آمریکا و انتخابات عراق

علی تتماج
عراق به عنوان بخشی از جهان اسلام در حالی هفتمین سال اشغال خود را به پایان می برد که در ماه های اخیرشاهد تحولات بسیاری می باشد. یکی از اصلی ترین مسائل مطرح در تحولات عراق را برگزاری انتخابات پارلمانی تشکیل می دهد. براساس مصوبات پارلمان عراق (16 اسفند) انتخابات سراسری برای تعیین 523 نماینده برگزار خواهد شد. با توجه به آنکه انتخابات آینده عراق نه تنها تعیین کننده نمایندگان بلکه در اصل تعیین کننده ترکیب سیاسی کشور شامل نخست وزیر و سایر مقامات ارشد می شود. تمام گروه ها و احزاب تلاش دارند تا بیشترین کرسی را در انتخابات به دست آورند. این امر سبب شده تا در کنار ائتلاف های قدیمی، ائتلاف ها و گروه های سیاسی جدیدی نیز در میان شیعیان، اکراد و اهل سنت ایجاد شود. نکته قابل توجه آنکه بسیاری از این گروه ها در گذشته با یکدیگر ناهمسو بوده و اکنون برای انتخابات در کنار یکدیگر قرار گرفته اند. با تمام این تفاسیر آنچه مورد تأکید تمام گروه های سیاسی و مردم عراق می باشد، حذف افراد و جریان های وابسته به بعثی ها می باشد. بر اساس همین سیاست نیز بخش عمده ای از فعالیت کمیته انتخابات (هیئت عدالت و مساوات ) بررسی پرونده کاندیداها و حذف عوامل حزب بعث از انتخابات است. بر اساس گزارش های منتشره بیش از 500 نفر از 14 گروه سیاسی به دلیل وابستگی به بعثی ها از انتخابات حذف شده اند که برخی از آنها در دادگاه تجدیدنظر مورد بخشش قرار گرفتند. در کنار آنچه از روند داخلی انتخابات عراق ذکر شده نکته قابل توجه و مهم دیدگاه آمریکا و تحرکات آن در قبال این انتخابات می باشد هر چند که آمریکا در ظاهر ادعای بی طرفی داشته و انتخابات عراق را امری داخلی عنوان می کند، اما اقدامات و سیاست های آن مغایر به این امر می باشد. مواضع اتخاذ شده از سوی مقامات آمریکایی به ویژه سفر جو بایدن، معاون رئیس جمهور آمریکا به عراق با هدف تأثیرگذاری بر روند انتخابات نشان می دهد که آمریکا چندان بی طرف نبوده و عملاً در جهت منافع گروهی خاص گام برمی دارد. مواضع آمریکایی ها نشان می دهد که آنها چندگروه را در عراق محور سیاست های خود قرار داده اند. بعثی ها، احزاب سکولاریسم و لائیسم و نیز برخی جریان های وابسته به کشورهای عربی منطقه از مهمترین گروه های تحت حمایت آمریکا می باشند. اظهارات جو بایدن، معاون اوباما مبنی بر عدم مشروعیت بین المللی انتخابات عراق در صورت حذف بعثی ها و برخی جریان های سیاسی از انتخابات و نیز سفر وی به عراق با محوریت بررسی آینده این گروه ها خود گواهی بر این مدعا می باشد. در بررسی سیاست آمریکا باید گفت که واشنگتن پس از 7 سال اشغالگری و در شرایطی که توان نظامی و مالی لازم را برای ادامه حضور در عراق ندارد، تلاش دارد که برخی اهداف قدیمی و بلندمدت خود را اجرایی سازد.
ایجاد تغییرات در توافقنامه امنیتی بغداد : واشنگتن برای کسب مسائلی چون حضور بلندمدت نظامیان آمریکا در عراق و برخوردار شدن از حق کاپیتولاسیون، دگرگونی در ساختار سیاسی کشور با آوردن احزاب و گروه های سکولار و لائیک مانند جریان های وابسته به ایاد علاوی، تقسیم قدرت در پارلمان و دولت عراق با محوریت حضور گروه های وابسته به کشورهای عربی منطقه و بعثی ها که هدف آن نیز عدم شکل گیری دولتی مقتدر و فراگیر است و... را می توان از جمله این اهداف دانست. با توجه به اینکه بسیاری از این اقدامات در پارلمان عراق قابل اجرا است و از سوی دیگر انتخابات تعیین کننده ترکیب سیاسی کشور می باشد، آمریکا تلاش دارد تا به هر نحوی بر این انتخابات تأثیر گذاشته و آن را در جهت منافع خود هدایت کند. جالب توجه آنکه آمریکا برای این هدف در کنار مداخلات مستقیم با بهانه قرار دادن جلوگیری از قدرت یابی شیعیان از ظرفیت های تبلیغاتی و مالی برخی کشورهای عربی منطقه نیز بهره برداری می کند. البته آزاد گذاشتن جریان های وابسته به بعثی ها و حتی القاعده برای ایجاد بحران های امنیتی جهت تخریب جریان های حاکم بر عراق نیز از دیگر سیاست های آمریکا می باشد.
در مجموع می توان گفت که ادعای آمریکا در زمینه بی طرفی در انتخابات عراق صرفاً جنبه تبلیغاتی برای انحراف افکار عمومی از عملکردهای این کشور در عراق دارد، چرا که آمریکا این امر را دریافته که شکست در انتخابات کنونی عراق برابر با حذف بسیاری از سیاست ها و طرح هایش در این کشور است که حداقل آن اجبار برای اجرای توافقنامه امنیتی بغداد - واشنگتن مبنی بر خروج نیروهای آمریکایی از عراق در سال 2011 می باشد، لذا برای جلوگیری از این شکست به هر ابزاری حتی تهدید مقامات عراقی می پردازد.