زندگی شیرین در گرو آینده ای هدفمند ضرورت برنامه ریزی در سال جدید

بصیرت:اعتماد به نفس ملی به عنوان شاه کلید تمامی جریان های پیشرفت و توسعه همه جانبه کشور محسوب می شود؛ واژه ای که مقام معظم رهبری چندین بار بر آن تأکید کرده و آن را عامل اصلی ادامه پیشرفت های کشور خوانده اند.
بنابراین بهترین راهکار هم به عنوان مهم ترین و اولین گام برای پیشرفت علم ترویج خودباوری تلقی می شود که باید با کمک اساتید و دستگاه های مدیریتی، در بین دانشجویان و دانش پژوهان گسترش یابد .
آنچه در این مسیر مهم به شمار می رود اهمیت قایل شدن برای داشتن برنامه هدفمند در میان اقشار مردمی است تا به سمت یک زندگی ایده آل پیش بروند.
ملت ایران در نیمه راه دستیابی به اهداف و آرمان های خود و در مسابقه پیشرفت منطقه ای و جهانی قرار دارد و باید در پایان مدت اجرای سند چشم انداز بیست ساله در ابعاد مختلف حرف اول را در منطقه بزند.
البته رسیدن به این هدف نیازمند تقویت اعتماد به نفس ملی و شتاب بخشیدن به روند پیشرفت کشور است .
براساس سند راهبردی چشم انداز بیست ساله جمهوری اسلامی ایران در سال 1404 ایران به کشوری توسعه یافته تبدیل می شود با جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح آسیا .
اما پیشرفت، دستیابی به علوم روز دنیا و حرکت در مسیر توسعه پایدار در ایران اسلامی زمانی به طور کامل محقق می شود که جامعه اعتماد به نفس ملی داشته باشد و در حفظ و تقویت آن بکوشد .
چرا که دشمن در پی ناکامی های گسترده خود در مقابل ملت ایران، به دنبال شیوه ها و حیله های جدید است و مردم و به ویژه نخبگان با درک بیشتر این موضوع باید با هوشیاری کامل این عوامل تضعیف کننده را نفی و روند رشد اعتماد به نفس ملی را دنبال کنند .
آغاز زندگی هدفمند از کودکی
اهمیت بخشی به نقش مردم در تحقق اهداف
افق های دوردست موفقیت از جمله اقداماتی است که دولت می بایست در راس امور قرار دهد اما مردم در این مهم چه نقشی برعهده دارند و آیا تمامی مسئولیت ها بر دوش دولت است؟
به اعتقاد کارشناسان، داشتن هدف دراز مدت برای همه اقشار جامعه یک ضرورت تعریف می شود اما متاسفانه هنوز آنطور که باید فرهنگ سازی نشده است.
بنابراین در صورتی که همه اعضا در صنوف مختلف و در حرف متنوع مشغول به فعالیت باشند با داشتن برنامه جامع می توانند نظم و سازماندهی را در زندگی آینده خود استوار کنند و همین روند افق روشنتری از آینده پیش روی یک ملت قرار می دهد.
در همین زمینه حجت الاسلام و المسلمین موسی قربانی نماینده مجلس شورای اسلامی در خصوص اعتماد به نفس ملی برای تحقق اهداف سند چشم انداز بر نقش مردم تاکید می کند.
وی در گفتگویی جایگاه دانش آموزان را در سند چشم انداز نظام مهم ارزیابی کرده و این گونه مطرح می کند که جایگاه دانش آموزان در سند چشم انداز نمود پیدا خواهد کرد و دانش آموزان امروز مدیران فردا و مغزهای متفکر آینده هستند بنابراین تقویت تشکل های دانش آموزی بخصوص انجمن های اسلامی باید در درجه نخست قرار گیرد .
وی در ارتباط با فرهنگ سازی و ترویج سند چشم انداز اضافه می کند که فرهنگ سازی سند چشم انداز نظام یعنی کاری بکنیم تمام آحاد مردم این باور را داشته باشند که همه باهم این مسیر را ادامه دهند و همه از ظرفیت های موجود خود استفاده کنند و هرکس جایگاه خودش را تعریف کند .
علاوه بر دانش آموزان که این نماینده مجلس بدان اشاره می کند، نقش دانشجویان و دیگر اقشار جامعه در تحقق اهداف دراز مدت جامعه مهم ارزیابی می شود.
آموزش و پرورش متولی اهداف درازمدت
این وظیفه آموزش و پرورش به عنوان متولی اصلی آموزش است به طوری که محتوای آموزشی خود را می بایست منطبق با اهداف نظام تعریف کند.
الهام عباسی مخترع و عضو انجمن اسلامی دانش آموزی اصفهان فرهنگ سازی برنامه جامع برای یک زندگی خوب را در شرایطی مفید ارزیابی می کند که امکان درک مشترک از سند چشم انداز فراهم شود.
وی در گفت و گو با گزارشگر کیهان عقیده دارد: پس از اینکه توانستیم درک مشترکی از اهداف درازمدت نظام برای مردم تدوین کنیم باید آموزش را آغاز کرد. برای برنامه ریزی و اجرای آن باید از سنین خردسالی آغاز شود چون این افراد مدیران آینده و مجریان سال های بعد هستند بنابراین از امروز باید آماده شوند تا پست های مدیریتی و سیاستگذاری را در دست بگیرند و به نحو احسن نقش آفرینی کنند .
این عضو انجمن اسلامی دانش آموزی که صاحب چندین اختراع است ادامه می دهد: چشم انداز برداشت آینده ای است که حکومت به مردم نوید می دهد. اولین وظیفه در تحقق سند چشم انداز این است که مجریان یا کسانی که مخاطب آن برنامه هستند به تحقق سند ایمان بیاورند.به عبارت دیگر رسانه مهمترین منبعی است که این اثربخشی را در مردم به صورت عام ایجاد می کند.
تعریف چنین نقشی برای رسانه از اصول مورد توجهی است که دست اندرکاران این وسیله ارتباطی پرمخاطب باید بدان اهمیت دهند.
می بینیم که صدا و سیما در این مورد برنامه هایی دارد اما این را هم باید دقت کنیم که رسانه تنها وظیفه اش اطلاع رسانی نیست. اطلاع رسانی و دیگر هدفی که دنبال می کند آموزش است. یعنی از یک جهت افکار عمومی را مطلع کرده که چه اتفاقی می افتد یا خواهد افتاد دوم اینکه به نوعی قضاوت را ساماندهی می کند.
بنابراین صدا و سیما و رسانه های کشور اولا باید ذهن مردم را نسبت به این پدیده آشنا کنند و دوم اینکه آموزش دهند که بحث چشم انداز چه فوایدی دارد و برای وقوعش چه کارهایی باید انجام داد.
سهم مردم از آینده
پیش از پرداختن به وظیفه دولت و مردم ، مهمترین موضوعی که در روند بررسی افق های آینده کشورخودنمایی می کند پاسخ به این پرسش است که آیا پارامترهای تعیین شده برای رسیدن به هدف در جامعه تامین شده است؟
به منظور دستیابی به اهداف درازمدت به آموزش و دقت در نحوه اطلاع رسانی از سوی نهادهای فرهنگی و رسانه ها نیازداریم چون تحقق هدف های جامع، نیازمند پارامترهای هدفمند و سازمان دهی شده است.
این اعتقاد دکتر مجید کاشانی جامعه شناس و استاد دانشگاه است که منابع تعیین کننده ای برای نیل به اهداف طولانی مدت قایل است.
وی در گفت و گو با خبرنگار سرویس گزارش کیهان این منابع را شامل پنج مورد برمی شمارد و تصریح می کند: نخستین عامل، امکانات ملی و مادی مورد نیاز است و در درجه دوم نیروی انسانی می باید نیرویی به حرکت درآورنده، هدایت کننده و راهبر باشد. البته این دو شرط در صورتی محقق می شود که ساختارهای رسمی و سازمان های اجتماعی که نقش تعیین کننده ای دارند، فراهم باشند.
این استاد دانشگاه، کارگزاران دولتی که در بخش های نظام اجتماعی هستند را در کنار قوانین و مقررات که مراقبت زمانی و پشتیبانی و مدیریت زمان را لحاظ می کنند، دخیل می داند.
کاشانی در ادامه اینطور توضیح می دهد: تمامی این پنج شاخص زمانی امکان دستیابی به هدف را آسان می سازد که ضمانت و پشتیبانی برای ساختارهایی که تدوین می شود، تعریف شود؛ مانند قانون.
پنج شاخص فوق عناصری هستند که برای برنامه ریزی در سطح اجتماع مطرح می شوند اما این موارد در سطح فردی نیز دارای تعاریف مشترکی با جامعه هستند.
این مساله تنها متوجه دولت نیست بلکه هر فردی باید برای طی مسیری که انتخاب می کند هدف مناسب و متناسب با شرایط زندگی اش تعریف کند.
پارامترهای تعیین شده در قالب نیروی انسانی و دیگر عناصر در نظام های اجتماعی ساختارمند که نظم و انظباط اجتماعی با توجه به امکانات مادی و توسعه اقتصادی نهادینه شده است عواملی هم راستا و همپوشان تعریف می شوند که در صورت وجود نقص در یک عامل، عوامل دیگر نقش تکاملی ایفا می کنند تا جایی که اجماع یکی نقصان دیگری را سبب می شود.
به گفته کاشانی کشورهای در حال توسعه از لحاظ فردی و اجتماعی دچار نقص های زیادی هستند به صورتی که منابع مالی کافی در سطح اجتماعی و فردی وجود ندارد. قواعد اجتماعی از تثبیت لازم برخوردار نیست و اگر این ساختارها دچار مشکل شوند مسایل زیادی افراد را دچار مشکل می کند.
فقدان امکانات و مدیریت زمان پدیده های اجتماعی را شناور می کند در حالی که افراد با شرایط جدید قادر به برنامه ریزی نیستند و دائم در تشویش به سر می برند. البته نباید ناامید شد چون در همین ساختار هم افرادی که دیسیپلین های خاصی دارند و موفق شده اند دارای زندگی ساختارمندی هستند و می توانند الگو باشند.
عصبانیت و پرخاشگری راه حل نیست
کمبود امکانات، در کشورهای توسعه نیافته تلاش و تحمل سختی را طلب می کند.
به نظر آسیب شناسان اجتماعی عصبانیت و پرخاشگری حاصل نبود برنامه ریزی منطقی برای رسیدن به هدف است. اما با کار بیشتر و سرمایه گذاری اقتصادی همچنین صبر و توکل می توان بسیاری از این مشکلات را رفع کرد.
به همین علت مجید کاشانی، هم توکل و صبر را سرمایه پیشرفت برمی شمارد و می گوید: آیات قرآن کریم مبنی بر توصیه به داشتن توکل به دو مفهوم صبر و پویایی سرمایه ارزشمند نیل به هدف است که پس از آموزش و فرهنگ سازی می تواند کارآمد باشد.
به تعبیر مجید کاشانی جامعه ایران نمونه های فراوانی از مردم را پرورش داده است که در شرایط سخت توانسته اند بهترین زندگی را فراهم کنند. یعنی نظم، دقت، پشتکار و توکل آنها رمز پیروزی بوده که هرگز از آن غافل نشده اند. بنابراین همه چیز را نمی توان به حساب وجود امکانات گذاشت.
درهمین خصوص، عباس قاضی ها استاد دانشگاه ضمن اشاره به ضرورت مدیریت مناسب، مهمترین رمز موفقیت و رکن اصلی مدیریت جامع را برنامه ریزی می داند که امروز مفهوم جامع تری نسبت به تعریف ابتدایی آن که 80 سال پیش مطرح شد، عنوان می کند.
قاضی ها که سال ها است در دانشگاه های غیرانتفاعی و علمی کاربردی رشته مدیریت تدریس می کند در گفت و گو با گزارشگر کیهان می گوید: آموزش برنامه ریزی و تعیین هدف برای زندگی از سوی هر فرد از اعضای جامعه مساله مهمی است که گاهی نبود آن منجر به بروز مشکلاتی می شود. باید از فرصت ها استفاده کرده چرا که همیشه انسان در حال زندگی نمی کند و بنا به تعریف دیگر برنامه ریزی، باید پیش بینی از شرایط آینده داشت و طبق آن برنامه خاصی تدوین کرد. متاسفانه روانشناسان می گویند در حال زندگی کنید ولی این برای جوانان خطرناک است و باید آینده خود را مدیریت کنند.
به اعتقاد این استاد دانشگاه یک جوان باید بداند 10 سال دیگر به چه کاری مشغول خواهد بود و به چه نقطه ای از مسیری که تعیین کرده رسیده است. تعریف و نهادینه کردن این موضوع نیاز به فرهنگ سازی دارد.
در نهایت باید گفت نیروی انسانی موتور محرک هر برنامه و رکن رکین هر استراتژی است.
به جرات می توان ادعا کرد توسعه یافتنی و اعطایی نیست بلکه ساختنی است و بدون حضور مردم به فعلیت نخواهد رسید.
بنابراین چرخ های قطار نیل به هدف های عالیه نظام در افق 1404 در شرایطی به گردش در می آید که مردمی هدفمند و منظم لوکوموتیوران آن باشند تا امکان دستیابی کامل به یک رفاه جمعی میسر شود.
پریسا جلالی