اوباما ذره بین ندارد!

بصیرت:طی هفته های اخیر سیاست خارجی دولت باراک اوباما در خصوص خاورمیانه و شبه قاره هند مورد انتقاد بسیاری از استراتژیستها و روزنامه نگاران آمریکایی قرار گرفته است.البته برخی از این انتقادات از همان روزهای نخست حضور اوباما در کاخ سفید بر وی وارد بود ،اما برخی دیگر طی یکسال اخیر خود را نشان داده است.در هر حال از همان ابتدای حضور هیلاری کلینتون در سمت وزارت امور خارجه اوباما،بر همگان مسجل بود که سیاست خارجی واشنگتن نوعی بازگشت به دوران بیل کلینتون را طی خواهد کرد.روزنامه واشنگتن پست اخیرا به نکات قابل تاملی در خصوص سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا اشاره کرده است.این روزنامه با اشاره به لزوم اتخاذ یک دیپلماسی ماهرانه و زیرکانه در قبال رژیم صهیونیستی و افغانستان نوشت که "باراک اوباما" مجبور به یافتن شیوه ای چاپلوسانه برای تغییر مسیر کنونی "حامد کرزای" و "بنیامین نتانیاهو" است. بر اساس تحلیل این روزنامه رقبای ایالات متحده از جمله "دیمیتری مدودف" رئیس جمهوری روسیه تاکنون سیاست خارجی آمریکا را متعهد اعلام کرده اند، اما هم اکنون سیاست خارجی دولت "باراک اوباما" به طور ملموسی تغییر کرده است.
در خصوص مسائل مطروحه در این زمینه لازم است نکاتی را مدنظر قرار دهیم.مهم ترین نکته اینکه اساسا نوع سیاستگذاری عمومی اوباما در عرصه سیاست خارجی متاثر از دولت جرج واکر بوش می باشد.
همان گونه که زبیگنیو برژینسکی مشاور امنیت ملی دوران ریاست جمهوری جیمی کارتر و مشاور انتخاباتی اوباما در همان روزهای اول حضور وی در کاخ سفید اعلام نموده است،سیاست خارجی آمریکا در سطح کلان قابل تغییر نیست و نباید از اوباما انتظار چنین تغییری داشت!این در حالی‌است که تنها راه حل اوباما جهت ایجاد تعامل با خاورمیانه و شبه قاره هند ،اعمال تغییرات بنیادین در اصول سیاست خارجی آمریکاست.اما اوباما طی مدت اخیر نشان داده است که نه تنها مرد ایجاد تغییرات کلان در سیاست خارجی این کشور نیست،بلکه قدرت تغییر ابتدایی ترین تاکتیکهای دوران ریاست جمهوری بوش را نیز ندارد.
در خصوص مناسبات اوباما با کرزای و نتانیاهو نیز باید نسبت به همین مسئله توجه داشت.اوباما طی مدت اخیر مقهور لابی صهیونیسم بوده است،حال چاپلوسی وی برای نتانیاهو چه معنا و مفهومی دارد؟در خصوص حامد کرزای نیز همین مسئله صادق است.دخالت ایالات متحده آمریکا در امور داخلی افغانستان بر همگان محرز است،حال اتخاذ شیوه چاپلوسانه اوباما در خصوص کابل به چه معناست؟
روزنامه واشنگتن پست در توضیح فرضیه خود مبنی بر لزوم اتخاذ سیاست چاپلوسانه از سوی باراک اوباما می گوید که محبوبیت اوباما طی 18 ماه آینده بستگی به چگونگی رفتار دو همپیمان صوری آمریکا دارد و افزایش یا کاهش میزان محبوبیت رئیس جمهوری آمریکا منوط به رفتار "بنیامین نتانیاهو" نخست وزیر رژیم صهیونیستی و "حامد کرزای" رئیس جمهوری افغانستان با اوباما طی ماههای آتی است.در اینجا نیز روزنامه واشنگتن پست کمی اغراق کرده است!محبوبیت باراک اوباما متاثر از فاکتورهای متعددی است که یکی از آنهاسیاست خارجی این کشور می باشد.هم اکنون اوباما از ابعاد مختلف اجتماعی،امنیتی و اقتصادی آسیب‌پذیر به نظر می رسد.روزنامه واشنگتن پست معتقد است که بزرگترین مشکل کرزای بر سر اعزام نظامیان بیشتر به افغانستان است. همچنین از طرفی دیگر تشکیل یک کشور فلسطینی و اینکه آیا بنیامین نتانیاهو با این موضوع موافقت می کند یا نه مشکلی دیگر در سیاست خارجی اوباما است.
آنچه مسلم است اینکه خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان اصلی ترین خواسته مردم این کشور می باشد.در این خصوص کرزای به عنوان رئیس جمهور افغانستان نیز نسبت به حضور غیر موثر واشنگتن و ناتو در کشورش اذعان دارد.از این حیث هر گونه تغییر موضع کرزای در این خصوص با خشم مردم افغانستان و تشدید نبردها در مناطق مختلف افغانستان همراه خواهد بود.فراموش نکنیم که افغانستان در وضعیت باثباتی قرار ندارد و این فرضیه که "مناسبات واشنگتن و کابل متغیری وابسته به معاملات کرزای و اوباما می باشد "مخدوش به نظر می‌رسد.در خصوص نتانیاهو نیز همین مسئله صادق است.نخست وزیر رژیم صهیونیستی و حتی آویگدور لیبرمن وزیر امور خارجه وی از جهات مختلفی آسیب پذیر نشان داده‌اند. نتانیاهو هم اکنون در موضع قدرت قرار ندارد و هر لحظه بر ضعف وی و کابینه اش افزوده می شود.از این لحاظ نخست وزیر رژیم صهیونیستی وضعیتی مشابه اوباما دارد.بنابر این چاپلوسی اوباما در برابر نتانیاهو نمی تواند تاثیری در بهبود سیاست خارجی آمریکا داشته باشد.جالب توجه اینکه روزنامه واشنگتن پست در ادامه مقاله خود به نکته دیگری اشاره می کند،اینکه کرزای و نتانیاهو مردانی نفوذناپذیر و مرموز هستند اما درحالی‌که هردوی آنها معتقد به حمایت آمریکا برای حل مشکلات داخلی خود بوده، در عین حال مخالف عناصر اصلی سیاستهای اوباما هستند.بر این اساس واشنگتن پست نتیجه می گیرد که برقراری ثبات و امنیت در افغانستان و پایان تنشها میان مقامات فلسطینی و صهیونیستی به شدت نیازمند دیپلماسی ماهرانه و زیرکانه رئیس جمهوری آمریکا و افرادی است که در دولت اوباما مسئول هستند، اما رئیس جمهوری ایالات متحده در سیاست خارجی چندان خوب عمل نکرده است.
آنچه مسلم است اینکه معضل اشاره شده توسط روزنامه واشنگتن پست صحیح است.به عبارت بهتر ،هم اکنون مقامات رژیم صهیونیستی و همچنین مقامات کشور افغانستان نسبت به اوباما رویکردی دوگانه دارند،اما آیا این دوگانگی با چاپلوسی رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا از بین خواهد رفت؟
اوباما درحالی از عملکرد نتانیاهو انتقاد می‌کند که نخست وزیر رژیم صهیونیستی در ادامه
بی توجهی به خواست جامعه بین المللی برای توقف شهرک سازی در بیت المقدس بر تداوم شهرک سازی در قدس شرقی تاکید کرده است.در چنین وضعیتی رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا نمی تواند با چاپلوسی و تملق!مسئله را حل نماید.اوباما به صورت طبیعی دو راه حل بیشتر در پیش ندارد،یکی اینکه با مشخص نمودن مرزی پررنگ میان واشنگتن و تل آویو به تعهدات انتخاباتی خود عمل نموده و در عین حال در صدد ایجاد تغییرات بنیادی در سیاست خارجی کشورش برآید و دیگر اینکه حمایت کامل خود را از نتانیاهو علنی ساخته و مانند همیشه تسلیم خواسته های رژیم صهیونیستی شود.در این میان راه سومی از جمله "تملق"و...کاربردی ندارد.در خصوص افغانستان نیز اوباما باید به صورتی مشخص مواضع واشنگتن را اعلام نماید،نه اینکه بازی دوگانه خود در کابل را ادامه دهد!
حامد رشیدی