دیدگاه ؛ موج کره ای!

بصیرت:تلویزیون بی گمان به عنوان رسانه دوران مدرن، دریافت بشر را از جهان شکل می بخشد، زیرا در عصر حاضر این رسانه ها هستند که تصویر ما را از واقعیت شکل می دهند. رسانه ها با نظامی از نشانه های دیداری، نوشتاری و گفتاری برداشت انسان را از واقعیت تحت تأثیر قرار می دهند.
در این میان تلویزیون رسانه ای است که ادراکی جهانی را برای انسان میسر می سازد و شاید این گفته مارتین هایدیگر در سال 1966 یعنی زمانی که نخستین تصاویر از فضا توسط بشر گرفته شده، درباره اهمیت و میزان تأثیر رادیو و تلویزیون جالب باشد که: دیگر به بمب اتم نیازی نیست زیرا وسیله ریشه کن کردن انسانها نزد ماست!
آری امروزه تلویزیون، به قول «لورنس انگل»، نویسنده کتاب «فلسفه تلویزیون» تنها وسیله ای برای سرگرم ساختن و پر کردن اوقات فراغت افرادی که پس از جدا شدن از کار و فعالیت روزمره خود، دل به این رسانه دوست داشتنی می دهند، نیست، بلکه در بسیاری از موارد، در خلال همین برنامه های سرگرم کننده و جذاب، پیام ها و محتواهای متفاوتی به مخاطبان منتقل می شوند که گاهی تنها برای سرگرمی و گاهی هم معنادار و ارزشی و گاهی هم آموزنده می باشند.
«افسانه جومونگ» شاید یک نمونه بارز از این سریالهای جذاب باشد که در درون خود حاوی پیام های زیادی در حوزه فرهنگی و اجتماعی بوده است که بعد از استقبال آن در کشورهای شرقی، قرار است سری دوم آن نیز با نام «سرزمین بادها» از صداوسیما پخش شود.
البته سریال اوشین (سالهای دور از خانه) و لینچان (جنگجویان کوهستان) که از پر طرفدارترین این نوع سریالها قلمداد می شوند بعد از گذشت یک دهه از آن هنوز هم در خاطره اکثر مخاطبان مانده و باعث شده یک تصویر از دنیای شرقی- سختکوشان- در اذهان مخاطبان شکل گیرد.
اینکه چرا سریالهای کره ای تا بدین اندازه باعث استقبال مردم شده، دارای دلایل فراوان است، هر چند در گذشته مثلاً در زمان پخش «اوشین» به دلیل تعدد نداشتن شبکه های تلویزیونی و فقدان ابزارها و لوازم مدرن تفریحی، جذابیت و هواداران این سریال دور از ذهن نبود؛ اما اینک با وجود انواع برنامه ها و سریالها و تعدد شبکه های تلویزیونی، پرطرفدار بودن این سریال سؤال برانگیز شده و این شگفتی زمانی بیشتر می شود که بدانیم انیمیشن و بازیهای رایانه ای جومونگ نیز مورد توجه مخاطبان قرار گرفته است.
همین مقوله این موضوع را می رساند که موفقیت سریالهای کره ای بیش از آنکه به تصاویر جذاب آن مرتبط باشد، ریشه در عوامل اجتماعی و فرهنگی بستگی دارد.
این دقیقاً همان نکته ای است که سبب می شود مردم برای یانگوم سر و دست بشکنند و یا برای دیدن جومونگ لحظه شماری کنند.
در واقع «قهرمان و محبوبیت محوری» که به صورت فطری میان همه آدمیان دیده می شود، که در فیلم های شرقی همچون «جنگجویان کوهستان»و «افسانه جومونگ» و... در فیلمهای غربی همچون «سوپرمن»، «مرد عنکبوتی» و «زورو» و... باعث شده تا این گونه فیلمها از قدرت دو چندانی برخوردار شوند.
هدف این نوشتار بیان جذابیت سریال «افسانه جومونگ» و یا سریالهای مشابه نیست. بلکه هدف بیان این نکته است، که این سریال با تمامی نکات مثبتی- همچون صداقت، وطن پرستی، وفاداری، شجاعت، شرافت، احترام، رعایت حقوق، عزت و بزرگواری- که داراست ولی دارای تبعات فرهنگی و اقتصادی نیز هست که باید بیشتر به آن توجه شود.
این یک حقیقت است که کالای فرهنگی می تواند بهترین سفیر برای معرفی فرهنگ، تاریخ، سنتها و مردمان یک کشور باشد و همچنان که می دانیم یک کالای فرهنگی همیشه با خود هویت و ارزش خاصی را نیز به همراه دارد که در درازمدت می تواند باعث تغییر ارزشهای فرهنگی و اجتماعی شود.
سفر «سونگ ایل گوک» یا همان جومونگ به ایران و سایر کشورها و همچنین پرداخت هزینه های سفر وی از طرف شرکت «...»، ادعایی بر این قضیه است که توانست بعد از انجام مصاحبه که در رسانه های مختلف منعکس شد و نام و نشان بازرگانی شرکت حامی را در رسانه های ایران پخش کند و حتی عکسهای جومونگ را همراه با نام و نشان آن شرکت در معرض دید ایرانیان دهد. موضوعی که باعث شد این روزها جومونگ نماد آن شرکت کره ای محسوب شود.
البته موجهای کره ای در سال 2004 و با سریالهای «سونات زمستان»، «قصه های پاییزی» و «جواهری در قصر» عالم گیر شد و در این زمان حجم صادرات فرهنگی کره جنوبی را به 4/16 میلیارد دلار در سال 2004 رساند.موج محصولات فرهنگی کره ای که البته با حمایت دو کمپانی بزرگ محصولات دیجیتال دنیا همراه بود خیلی زود توانست به سرتاسر دنیا راه پیدا کند به طوری که هم اکنون ایالات متحده، مکزیک و آرژانتین را دچار تب کره ای کرد. در اروپا، مجارستانی ها، نروژی ها و روسها نیز مشتری سریالهای کره ای هستند. در آفریقا، مصریها گرفتار این موج هستند، در آسیا، هند، خاورمیانه، آسیای مرکزی، ایران و ترکیه در معرض فرهنگ کره ای ها هستند و به تازگی نمایش سریالهای کره ای در بریتانیا و استرالیا هم آغاز شده است.
در کنار شرکتهای کره ای، شرکتهای داخلی و خارجی نیز هستند که برای جبران کاستی کیفیت تولیدات و افزایش فروش از تصاویری همچون جومونگ استفاده کردند که در نوبه خود باعث شد به علت محبوبیت برخی شخصیتهای این داستان از استقبال خوبی برخوردار شود و جای بسیاری از شخصیتهای ایرانی را نیز بگیرد.
جالب اینجاست که کودکان ایرانی گاهی تا پاسی از شب در کنار خانواده منتظر دیدن این سریال می شدند، در حالی که در خود کره این سریال برای کوکان زیر 15 سال ممنوع شده بود. همین می شود که ترکیب یک کالای فرهنگی همراه با تبلیغ آن در درازمدت شخصیتهای آن یعنی «جومونگ» و در فیلمهای غربی همچون «مرد عنکوبتی» و «سوپرمن» جای اسطوره های ایرانی را تسخیر کند....
* غفار پارسا