پاسداری از پاسداری (بخش دوم)

احمدرضا هدایتی
اگر چه خصوصیات بسیج و سپاه خود متأثر از ارزشهای اسلامی و انفلابی می باشد، اما در برخی موارد این تأثیرگذاری نقش متقابل پیدا نموده و سپاه و بسیج نیز با فراهم نمودن شرایط لازم، زمینه های مناسب برای بروز و شکوفایی این ویژگیها را برای جامعه مهیا کرده و خود به نهادی فرهنگ ساز تبدیل شده اند.
این ویژگیها به گونه ای شکل یافته اند که گاهی به صورت یک وجه مشترک بین تمامی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی مطرح می شوند و در پاره ای از موارد نیز وجوه مشترک بین سازمان و اعضای بسیج و سپاه تلقی می شوند و گاهی نیز تنها به عنوان شاخصه های اصلی سازمان سپاه قابل بررسی می باشند که اهم این عوامل عبارتند از:
1- اسلامی بودن: اسلامی بودن یکی از شاخصه های اصلی بسیج و سپاه محسوب می شود، بطوریکه مکتب روح بخش و انسان ساز اسلام بر تمامی شئونات این دو نهاد مقدس کاملاً حاکمیت دارد، تا جایی که جزء جزء تار و پود آن با فرهنگ ناب محمدی(ص) در آمیخته و عجین شده است.
2- مردمی بودن: اصولاً پایه و اساس تشکیل سپاه و بسیج بر مبنای مشارکت و حضور داوطلبانه نیروهای مردمی بنا نهاده شده است، در واقع این نقش و حضور مردم است که به بسیج و سپاه عینیت بخشیده است.
3-گستردگی سپاه: سپاه و بسیج در جمهوری اسلامی ایران بر خلاف سایر کشورها که به گروه های مشخص مانند روستاییان یا کارگران وابسته هستند اختصاص به قشر یا منطقه جغرافیایی خاصی تعلق ندارد و همین خصوصیت سبب شده است که این دو مجموعه در دورترین نقاط این مرز و بوم و در سرتاسر کشور توسعه و گسترش یافته و با حضور فراگیر خود به یک پدیده فعال، کار آمد و در عین حال بازدارنده در برابر تهدیدات داخلی یا خارجی تبدیل شوند.
4- انعطاف‌پذیری: توانایی بسیج و سپاه و آمادگی اعضاء برای تطبیق با سخت ترین شرایط و مأموریت های مختلف و از سوی دیگر دسترسی آن به انواع تخصص ها و امکانات و منابع مردمی، قابلیتهایی را در اختیار سپاه قرار داده که از آن یک مجموعه کاملاً انعطاف پذیری ساخته است که علیرغم برخورداری از یک ساختار و سازمان نسبتاً پایدار، به گونه ای طراحی شده است که می تواند در مواقع لزوم به هر یک از مولفه های مورد نیاز کشور به شرح ذیل به راحتی دست پیدا کند.
5- جامع‌نگری: جامع نگری یا نگرش همه جانبه به مسائل در ابعاد مختلف یکی دیگر از ویژگیهای ارزشمند سپاه محسوب می شود. توسعه متوازن و متعادل نسبت به نیازمندی های کشور و توجه به تحولات جهانی و همچنین بهره مندی از حمایت و پشتیبانی مردم و مسئولان نظام، این امکان را بوجود آورده است که بسیج و سپاه بتوانند با نگاهی همه جانبه به مسائل اخلاقی، معنوی، رفاهی و رشد و تعالی اعضاء در زمینه های مختلف علمی، فرهنگی، ورزشی و سایر موارد مشابه و همچنین توجه ویژه به موضوع تجهیز، آموزش، سازماندهی و حفظ انسجام اعضای آن و در بعد برون سازمانی در جهت جذب و جلب هر چه بیشتر منابع و نیروی انسانی، در ایجاد یک سازمان کامل و پویا با موفقیت تمام به سوی اهداف مربوطه گام بردارد.
6- ثبات و پایداری: مجموعه خصوصیات مذکور، از سپاه سازمان با ثبات و منحصر به فردی را ساخته که نه تنها در جمهوری اسلامی ایران کارآیی آن به اثبات رسیده بلکه الگوی سایر کشورهای مستضعف و بخصوص مسلمان جهان قرار گرفته است.