مسکو و راهبرد چندگانه در ارسال اس 300

بصیرت:چنانچه فروش سیستم دفاع موشکی اس 300 به ایران موجب تنش در خاورمیانه شود،مسکو از انجام آن خودداری خواهد کرد.
سخنان فوق را سرگئی لاروف وزیر خارجه روسیه در قبال تحویل سامانه موشکی اس 300 به ایران بیان داشت.سخنانی که بیش از هر چیز نشان دهنده رویکردی نو در ارسال سامانه موشکی اس 300 به ایران است. در واقع سامانه دفاع موشکی اس 300 سامانه ای دفاعی است که برای 100 کیلومتری، توانایی پدافندی ایران را در قبال موشک های بالستیک و کروزافزایش می داد.این سامانه بنا به قرارداد سال 2005 میان تهران و مسکو قرار بود به ایران تحویل داده شود.اما سیاست چندگانه روس ها و تعاملات بین المللی با اروپا و غرب باعث شده است تا اکنون حدود یک سال از زمان تحویل سامانه به ایران بگذرد.مقامات کرملین که از آغاز تاخیر تاکنون مسائلی همانند مشکل فنی و دلایل فنی را علت تاخیر ارسال سامانه به ایران می دانستند اینک با انگشت گذاشتن بر دلایل سیاسی به نظر می رسد تاب تحمل فشارهای غرب را نداشته و با وضع پیش شرط هایی همانند"پاسخ دادن ایران به سوالات "از زمان اجرای تعهد خود به ایران طفره می روند.
در یک سال گذشته مسکو با ترافیک مقامات سیاسی غربی و اسرائیلی روبرو بوده است.سفرهایی که در بسیاری از آنها پیدا و نهان موضوع روابط نظامی ایران با مسکو زیر نظر قرار گرفته شده بود.در این میان دولت راست گرای اسرائیل بیشترین تلاش را در راستای فشار بر روسیه مبنی بر لغو ارسال این سامانه به ایران داشت.سفر پنهانی بنیامین نتانیاهو به روسیه در تابستان گذشته ،سفر شیمون پرز(که با قول مدودوف رئیس جمهور روسیه مبنی بر بررسی ارسال سامانه اس 300 به ایران روبرو شد)و سفر اخیر نتانیاهو به روسیه ،مسکو را زیر فشارهای اسرائیل قرار داد.فشارهایی که در طول یکسال گذشته از طرف واشنگتن نیز تداوم داشته است و عملا امریکا در طول روند مذاکرات استارت با روسیه و انجام برنامه سپر دفاع موشکی خود عدم ارسال سامانه اس 300 به ایران را خواستار بود.سیاستی که اینک به نظر می رسد روس ها با بازی چندگانه خویش در صدد افزایش امتیاز ها از غرب در صورت انصراف از ارسال این سامانه به ایران هستند.
بی گمان به نظر می رسد واشینگتن می کوشد تا با طرح پیشنهاداتی برای روسیه(ارسال این سامانه و سامانه پیشرفته تر اس 400 به عربستان،ترکیه و سایر کشورهای متحد خود در خاورمیانه )از یک سو امتیازهایی را به مقامات کرملین اعطا کنند و از سوی دیگر با واگذاری امتیازهایی اقتصادی (با توجه به ضعف اقتصادی روسیه)از هرگونه خسارت احتمالی در صورت انصراف از ارسال این سامانه به ایران بکاهند.چه اینکه با توجه به قرارداد امضا شده با ایران در صورت عدم ارسال اس 300 ،مسکو مجبور به پرداخت خسارت به ایران خواهد شد.بی گمان با توجه به سیاست و تداوم بدقولی ها و بهانه های تکراری روس ها در مورد نیروگاه هسته ای بوشهرکه کار تکمیل و گشایش این نیروگاه را تا کنون سال ها به تعویق انداخته است ،باید توجه داشت که سیاست اخیر روسیه در مورد ارسال سامانه اس 300 به ایران راهی همانند نیروگاه هسته ای بوشهر را طی نکند;راهی که عملا باعث ایجاد خسارات جبران ناپذیر سیاسی و اقتصادی به ایران شد.در این حال مقامات و سکان داران سیاست خارجی در ایران باید بر فشارها بر روسیه بیافزایند و با رویکردی واقع گرایانه نگاهی دوباره به سیاست اتحاد با روسیه داشته باشند.به علاوه نگاهی نیز به مطالبه خسارت از این کشور در قبال تاخیر و حتی انصراف مسکو از ارسال سامانه اس 300 داشته باشند.در این حال باید توجه داشت که سیاست خارجی ایران پیش از هرچیز نیازمند بازنگری جدی در روابط خود با روسیه است. چه اینکه در منطق روابط بین الملل هیچ کشوری نه دوست دائمی دارد و نه دشمن دائمی.