به تدریج دچار ریزش می شود. راحت طلبی ، خستگی و از دست دادن انگیزه می تواند دلیل این ریزش ها باشد. کسانی در نهایت به قله خواهند رسید که در مسیر پرفراز و نشیب و در هنگامه عبور از صخره ها و سنگلاخ ها و در سرماها و گرماها، خسته نشوند و در عزم و اراده آنان خللی ایجاد نگردد و هدف را گم نکنند. هر چند از حجم اولیه این کاروان با افراد مشخص و معین ممکن است به تدریج نفراتی کاسته شوند، لکن نیروهایی تازه نفس و با همان انگیزه فتح قله در ادامه مسیر به این کاروان می پیوندد و در نهایت به آن هدف موردنظر می رسند. تمامی انقلاب ها، این قبیل ریزش ها و رویش ها را دارند و گریزی از آن نیست و هرگاه ریزش های انقلاب با رویش های جدید همراه باشد، انقلاب از حرکت باز نخواهد ایستاد.
ریزشها و رویشها در نهضت صدر اسلام
مطالعه عمیق در تاریخ سیاسی اسلام نشان می دهد نهضت صدراسلام به ویژه بعد از دوران پیامبر (ص)، با ریزش های فراوانی از یاران و اصحاب این نهضت مواجه گردید. افراد بسیاری بودند که در زمان حضرت رسول اکرم (ص)، در راه اسلام مجاهدت کرده و برای پیشبرد اسلام و تحقق حاکمیت اسلامی زحمت های زیادی را کشیده و رنج های فراوان متحمل شدند، لکن در گذر زمان و حوادث روزگار از ادامه حرکت در راستای تحقق ارزش های جامعه اسلامی بازمانده و در مسیر دیگری به حرکت در آمدند. ریزش های نهضت صدر اسلام، کسانی هستند که از اسلام راستین فاصله گرفتند و خطوط انحرافی را پایه گذاری کردند. تاریخ اسامی فراوانی از ریزش های نهضت صدر اسلام را به ثبت رسانده است. این افراد همان کسانی هستند که با پیامبر و اسلام عزت، آبرو و قدرت یافتند و بعد از پیامبر (ص) به دلیل عافیت طلبی، جاه طلبی و دنیاگرایی ، از خط اصیل اسلام فاصله گرفتند و بعضاً به مقابله با اسلام راستین پرداختند. فتنه های دوران حضرت علی (ع) و امام حسن (ع) و امام حسین (ع) از نتایج مواضع و عملکرد همین ریزش های نهضت صدر اسلام است. طلحه و زبیر از نمونه های برجسته ای هستند که با جدا شدن از مسیر اصلی و فتنه انگیزی و راه انداختن جنگ جمل مشکلاتی را برای حکومت حضرت علی (ع) به وجود آوردند. ریزش های سپاه حضرت علی (ع) در جنگ صفین موجب تحمیل حکمیت به سپاه اسلام و شخص آن حضرت گردید. مجموعه این ریزش ها خوارج را پدیدار ساخت و جنگ نهروان شکل گرفت. دنیاگرایی و بی بصیرتی آنچنان ریزش هایی را در جبهه اسلامی پدیدار ساخت که دوران امام حسن (ع) و امام حسین (ع) فتنه هایی گوناگون رخ نمود و در نهایت از بطن این فتنه ها عاشورای سال 61 هجری بیرون آمد. در کنار این ریزش ها، رویش هایی وجود داشت و زنده بودن اسلام نتیجه همین رویش های پی درپی در گذر زمان است.
ریزشها و رویشها در انقلاب اسلامی
انقلاب اسلامی ایران براساس قاعده طبیعی و سنت رایج همه نهضت ها و انقلاب ها، دارای ریزش ها و رویش ها بوده و این روند همچنان ادامه دارد. انقلاب اسلامی، انقلاب ارزش ها بوده و آرمان های این انقلاب برگرفته از آموزه های دینی است. تحقق حاکمیت الهی، اجرای شریعت، اجرای عدالت، بسترسازی برای رشد، تعالی و سعادت تمامی انسان ها، مبارزه با استکبار، ظلم و ستم، حمایت از محرومان و مستضعفان عالم، همگی آرمان ها و اهداف انقلاب اسلامی است. این انقلاب بزرگ دارای سه رکن اسلام، رهبری و مردم بود. توده های مردم از اقشار مختلف با تأسی به حضرت امام خمینی (ره) و براساس تعالیم اسلامی با شعار استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی قیام کردند و انقلاب اسلامی را به پیروزی رساندند. با گذشت زمان افراد و گروه هایی مشاهده می شوند که از همراهی با امام (ره)، توده های مردم و اسلام اصیل و ناب باز می مانند. این افراد از کاروان انقلاب فاصله گرفته و دچار ریزش می شوند. ریزش های انقلاب اسلامی از نظر فردی و جمعی را به دو دسته می توان تقسیم کرد.
1- کسانی که تا بن دندان به اسلام و نظام دینی و ولایت فقیه اعتقاد نداشته و با استقرار جمهوری اسلامی با محوریت ولایت فقیه به تدریج از نظام اسلامی و کاروان انقلاب فاصله گرفتند. در بین این افراد، فرصت طلبانی هم یافت می شوند که خود را انقلابی نما جلوه داده تا با نشستن بر سر سفره انقلاب به دنیای خود برسند. این افراد پس از سوءاستفاده ها در مسیر دیگری به حرکت در می آیند که از آنها نمی توان با عنوان ریزش های انقلاب نام برد، چرا که اساساً آنها از اول انقلابی نبوده اند.
2- برخی از ریزش های انقلاب، کسانی هستند که به انقلاب، اسلام و امام (ره) اعتقاد داشته ، لکن به دلیل برخی از ضعف های نفسانی و شرایط اجتماعی و سیاسی به مرور زمان از آن آرمان ها، انگیزه ها و روحیه انقلابی فاصله می گیرند. برخی دچار عافیت طلبی و دنیاگرایی شده و برخی تحت تأثیر افکار و اندیشه های دیگران و زد و بندهای سیاسی، از مسیر اصلی انقلاب فاصله می گیرند. سلامت انقلاب اسلامی و پویایی آن با راهبری ولایت فقیه و پشتیبانی توده های مردم، هر از چندی ناخالصی ها را دور ریخته و از گردونه خارج می کند. انقلاب اسلامی درکنار ریزش های خود، آنچنان دارای رویش بوده و نسل های دوم و سوم را به خود جذب کرده و همراه ساخته که امید به آینده را دو چندان نموده است. رهبر معظم انقلاب اسلامی چندی قبل با اشاره به ریزش های انقلاب فرمودند، در کنار این ریزش ها، دو برابر رویش داشته ایم.
چرا انقلاب اسلامی ریزش دارد؟
چرا انقلاب دچار ریزش نیرو می شود، آیا می توان از این ریزش ها جلوگیری کرد؟ بدیهی است که ریزش های انقلاب یک خسارت است و برای حفظ نیروهای انقلابی در مسیر اصلی باید تلاش کرد، اما اگر افرادی به خاطر هوا و هوس ها، نفسانیات، قدرت طلبی ها، شهوت رانی ها و عافیت طلبی ها، از مسیر انقلاب خارج شدند، آیا مقصر و عامل این ریزش ها و سقوط افراد رهبران انقلابند یا خود این افراد به دلیل ضعف اراده و ایمان ضعیف، گرفتار وسوسه های شیطانی شده و خود از قطار انقلاب پیاده شدند. اساساً افرادی که دچار انحراف و فساد می شوند، باید از قطار انقلاب پیاده شوند و پویایی و سلامت انقلاب در همین پیاده کردن افراد منحرف و فاسد از قطار انقلاب است. مقام معظم رهبری در همین راستا می فرمایند:«انقلاب زنده است، این اصول زنده است. هیچ مانعی ندارد که برگ و بار عوض شود. خزان هایی در راه است؛ این یک حرکت طبیعی است برای موجودات زنده عالم. همیشه ریزش و رویش وجود دارد؛ مهم این است که در کنار ریزش، رویش هم وجود داشته باشد و امروز این جور است. بحمدالله انقلاب علی رغم همه تبلیغات، همه تخریب ها، همه ضربه ها، همه تهاجم های از اطراف و اکناف، تهاجم سیاسی، تهاجم اقتصادی، پیشرفت کرده، این انقلاب زنده ، با نشاط و مشغول پیشرفت است.»
ریزشها عامل فتنه اخیر در انقلاب
فتنه عمیق ایجاد شده در ماه های اخیر، محصول پیوند ریزش های انقلاب با دشمنان شناسنامه دار جمهوری اسلامی است. اکنون در برابر انقلاب و نظام مقدس جمهوری اسلامی، جبهه ای مثلث گونه صف آرایی کرده است. یک ضلع این مثلث دشمنان اصلی با محوریت آمریکایی ها، صهیونیست ها و متحدین اروپایی و منطقه ای آنها هستند. ضلع دیگر را تمامی نیروها و جریان های ضد انقلاب شامل سلطنت طلبان، چپ گراهای مارکسیست، منافقین، روشنفکران غرب گرا و وابسته به اجانب با عناوینی چون ملی گرا، لیبرال، ملی- مذهبی تشکیل می دهند، اما ضلع سوم این مثلث را نیروهایی تشکیل می دهند که می توان آنها را انقلابیون فرسوده و پشیمان از مبارزه و یا ریزش های انقلاب نامید. در میان این نیروها که زمانی در کاروان و خانواده انقلاب به حساب می آمدند افراد دانه درشت و دانه ریز قابل توجهی وجود دارند. همسویی و همراهی این نیروها با دشمنان شناسنامه دار، دشمنان را به طمع انداخته است. نیروهای خارج شده از مسیر انقلاب به دلیل سابقه و پیشینه انقلابی و در اختیار داشتن مسئولیت های کلیدی در گذشته و همراهی با حضرت امام (ره)، می توانند با ادعاهای دروغین و پنهان نگهداشتن انحرافات خود، فتنه انگیزی نمایند. بر همین اساس است که به دنبال فتنه های اخیر، رهبر معظم انقلاب اسلامی بر موضوع بصیرت افزایی در جامعه پیش از گذشته تأکید دارند.