خرمشهر را چه کسی آزاد کرد؟

بسم الله الرحمن الرحیم
بصیرت:زیباترین جمله‌ای که از امام خمینی درباره آزادی خرمشهر در دست داریم اینست که "خرمشهر را خدا آزاد کرد".
اینکه در اوج شادی مردم و تحسین و تمجیدی که آحاد ملت از نیروهای مسلح به خاطر پیروزی بردشمن بعثی در نبرد خرمشهر و آزادسازی این شهر و این نقطه استراتژیک بر زبان جاری می‌کردند، چرا بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی اعلام کردند "خرمشهر را خدا آزاد کرد" در آن زمان برای همه کسانی که این جمله را شنیدند یک تفسیر طبیعی منطبق با ارزش‌های معنوی داشت که اقتضای انقلاب اسلامی بود. مردم ایران بدون آنکه سلاحی در اختیار داشته باشند و بدون وابستگی به قدرت‌های خارجی و فقط با تکیه بر ایمان به خدا و شعار "الله اکبر" توانستند انقلاب اسلامی را به رهبری امام خمینی به پیروزی برسانند و نظام جمهوری اسلامی را بر همین پایه معنوی تأسیس نمایندو همه توطئه‌ها را خنثی کنند و برکیدهای همه‌ی قدرت‌های استعماری نیز غلبه نمایند. در چنان شرایطی، جامعه الهی بود، مردم الهی شده بودند و همه چیز بر مبنای معنویت و تکیه بر قدرت خدا به پیش می‌رفت و به همین جهت بسیار طبیعی بود که وقتی امام خمینی می‌فرمودند "خرمشهر را خدا آزاد کرد" این جمله برای همه قابل درک و فهم باشد و مفهوم آن نیز همان باشد که درباره اصل پیروزی انقلاب و تأسیس نظام جمهوری اسلامی و غلبه برتوطئه‌های قدرت‌های استعماری و استکباری تحقق یافته بود.
اما با گذشت زمان، معلوم شد که این فقط ظاهر ماجراست و این نکته که امام خمینی درباره آزادی خرمشهر گفتند، باطنی دارد که به تدریج آشکار خواهد شد و درگذر زمان، خود را نشان خواهد داد. نگاه عمیق رهبر انقلاب و بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی ایجاب می‌کرد علاوه بر رعایت اقتضای زمان، مقتضیات آینده را نیز در نظر بگیرد و نسبت به آنچه ممکن است پیش بیاید هشدار بدهد. این، ویژگی یک رهبر دوراندیش است که خطرهائی را که در کمین هستند نیز می‌بیند و هشدارهای لازم را می‌دهد.
امام خمینی در 22 بهمن 1361 یعنی همان سالی که در سوم خردادش خرمشهر آزاد شد، با انتشار پیامی به مناسبت سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، نکته مهمی را به عموم مردم به ویژه رزمندگان گوشزد کردند که ذهن‌های جستجوگر را به باطن آنچه درباره آزادی خرمشهر گفته بودند نزدیک کرد. ایشان در آن پیام آوردند:
"این مطلب مهم را که کرارا عرض کرده‌ام، تکرار می‌کنم که ملت عزیز مجاهد بویژه سلحشوران رزمنده مجاهد فی سبیل الله توجه داشته باشند که غرور از پیروزیها آفت بزرگی است که شیطان باطنی در بندگان خدا به وجود می‌آورد تا آنان را از راه حق منحرف کند، و در اثر آن خلق خدا را در کوشش برای مقاصد الهی سست کند، و اگر خدای نخواسته این حالت شیطانی در جبهه‌ها پیش آید، در پیروزیها وقفه حاصل، بلکه با مکر شیطانی ممکن است به شکست منتهی شود. و زمانی این آفت وجدان‌کش پیش می‌آید که انسان از خود و خداوند غافل شود و قدرت و پیروزیها را از خود بداند، و منشأ اصلی آن که ازمه امور را دردست دارد و هرچه کمال و قدرت و جمال است از اوست را از یاد ببرد. ملت عزیز و قوای مسلح رزمنده در طول این انقلاب و این جنگ لمس نموده‌اند که اگر مددهای الهی و عنایات خاص خداوند قادر نبود، هرگز در ما قدرت مقابله با رژیم شیطانی تا دندان مسلح و متکی به قدرتهای جهانی نبود. ولی از آنجایی که ملت با تحولی الهی به انقلابی اسلامی متکی به معنویات دست زد، توانست آن قدرت بزرگ منطقه را درهم بشکند، و در جنگ نابرابر از حیث تسلیحات و کمکهای بیدریغ شرق و غرب و منطقه،‌ اینهمه پیروزیهای اعجازآمیز را نصیب ایران و اسلام نماید. ما نباید فتحهای بزرگ مثل خرمشهر را از یاد ببریم که دشمن با همه تجهیزات در سنگرهای بسیار محکم باعده و عدد بسیار کمین کرده بود، و در مقابل عده‌ای از سلحشوران متعهد اسلام از بیابان باز به آنان تاخته، و خداوند آنچنان رعب و وحشت را بر دشمنان ما غلبه داد که با اسارت هزاران نظامی و غنیمتهای بسیار، باقیمانده اشرار با فضاحت تمام رو به فرار گذاشته و شهرها را رها کردند. رزمندگان عزیز ما نباید این پیروزی معجزه‌آسا را جز با مددهای الهی ببینند و اگر چنین شد، غرور آنها خلاصه می‌شود در اینکه ما مورد عنایت قادر متعال هستیم و از خود چیزی نداریم و آنچه داریم از اوست و باید به راه او نثار کنیم. و اینجاست که خداوند عنایات خود را ادامه می‌دهد، و شما سلحشوری و جنگ شرافتمندانه را برای دفاع از اسلام و میهن اسلامی ادامه می‌دهید، و به خواست قادر متعال به پیروزی نهایی دست خواهید یافت." صحیفه امام جلد 17 صفحات 318 و 319
دفاع مقدس، همانگونه که امام خمینی در این پیام پیش بینی کرده بودند با پیروزی‌های بزرگ ادامه یافت و در نهایت مردم ایران توانستند جنگ تحمیلی 8 ساله را با افتخار و پیروزی پشت سر بگذارند. خدای متعال نیز به وعده‌های خود عمل کرد و صدام و حامیان منطقه‌ای و بین‌المللی او را یکی بعد از دیگری به رسوائی و ذلت کشاند و نظام جمهوری اسلامی هر روز قوی‌تر شد. امام خمینی، اما به هشدارهایش ادامه داد و همچون فتح خرمشهر، همواره به همگان گوشزد کرد پیروزی‌ها را از خدا بدانند و هرگز مغرور نشوند.
امروز که 28 سال از فتح خرمشهر می‌گذرد، مفهوم آن جمله امام خمینی و آن پیام سراسر نکته امام خمینی را بهتر می‌توانیم درک کنیم. غرور و خود بزرگ بینی به جبهه‌های جنگ محدود نمی‌شود. میدان وسیع تر، عرصه زندگی عادی است. رفتارهای امروز، به روشنی نشان می‌دهد که هشدارهای امام خمینی چقدر عمیق و دوراندیشانه بود. آن روز که امام خمینی در پیام خود فرمود: "رزمندگان عزیز ما نباید این پیروزی معجزه‌آسا را جز با مدد الهی ببینند و اگر چنین شد، غرور آنها خلاصه میشود در اینکه ما مورد عنایت قادر متعال هستیم و از خود چیزی نداریم و آنچه داریم از اوست و باید به راه او نثار کنیم" به امروز ما هم نظر داشت و روزی را پیش بینی می‌کرد که ما خود را محور آنچه خدا نصیب کرده است بدانیم و با لبریز شدن از غرور در لب پرتگاه قدرت خواهی و انحصارطلبی و حذف به جای جذب قرار گیریم. چنین مسیری به قهر خدا میانجامد و راه پیروزی نهائی که هنوز در آغاز آن قرار داریم به روی ما بسته خواهد شد. سالروز آزادی خرمشهر، مناسبت خوبی است که با توجه به هشدارهای ژرف‌اندیشانه امام خمینی به این سئوال پاسخ دهیم که خرمشهر را چه کسی آزاد کرد؟ شایسته‌ترین گرامیداشت شهدای فتح خرمشهر اینست که به این سئوال مهم پاسخ دقیق بدهیم.