بصیرت:یک پایگاه خبری آمریکایی نوشت : مردم کشورهای میزبان از حضور پایگاههای نظامی در کشورشان ناراضی هستند که از دلایل این نارضایتی می توان به رواج اعمال منافی اخلاق و جنایات خشونت آمیز جنگ افروزی شکنجه و زیرپا گذاشتن قوانین اشاره کرد.
پایگاه اینترنتی « کانترپانچ » در مقاله ای به قلم « خوان رولافز » با اشاره به ضعف اقتصادی دولت آمریکا نوشت : علیرغم این موضوع اقدامات نظامی آمریکا سراسر جهان را در برگرفته است در اقصی نقاط دنیا شاهد جنگهای ریز و درشتی هستیم که توسط کشور ما رهبری می شوند. دامنه عملیاتی و جغرافیایی اقدامات نظامی آمریکا جهانی است .
وی در مقاله خود به بیان این موضوع که سازمانهای بزرگ مانند « ناتو » نقش اساسی و عمده را در این جنگ ها دارند در بیان نقش کشورهای عضو می نویسد : اعضایی که لقب « بی طرف » را یدک می کشند نقش اصلی و کلیدی را در ناتو ایفا نمی کنند : ایرلند اتریش سوئیس فنلاند مالت و سوئد از این جمله اند . « ریک روزوف » گزارش کرد که در ژوئن 2009 مانورهای نظامی توسط 10 کشور در شمال سوئد برای گسترش نفوذ و حضور آمریکا و ناتو در مناطق قطب شمال و مقابله با روسیه انجام گرفت .
نویسنده در ادامه می افزاید : سایر طرفهای درگیر کشورهای حاشیه مدیترانه ای ناتو هستند الجزایر مصر اسرائیل اردن موریتانی مراکش تونس و در آخر کشورهایی که به عنوان مهمان در ناتو حضور داشتند : استرالیا نیوزیلند ژاپن و کره جنوبی .
توافقات پشت پرده ناتو ضد دمکراسی است
وی با بیان اینکه اعضای ناتو باید استانداردهای خاصی را دنبال کنند اظهار می دارد : اعضا باید به این استانداردها اعتقاد داشته باشند و یا اینکه تظاهر به رعایت آنها کنند. درست است که در بسیاری از موارد این استانداردها باعث افزایش قدرت نظامی اعضا می شود ولی باعث توافقات پشت پرده ای نیز می گردد که با دموکراسی در تضاد کامل هستند. اگر دولت منتخب یکی از کشورهای متحد ما از لحاظ نظامی مورد شک واقع شود به نخست وزیران و طرفداران آنها در پارلمان هیچ اطلاعاتی در مورد تصمیمات ناتو داده نمی شود به عنوان مثال بر خلاف قانون اساسی دانمارک سلاح های هسته ای در « گرین لند » استقرار داده شدند. نرمال سازی حیطه فعالیتهای ناتو نفوذ این سازمان در اتحادیه اروپا و تاثیر آن بر زندگی غیر نظامیان (اروپای شرقی و غربی و آسیای مرکزی ) به ندرت مورد بازبینی قرار می گیرند.
این صاحبنظر غربی شاخه دیگر فعالیتهای ارتش آمریکا را آموزش نظامی خوانده و می نویسد : آمریکا به شرکای خود در ناتو و به کارمندان نظامی و غیرنظامی بیش از 150 کشور آموزش می دهد . مدرسه آمریکایی ها (نام امروزی آن موسسه همکاریهای امنیتی همیسفر غربی است ) بسیار بدنام است . با این وجود بیش از 200 موسسه در آمریکا وجود دارند که نظامیان خارجی بسیاری را آموزش می دهند . هر کشوری که تسلیحات نظامی از آمریکا خریداری می کند ـ حدود 150 کشور این کار را انجام می دهند ـ در قراردادشان ذکر می شود که باید آموزش لازم را نیز از سوی موسسات و نظامیان آمریکا فرا بگیرند.
تمرینات نظامی مشترک با گارد ویژه در واقع نوعی آموزش مربی برای نیروهای خارجی است . بنابراین می توانیم مطمئن شویم که همکاریهای دو جانبه بین آمریکا و سایر کشورها ادامه خواهد یافت .
این نویسنده با اشاره به ارائه خدمات کلینیکی ارتش آمریکا می افزاید : یکی از وظایف ارتش آمریکا براساس فصلنامه دفاعی جلوگیری از وارد آمدن فشار بیش از حد به مردم در نتیجه ناآرامی های گسترده و سوانح طبیعی عظیم در کشورهای دیگر است . ارتش آمریکا با ارائه خدمات کلینیکی همچون خدمات دندانپزشکی و دامپزشکی سعی دارد تا قلوب مردم را بدست آورد. ماموران کارکشته مناطق و مکانهای مناسب را شناسایی کرده و با افرادی که در این مناطق از نفوذ برخوردار بوده و در عین حال نیز جاه طلب هستند طرح دوستی می ریزند این باعث می شود تا نیروهای آمریکایی به ندرت چنین مناطقی را ترک کنند. تمامی این تعاملات ـ مشارکتها آموزش و خدمات انسانی ـ شبکه ای به وجود می آورند که باعث می شود تا نخبگان امروز و آینده هم در بخش نظامی و هم در بخش غیرنظامی یک نوع ارتباط دانشگاهی و علمی با هم داشته باشند. بنابراین تمامی اینها اساسی و پایه ای هستند.
این تحلیلگر در ادامه مقاله به بررسی یکی از کتاب هایی که در زمینه عملکرد پایگاه های نظامی آمریکا در کشورهای مختلف می پردازد کتاب پایگاههای امپراطوری ستیز جهانی علیه مقرهای نظامی آمریکا که توسط « کاترین لوتز » تالیف شده است ادامه کتاب فوق العاده زیبای « خورشید هیچگاه غروب نمی کند : مواجهه با شبکه پایگاههای نظامی آمریکا در خارج » است که توسط « جوزف گرسون » و « بروس بیرچارد » تالیف شده است .
نویسنده « لوتز » را یک انسان شناس دانسته و اعتقاد دارد دیدگاه انسان شناسان و کارشناسان سیاست خارجی از اساس متفاوت است بسیاری از فعالان و انسان شناسان دستیابی به اطلاعات واقعی در مورد امور جاری را به فال نیک می گیرند در حالی که کارشناسان سیاست خارجی دیدگاهی متفاوت و در نقطه مقابل دارند. آنها تنها در مورد نظرات عده ای خاص و ایدئولوژیها و پیش فرضهای خودشان سخن می گویند و با واقعیات کاری ندارند.
هزینه هنگفت نگهداری از پایگاههای خارجی
« خوان رولافز » برای اثبات نظر خود به یکی از گزارش های وزارت دفاع آمریکا در خصوص پایگاههای نظامی اشاره کرده و می نویسد : برای بدست آوردن اطلاعاتی در مورد مکان وسعت و ارزش پایگاههای نظامی آمریکا در خارج از کشور می توانید نگاهی به گزارش ساختاری پایگاههای وزارت دفاع بیاندازید. تمامی رقم ها را کوچکتر از رقم های واقعی در نظر گرفته اند پایگاههای آمریکا در عراق و افغانستان و آنهایی را که به زودی در یمن احداث خواهند شد را در این گزارش وارد نکرده اند. آنها همچنین پایگاههایی را که به ارتش آمریکا اجازه دسترسی به برخی مناطق را می دهند در لیست خود ذکر نکرده اند . طبق آمار سال گذشته آمریکا در حدود 4742 پایگاه دارد . از این تعداد 121 پایگاه در مناطق تحت نفوذ و 716 پایگاه در کشورهای خارجی قرار دارند . برخی تعداد پایگاههای خارجی را در حدود 1000 پایگاه تخمین می زنند و هزینه نگهداری از آنها را سالانه در حدود 250 میلیون دلار برآورد می کند .
این روزنامه نگار در مورد فعالیتها و اعتراضاتی روز افزونی که علیه این پایگاهها صورت می گیرد و بعضی از آنها نیز موفقیت آمیز بوده اند می نویسد : به عنوان مثال یک شبکه بین المللی برای برچیدن پایگاههای نظامی خارجی تشکیل شده است . اعتراضات و مخالفتهای صورت گرفته بر ضد پایگاههای نظامی را می توان از اینترنت پیگیری کرد. حرکتهای ضد پایگاههای نظامی شاهد رهبری و مشارکت تعجب برانگیز زنان اقلیتهای نژادی و مردم بومی است . با این وجود ارتش آمریکا دموکراسی متکی به چند فرهنگ را در سرزمین های خارجی گسترش داده است .
آخرین فرصت برای اوباما
از سوی دیگر « دیوید هافمن » تحلیلگر مسایل بین الملل در مقاله ای که در نشریه « فارین پالیسی » منتشر شده است می نویسد : رئیس جمهور اوباما تاکنون در مورد صحبت هایی که راجع به سلاح های اتمی انجام داده کار خاصی صورت نداده است . چند ماه آینده ممکن است بهترین شانس او برای پیگیری گفته هایش باشد.
در بخش این مقاله می خوانیم : ظاهرا اوباما قول های خود را فراموش کرده است . از زمانی که به ریاست جمهوری رسیده است در این مورد سخنی نگفته است . طبیعتا " در بین فرماندهان نظامی کسانی بودند که با این قضیه مخالفت می کردند. مسئولیت و ماموریت آنها آماده باش در هر لحظه است بنابراین طبیعی است که بخواهند هر آن آماده به شلیک و عمل باشند.
آنچه باعث نگرانی است توجه به این مسئله است که به هنگام بحران آماده سازی دوباره این تسلیحات می تواند موجب بروز ترس و وحشت در دیگران گردد. « ژنرال کوین چیلتون » رئیس فرماندهی استراتژیک نیروی هوایی آمریکا در کنفرانسی گفت که از تسلیحات کنونی به خوبی محافظت می شود در حالی که تجهیز و آماده کردن دوباره آنها درست مثل این است که قطعات مختلف اسلحه را از هم جدا کرده و هر یک را به نقطه ای از کشور بفرستند و سپس زمانی که در بحران هستید تصمیم بگیرید که دوباره قطعات را جمع آوری کنید. بنابراین باید از خودمان بپرسیم آیا توانایی تامین مالی جمع آوری قطعات تسلیحات هسته ای را داریم
با تمامی این تفاسیر برای داشتن جهانی امن تر جدا کردن قطعات این تسلیحات از حالت آماده باش بودن آنها بهتر است . اوباما باید به فرماندهان ارتشی خود بگوید که به دنبال دستیابی به یک توافق محکم قابل اعتماد و دو جانبه با روسیه است و پس از آن با اطمینان تمامی سلاح های آماده به شلیک خود را از رده خارج کنند. این وظیفه فرماندهان نیست بلکه وظیفه فرمانده ارشد است .
فرصت دیگری که اوباما برای نشان دادن رهبری خود دارد جایگزینی معاهده استراتژیک ارتش است . معاهده قبلی در 1991 (1370 ) توسط گورباچف و جورج بوش پدر به امضا رسید . چند ماه پیش مهلت آن به پایان رسید و به نظر می رسد که معاهده جدید در حال تکمیل شدن است . شواهد نشان می دهند که هر دو طرف توافق خواهند کرد تا کلاهک های هسته ای خود را به ترتیب از 1770 و 2200 به 1500 و 1675 کلاهک کاهش دهند و تعداد کلاهک های آماده به شلیک نیز از 1600 به 800 خواهد رسید . اگر چه روسیه سعی می کند تا برخی از مفاد مداخله جویانه معاهده قبلی را از معاهده جدید حذف کند ولی به نظر می رسد که روش های جدیدتری را در این معاهده شاهد باشیم . کاهش تعداد کلاهک ها و ایجاد فضا و جوی بین دو طرف که امکان نظارت را بوجود آورد بسیار بهتر از این است که اصلا معاهده ای در کار نباشد.
ولی آیا واقعا این معاهده به اندازه کافی قدرتمند و التزام آور هست یا اینکه فقط جنبه تشریفاتی دارد آیا امنیت آمریکا به جای 1500 کلاهک با 600 کلاهک آسیب خواهد دید همچنین برخی از مسائل فوق العاده ضروری در مورد تسلیحات هسته ای مثلا سئوالات موجود در مورد تسلیحات تاکتیکی و کوتاه برد در این معاهده مورد اشاره قرار نخواهند گرفت . آمریکا 500 قبضه از انواع این سلاح ها را در اختیار دارد که برخی از آنها در اروپاست و روسیه 2050 قبضه در زرادخانه های خود انبار کرده است .
با توافقی که در سال 1370 شکل گرفت بسیاری از سلاح ها توسط گورباچف و بوش کنار گذاشته شدند ولی هیچگاه و در هیچ معاهده ای به کلاس و نوع تسلیحات اشاره نشده است . پس از امضای معاهده جدید نیز همین رویه ادامه خواهد یافت . به نظر می رسد که این معاهده به طور کامل بحث در مورد کلاهک های موجود در زرادخانه ها را نادیده بگیرد. آیا بار دیگر بخش دیگری از مسئله مهم مربوط به زرادخانه های هسته ای جنگ سرد باقی خواهد ماند تا نسل آینده برای رویایی با آن به چالش بیافتد
با توجه به شرایط سیاسی روسیه دستیابی به یک معاهده و توافق دیگر در آینده ای نزدیک غیرممکن است این آخرین شانس ما برای سال های طولانی خواهد بود. دولت آمریکا به زودی گزارش مربوط به وضعیت هسته ای را منتشر خواهد کرد. این سند به منظور کمک به تعیین نقش نیروهای هسته ای در استراتژی نظامی آمریکا تدوین شده است . در دو گزارش قبلی که تا قبل از پایان جنگ سرد تهیه شده بودند در اوایل ریاست جمهوری کلینتون و بوش وضعیت هسته ای موجود در زمان جنگ سرد به طور کامل تغییر نیافته بود با این وجود از تعداد زرادخانه ها کاسته شده بود.
اوباما باید از این فرصت استفاده کرده و خود را از گذشته جدا نموده و سندی را منتشر کند که نشان دهنده کاهش تاثیرات سلاح های هسته ای در سیاست دنیای امروز است . مقامات سابق دولتی و کارشناسان ارشد در نامه ای که در 12 بهمن به اوباما نوشتند خواستار تغییرات اساسی در چند بخش حیاتی و مهم شدند. در میان این درخواست ها می توان به درخواست کاهش اهداف نگه داری سلاح های هسته ای اشاره کرد تا این سلاح ها تنها جنبه بازدارندگی از حمله به آمریکا و متحدانش را داشته باشند.
امروزه در سیاست های آمریکا در قبال سلاح های هسته ای با یک نوع ابهام و دوگانگی مواجه هستیم . آنها همچنین خواستار کاهش شدید در تعداد انبارهای هسته ای شده و متذکر گردیدند که آماده به شلیک نگه داشتن تعداد زیادی سلاح هسته ای که تنها در عرض چند دقیقه عمل می کنند با هدف کاهش احتمال جنگ در منافات کامل هستند.
فرصت دیگر اوباما همایش امنیت هسته ای در آوریل و در واشنگتن است . انتظار می رود تا سران بیش از 40 کشور دنیا در این همایش شرکت کرده و در مورد لزوم مقابله با تروریسم هسته ای در طی چهار سال آینده به بحث و گفتگو بپردازند. البته ویژگی چنین همایش هایی این است که فقط حرف زده می شود و هیچ کار عملی صورت نمی گیرد. اوباما تنها می تواند دیگران را متقاعد کند که استانداردهای جدیدی وضع کنند که به راحتی قابل اجرا و عملی باشند.
در نهایت اوباما باید در داخل سیاستی اتخاذ کند که هم در برگیرنده معاهده با روسیه و هم در برگیرنده معاهده منع آزمایش هسته ای باشد معاهده ای که در سال 1369 رد شد . آیا رئیس جمهور در سال انتخابات سرمایه سیاسی خود را خرج خواهد کرد هفته گذشته جوزف بایدن به سیاست های اعمال شده در این زمینه حمله کرد او از هر دو حزب خواست تا در این زمینه به توافق برسند و بودجه مراکز هسته ای مثلا آزمایشگاه ها را افزایش دهند بایدن در عین حال به تصویب توافق نامه ها هم تاکید کرد.
با این وجود انتظار نمی رود که اقدام عملی در این خصوص صورت گیرد. اوباما قدرتمندترین گروه را برای عبور از سال های جنگ سرد تشکیل داده است . ولی او ابتدا باید از وضعیت کنونی عبور کند. در غیر این صورت در سال های بعد کس دیگری صحبت های او را تکرار خواهد کرد و از این که کارهای عملی و بیشتری در این زمینه صورت نگرفته است گله خواهد نمود.
امضای توافقنامه جدید کاهش سلاح های هسته ای آمریکا و روسیه که هنوز صورت نپذیرفته آخرین فرصت اوباما برای عمل به وعده های انتخاباتی خود مبنی بر خلع سلاح هسته ای جهان است
« دیوید هافمن » تحلیلگر برجسته آمریکایی : امروزه در سیاستهای آمریکا در قبال سلاح های هسته ای با یک نوع ابهام و دوگانگی مواجه هستیم
آمریکا حدود 4742 پایگاه نظامی دارد که از این تعداد 121 پایگاه در مناطق تحت نفوذ آمریکا و 716 پایگاه در کشورهای خارجی قرار دارند