بصیرت:خودروها به نوبت وارد جایگاه سوخت رسانی میشوند. پمپ بنزین همچون همیشه شلوغ و پرازدحام است. خودرو را خاموش کرده، منتظر میمانم. پاییدن خیابان تنها کاری است که دراین فرصت کوتاه میتوانم انجام دهم. تق تق ضربه به بدنه خودرو نگاهم را به سمت چپ بازمیگرداند. مردی میانسال پارچهای را در دست گرفته، به شیشه جلوی خودرو اشاره میکند. شیشه بغل را پائین میکشم. – تمیز کنم؟ - نه خیلی ممنون. – چی میشه مگه؟ هم شیشه ماشین شما تمیز میشه هم انعامیبه ما میرسه! – نه آقاجان، خودم تازه تمیز کردم. هنوز جمله را کامل نکرده ام، با آب پاشی که دستش است گوشهای از شیشه را خیس کرده به تندی دستمال خود را روی آن میکشد. تا بخواهم تکانی به خود بدهم صدای بوق خودروهای پشت سر پیغام میدهد که باید حرکت کنم. – پس انعام ما چی شد؟ به ناچار او را راضی میکنم. دیروز خودرو را به کارواش برده بودم اما اکنون مجبور شدم بار دیگر بابت این کارواش سیار خیابانی هزینه کنم! شیشه تمیز که نشد هیچ، کثیفتر هم شد.
در خیابانهای شهر بزرگ ما مشاغلی وجود دارد که هیچ سودی نمیرسانند اما باید بابت آنها هزینه بپردازی! اگر هم هزینهای ندهی باید بار زحمتشان را به دوش بکشی. در برخی موارد هم هر دو فرض صادق است. جالب این که بیشتر این مشاغل خودساختهاند مانند شویندگان شیشه اتومبیل در پمپهای بنزین و تقاطعها، دوره گردهای اسپند دودکن و فروشندگان فال و آدامس واین اواخر هم دادزنها! بله، دادزنی هم یکی از مشاغلی است که چندگاهی است صاحبان برخی مشاغل در شهر باب کردهاند. دادزن فردی است که باایستادن در خیابان و فریاد کشیدن برای جلب توجه مشتری، کالاهای مغازهها را تبلیغ میکند. البته برای این کار هزینهای از رهگذران میگیرند اما میتوانید با آمدن به راستههای کتاب فروشی در منطقه انقلاب از آوای دلنشین آنها لذت ببرید و ارزش آرامش در خیابان و پیاده را درک کنید!
مزاحمتهای اینگونه مشاغل خود ساخته، شهروندان را گاهی به دردسر و گرفتاری میاندازد. البته از دست عاملان آنها نمیتوان شکایت یا گلهای کرد زیرا آنان در مواقعی سراغ شهروندان میروند که مجالی برای اعتراض یا شکایت نیست. به نظر میرسد کسانی که بیتفاوت از کنار این مسائل میگذرند یا گاه با روی باز و گاه از سر دلسوزی به آنها انعام میدهند در ترویج کارهای مزاحم چندان بیتقصیر نیستند. از وظایف مدیریت شهری برخورد با چنین مشاغل مزاحم، آزاردهنده و خودساختهای است که هیچ منفعتی جز سرکیسه کردن شهروندان ندارند. نباید اجازه داد هر کس هرگونه که دلش خواست از شهر و خیابانهایش بهرهبرداری کند و آرامش و آسایش شهروندان را به خطر بیندازد. البته خود شهروندان هم میتوانند دراین زمینه با برخوردهای سلبی و بیتوجهی به عجز و لابههای دارندگان چنین مشاغلی آنها را بایکوت کنند.
[مژگان جعفری]