قاره سیاه و فرصت‌های طلایی ایران

بصیرت:محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهوری اسلامی ایران برای یک دیدار سه روزه از دو کشور آفریقایی زیمبابوه و اوگاندا صبح چهارشنبه تهران را به قصد هراره ترک کرد و ظهر دیروز راهی کامپالا پایتخت اوگاندا شد.
رئیس‌جمهوری کشورمان در تداوم بخشیدن به بسط و تعمیق هر چه بیشتر روابط سیاسی و اقتصادی رو به گسترش تهران با کشورهای آفریقایی و بویژه کشورهای این قاره که همواره در برابر استعمار غربی‌ها ایستادگی کرده‌اند،‌ راهی این دو کشور شد و در مرحله نخست سفر خود به زیمبابوه، سران دو کشور 11 سند همکاری در زمینه‌های مختلف از جمله گردشگری، آموزشی و لغو روادید خدمت و سیاسی امضا کردند که این امر نشان از گسترش مناسبات کشورمان با ملت‌های ستمدیده قاره آفریقا دارد.
بی‌گمان حضور سیاسی و اقتصادی جمهوری اسلامی ایران در آفریقا با دو هدف کمک به ملت‌های این بخش از کره خاکی و نیز مزایای اقتصادی زیادی که برای ایران دارد،‌ صورت می‌گیرد.
قاره آفریقا امروز در حالی برای رشد و توسعه و دوری از عقب‌ماندگی روند همگرایی را در پیش گرفته است که مردم این قاره با استعمارگری غربی‌ها همیشه عقب نگه داشته شده‌اند و در ادوار مختلف تاریخی در استعمار کهنه و نوین کشورهای آفریقایی از وعده‌های توسعه‌ای که کشورهای اروپایی به آنها داده بودند بی‌بهره مانده بودند و حرف آنها هم درست است که چرا بهره برداری و بهره‌گیری از فناوری نوین از آنها دریغ می‌شود. اکنون یکی از کشورهایی که می‌تواند فناوری‌های خوبی را به آفریقا ارائه دهد، ایران است و به واسطه رابطه دوستی عمیقی که بین ایران و کشورهای آفریقایی وجود دارد می‌توان به این امر خوشبین بود. بر اساس گزارش‌های موجود، امریکایی‌ها از هر یک دلار 360 دلار در آفریقا سود اقتصادی داشته‌اند و ایران باید به دلیل دیدگاه‌های مشترکی که در بسیاری از مباحث و تحولات جهانی دارد، همکاری خوبی با آفریقا داشته باشد.
به همین دلایل، تهران در تلاش است با انجام دیدارهای سیاسی سران و مقامات کشورهای آفریقایی و ایران و نیز حضور در اجلاس همانند اتحادیه آفریقا که سال گذشته با حضور منوچهر متکی رئیس دستگاه سیاست خارجی همراه شد، فرصت ادامه تعامل و روابط اقتصادی، سیاسی و دیپلماتیک با کشورهای مختلف قاره سیاه را غنیمت شمارد.
سفر مقامات جمهوری اسلامی ایران به کشورهای آفریقایی و حضور در نشست‌های خاص این قاره به‌عنوان ناظر و شاید شریک راهبردی آفریقا، بیانگر این است که این اتحادیه قصد دارد از تمام فرصت‌ها برای جلب سرمایه‌های خارجی در جهت توسعه و پیشرفت قاره سیاه استفاده کند و بدین ترتیب با جلب حمایت کشورهایی مانند ایران سعی دارد تا سرمایه‌های این کشور را در مسیری مشخص به کار گیرد که تهران نیز از این رویکرد‌های آنها استقبال می‌کند و انجام این سفرها نیز به نوعی پاسخ به تفکرات آنها است. البته نباید از این نکته غافل شد که حضور در بازارهای اقتصادی آفریقا می‌تواند بستر خوبی برای رشد اقتصادی ایران فراهم کند، بدین ترتیب که صادرات محصولات ایرانی به آفریقا و حتی ارائه خدمات در غیاب حضور کشورهای قدرتمند غربی جای پای ایران را در کشورهای قاره سیاه بیش از پیش محکم نماید. آن طور که وزیر امور خارجه ایران می‌گوید، نگاه سیاست خارجی ایران به آفریقا از منظر همکاری‌های جنوب -جنوب در راستای تأمین منافع دو جانبه و دوری جستن از هرگونه منفعت طلبی یکجانبه، زمینه مناسبی را برای گسترش بیش از پیش روابط جمهوری اسلامی ایران و کشورهای آفریقایی فراهم کرده است.
بر خلاف تصوری که امروزه در جهان در رابطه با آفریقا وجود دارد، باید این واقعیت را پذیرفت که این قاره دارای ظرفیت‌ها و فرصت‌های خوبی برای توسعه است. آفریقا فقیر نیست بلکه مظلوم واقع شده است. به هر حال جمهوری اسلامی ایران تصمیم گرفته است با گسترش روابط با کشورهای عضو اتحادیه آفریقا، جای پای محکمی برای خود در قاره سیاه ایجاد کند و این نوع نگاه ایران به آفریقا در راستای تعامل کشورهای جنوب - جنوب قابل درک و تفسیر خواهد بود.
سید سعید میرحسینی